Tin học tiểu học Quyển 1 - Chương 5: Em tập soạn thảo

Bài 1

BƯỚC ĐẦU SOẠN THẢO

Các em đã soạn thảo bao giờ chưa? Hàng ngày, các em chép bài trên lớp, làm bài tập ở nhà, viết báo tường, viết thư cho bạn,. Như thế là các em đã soạn thảo rồi!

Em đã tập sử dụng bàn phím để gõ chữ, đó là thao tác soạn thảo trên máy tính. Bây giờ các em sẽ tập soạn thảo văn bản chữ Việt trên máy tính.

 

doc17 trang | Chia sẻ: gaobeo18 | Ngày: 18/10/2016 | Lượt xem: 6 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tin học tiểu học Quyển 1 - Chương 5: Em tập soạn thảo, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
em tập soạn thảo
Bài 1
Bước đầu Soạn thảo
Các em đã soạn thảo bao giờ chưa? Hàng ngày, các em chép bài trên lớp, làm bài tập ở nhà, viết báo tường, viết thư cho bạn,... Như thế là các em đã soạn thảo rồi!
Em đã tập sử dụng bàn phím để gõ chữ, đó là thao tác soạn thảo trên máy tính. Bây giờ các em sẽ tập soạn thảo văn bản chữ Việt trên máy tính.
Œ Phần mềm soạn thảo
Trong chương này các em sẽ học soạn thảo bằng phần mềm soạn thảo Word. Word là phần mềm soạn thảo được dùng phổ biến nhất tại Việt Nam.
Để khởi động Word, em hãy nháy đúp chuột lên biểu tượng trên màn hình nền (hình 89).
Biểu tượng của Word
Hình 89
Hình 90 dưới đây là màn hình của Word. Vùng trắng lớn ở giữa là vùng soạn thảo. Nội dung em soạn thảo sẽ xuất hiện trong vùng này.
Vùng 
soạn thảo
Hình 90
 Soạn thảo
Em soạn thảo bằng cách gõ các chữ hay kí hiệu từ bàn phím. Trên vùng soạn thảo có một vạch đứng nhấp nháy, đó là con trỏ soạn thảo. Khi gõ phím, chữ hoặc kí hiệu tương ứng sẽ xuất hiện tại vị trí của con trỏ soạn thảo.
Các phím sau đây có vai trò đặc biệt trong soạn thảo:
Nhấn phím để xuống dòng và bắt đầu đoạn văn mới, giống như khi viết bằng tay ta đặt dấu chấm và xuống dòng. (Trong một đoạn văn, Word tự xuống dòng khi con trỏ soạn thảo sát lề phải, không còn chỗ cho chữ mới được gõ vào).
Nhấn các phím mũi tên để di chuyển con trỏ soạn thảo trong văn bản (sang phải, sang trái, lên trên và xuống dưới).
 Chú ý: 	Em có thể di chuyển và nháy chuột để đặt con trỏ soạn thảo tại vị trí bất kì trong văn bản.
 Thực hành
Hình 91. Con nai 
Gõ các từ sau đây:
con nai
chim non
hoa sen
phong lan
ban mai
long lanh
bao la
rung rinh
trong veo
Tập gõ không dấu đoạn thơ sau đây:
Vui sao khi chớm vào hè
Xôn xao tiếng sẻ tiếng ve báo mùa
Rộn ràng là một cơn mưa
Trên đồng bông lúa cũng vừa uốn câu
Trần Đăng Khoa
Bài 2
chữ hoa 
Œ Gõ chữ hoa 
Caps Lock là một đèn nhỏ nằm ở phía trên, bên phải bàn phím. Em dùng phím để bật hoặc tắt đèn Caps Lock (hình 92). 
Hình 92
Khi đèn Caps Lock tắt, nhấn giữ phím và gõ một chữ sẽ được chữ hoa tương ứng.
Ví dụ
Không nhấn giữ phím và gõ phím , ta được:	m
Nhấn giữ phím và gõ phím , ta được:	M
Khi đèn Caps Lock sáng, tất cả các chữ được gõ sẽ là chữ hoa.
 Gõ kí hiệu trên của phím
Một số phím có hai kí hiệu: kí hiệu trên và kí hiệu dưới (hình 93). 
Hình 93. Kí hiệu trên là + và kí hiệu dưới là =
Bình thường, gõ những phím này ta được kí hiệu dưới. 
Nhấn giữ phím và gõ phím có hai kí hiệu ta được kí hiệu trên.
Ví dụ 
Không nhấn giữ phím , gõ phím trên hình 93, ta được:	=
Nhấn giữ phím , gõ phím trên hình 93, ta được:	+
Ž Sửa lỗi gõ sai
Để xoá chữ đã gõ sai, em có thể dùng các phím sau đây:
Phím (phím trên hàng phím số) được sử dụng để xoá chữ bên trái con trỏ soạn thảo.
Phím được sử dụng để xoá chữ bên phải con trỏ soạn thảo.
Ví dụ
Hình 94
 Chú ý :	Nếu xoá nhầm một chữ, hãy nháy chuột lên nút Undo  (hoặc nhấn giữ phím và gõ phím ), chữ bị xoá sẽ hiện lại trên màn hình. 
Hình 95. Ban mai
 Thực hành
Gõ chữ hoa:
HOA MAI
LONG LANH
RUNG RINH
BAN MAI
XANH LAM
Viết hoa chữ cái đầu từ:
Nha Trang 
Sa Pa
Quang Trung
Tam Thanh
Nam Cao
Tập gõ không dấu đoạn thơ sau đây:
Vui sao một sáng tháng Năm
Đường về Việt Bắc lên thăm Bác Hồ
Suối dài xanh mướt nương ngô
Bốn phương lồng lộng Thủ đô gió ngàn
	Tố Hữu
Tập gõ các phép tính sau:
	12 + 8 = 20
	63 : 9 = 7
	25 - 5 + 10 = 30
	45 > 25
	3 < 10
Bài 3
Gõ các chữ ă, â, ê, ô, ơ, ư, đ
Từ bài này, em sẽ học gõ chữ Việt.
Œ Gõ kiểu Telex
a) Gõ các chữ thường ă, â, ê, ô, ơ, ư, đ
Muốn gõ các chữ thường ă, â, ê, ô, ơ, ư và đ, em gõ liên tiếp hai chữ theo quy tắc ở bảng sau:
Để có chữ
Em gõ
ă
aw
â
aa
ê
ee
ô
oo
ơ
ow
ư
uw
đ
dd
Ví dụ: Để gõ đêm trăng, em gõ như sau: 
b) Gõ các chữ hoa Ă, Â, Ê, Ô, Ơ, Ư, Đ
Muốn gõ các chữ hoa Ă, Â, Ê, Ô, Ơ, Ư và Đ, em cũng gõ liên tiếp hai chữ hoa theo quy tắc tương tự như trên:
Để có chữ
Em gõ
Ă
AW
Â
AA
Ê
EE
Ô
OO
Ơ
OW
Ư
UW
Đ
DD
Ví dụ: Để gõ hai từ MƯA XUÂN, em gõ như sau: 
 Gõ kiểu Vni
a) Gõ các chữ thường ă, â, ê, ô, ơ, ư, đ
Muốn gõ các chữ thường ă, â, ê, ô, ơ, ư và đ theo kiểu Vni, em gõ liên tiếp một chữ và một số theo quy tắc ở bảng sau:
Để có chữ
Em gõ
ă
a8
â
a6
ê
e6
ô
o6
ơ
o7
ư
u7
đ
d9
Ví dụ: Để gõ hai từ đêm trăng theo kiểu Vni, em gõ như sau:
b) Gõ các chữ hoa Ă, Â, Ê, Ô, Ơ, Ư, Đ
Muốn gõ các chữ hoa Ă, Â, Ê, Ô, Ơ, Ư, Đ theo kiểu Vni, em gõ liên tiếp một chữ hoa và một số theo quy tắc tương tự như trên:
Để có chữ
Em gõ 
Ă
A8
Â
A6
Ê
E6
Ô
O6
Ơ
O7
Ư
U7
Đ
D9 
 Chú ý :	Khi gõ các chữ ở cột bên phải của bảng trên em nhấn giữ phím để gõ phím chữ và thả phím để gõ phím số.
Ví dụ: Để gõ MƯA XUÂN theo kiểu Vni, em gõ như sau: 
Hình 96. Lên nương
 Thực hành
Em hãy gõ các từ sau:
Trung Thu
Lên nương 
Cô Tiên
Mưa xuân
Thăng Long 
Âu Cơ
Em hãy gõ các từ ở bài trên bằng chữ hoa:
TRUNG THU
LÊN NƯƠNG 
CÔ TIÊN
MƯA XUÂN
THĂNG LONG 
ÂU CƠ
Bài 4
dấu huyền, dấu sắc, dấu nặng
Œ Quy tắc gõ chữ có dấu 
Tiếng Việt còn có các dấu thanh: dấu huyền, dấu sắc, dấu nặng, dấu hỏi và dấu ngã. 
Để gõ một từ có dấu thanh, em thực hiện theo quy tắc "Gõ chữ trước, gõ dấu sau": 
j Gõ hết các chữ trong từ.
k Gõ dấu.
 Gõ kiểu Telex
Để được
Gõ chữ
Dấu huyền
f
Dấu sắc
s
Dấu nặng
j
Ví dụ
Em gõ
Kết quả
Hocj baif
Học bài
Lanf gios mats
Làn gió mát
Vaangf trawng
Vầng trăng
w Gõ kiểu Vni
Để được
Gõ số
Dấu huyền
2
Dấu sắc
1
Dấu nặng
5
Ví dụ
Em gõ
Kết quả
Hoc5 bai2
Học bài
Lan2 gio1 mat1
Làn gió mát
Va6ng2 tra8ng
Vầng trăng
 Thực hành
Hình 97. Học bài
Em hãy gõ các từ sau: 
Nắng chiều
Đàn cò trắng
Tiếng trống trường
Chú bộ đội
Chị em cấy lúa
Em có áo mới
Chị Hằng
Học bài
Mặt trời
Bác thợ điện
Gõ đoạn thơ sau:
Hương rừng thơm đồi vắng
Nước suối trong thầm thì
Cọ xoè ô che nắng 
Râm mát đường em đi
Hôm qua em đến trường
Mẹ dắt tay từng bước
Hôm nay mẹ lên nương
Một mình em tới lớp
Chim đùa theo trong lá
Cá dưới khe thì thào
Hương rừng chen hương cốm
Em tới trường hương theo
Minh Chính
Bài 5
dấu hỏi, dấu ngã
Œ Nhắc lại quy tắc gõ chữ có dấu 
Cũng giống như với dấu huyền, dấu sắc và dấu nặng, để gõ từ có dấu hỏi hoặc dấu ngã, em cũng gõ chữ trước, gõ dấu sau theo quy tắc:
j Gõ hết các chữ trong từ.
k Gõ dấu.
 Gõ kiểu Telex 
Để được
Gõ chữ
Dấu hỏi
r
Dấu ngã
x
Ví dụ
Em gõ 
Kết quả
Quar vair
Quả vải
Dungx camr	
Dũng cảm
Thoor caamr
Thổ cẩm
w Gõ kiểu Vni
Để được
Gõ số
Dấu hỏi
3
Dấu ngã
4
Ví dụ
Em gõ
Kết quả
Qua3 vai3
Quả vải
Dung4 cam3
Dũng cảm
Tho63 ca6m3
Thổ cẩm
 Thực hành
Hình 98. Dã ngoại
Em hãy gõ các từ sau:
Thẳng thắn
Anh dũng
Giải thưởng
Ngẫm nghĩ
Tuổi trẻ
Cầu thủ
Trò giỏi
Sửa chữa
Đẹp đẽ
Dã ngoại
Gõ đoạn văn sau:
Rừng cây trong nắng
Trong ánh nắng mặt trời vàng óng, rừng khô hiện lên với tất cả vẻ uy nghi, tráng lệ. Những thân cây tràm vươn thẳng lên trời như những cây nến khổng lồ. Từ trong biển lá xanh rờn, ngát dậy một mùi hương lá tràm bị hun nóng dưới mặt trời. Tiếng chim không ngớt vang vọng mãi lên trời cao xanh thẳm.
(Trích “Rừng cây trong nắng” – Tiếng Việt 3, tập hai, trang 141)
Em có biết cách gõ từ boong kiểu Telex trong chế độ gõ tiếng Việt? Em hãy thử gõ liên tiếp ba chữ o và đưa ra nhận xét.
Em hãy gõ các từ sau:
Loong coong
Cái soong
Anh Long cắt những ngồng cải soong cong cong
Bài 6
Luyện Gõ
 Thực hành
Em hãy gõ các câu ca dao sau:
Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương.
Mịt mù khói toả ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.
Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh, nước biếc như tranh hoạ đồ.
Em hãy gõ đoạn thơ sau đây:
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo...
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người...
	Tố Hữu
Bài 7
Ôn tập
Quy tắc gõ dấu thanh
Gõ phím dấu thanh ngay sau khi gõ xong các chữ của từ.
a) Gõ kiểu Telex
Gõ chữ
Ta được
s
f
r
x
j
Dấu sắc
Dấu huyền
Dấu hỏi
Dấu ngã
Dấu nặng
b) Gõ kiểu Vni
Gõ số
Ta được
1
2
3
4
5
Dấu sắc
Dấu huyền
Dấu hỏi
Dấu ngã
Dấu nặng
 Thực hành
Gõ đoạn văn sau: 
Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng... Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều sớm nhất trong thành phố, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc trên mặt nước. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gõ những mẻ cá cuối cùng, khiến mặt sông nghe như rộng hơn ...
“Chiều trên Sông Hương” (Tiếng Việt 3, tập một, trang 94)
Gõ đoạn thơ sau:
Đồng quê
Làng quê lúa gặt xong rồi
Mây hong trên gốc rạ phơi trắng đồng
Chiều lên lặng ngắt bầu không
Trâu ai no cỏ thả rông bên trời
Hơi thu đã chạm mặt người
Bạch đàn đôi ngọn đứng soi xanh đầm
Luống cày còn thở sủi tăm
Sương buông cho cánh đồng nằm chiêm bao
Có con châu chấu phương nào
Bâng khuâng nhớ lúa, đậu vào vai em...
Trần Đăng Khoa

File đính kèm:

  • docCh5_final.doc
Bài giảng liên quan