Bài giảng Lịch sử Lớp 8 - Bài 10: Trung Quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX - Trần Văn Vinh (Bản đẹp)
I.Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ:
Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn, đông dân, có nhiều tài nguyên khoáng sản, sớm trở thành mục tiêu xâm lược của các nước đế quốc.
Từ năm 1840 đến 1842 thực dân Anh đã tiến hành cuộc chiến tranh thuốc phiện, mở đầu quá trình xâm lược Trung Quốc, từng bước biến Trung Quốc từ một nước phong kiến độc lập thành nước nữa thuộc địa, nữa phong kiến.
II.Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX:
Năm 1898, cuộc vận động duy tân do hai nhà nho yêu nước Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu khởi xướng , được vua Quang Tự ủng hộ, kéo dài hơn 100 ngày, nhưng cuối cùng bị thất bại vì Từ Hi Thái hậu làm chính biến.
Lương Khải Siêu đã trình lên vua 50 bảng tấu về cải cách trải qua 103 ngày (Bách nhật duy tân)
BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX I.Trung Quốc bị các nước đê ́ quốc chia xe ̉: Nữa sau thê ́ ki ̉ XIX tình hình Trung Quốc như thê ́ nào ? - Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn , đông dân , có nhiều tài nguyên khoáng sản , sớm trơ ̉ thành mục tiêu xâm lược của các nước đê ́ quốc . - Tư ̀ năm 1840 đến 1842 thực dân Anh đa ̃ tiến hành cuộc chiến tranh thuốc phiện , mơ ̉ đầu quá trình xâm lược Trung Quốc , từng bước biến Trung Quốc tư ̀ một nước phong kiến độc lập thành nước nữa thuộc địa , nữa phong kiến . BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX I.Trung Quốc bị các nước đê ́ quốc chia xe ̉: Vì sao các nước đê ́ quốc xâu xe ́ Trung Quốc ? Em có nhận gi ̀ qua bức tranh trên ? Vì: diện tích rộng , dân đông không thê ̉ xâm lược cùng một lúc , nên thoa ̉ thuận cùng nhau chia xe ̉. Ví Trung quốc như cái bánh ngọt không thê ̉ sư ̉ dụng một mình . Thủ tướng Anh Tổng thống Mỹ Nhật Hoàng Nga Hoàng Tổng thống Pháp Hoàng đế Đức NGA MÔNG CỔ BẮC KINH MÃN CHÂU Cáp Nhĩ Tân SƠN ĐÔNG Tế Nam PHÚC KiẾN Phúc Châu VÂN NAM QUẢNG TÂY Côn Minh THIỂM TÂY Tây An QUẢNG CHÂU Kiêm Điền Châu Giang QUẢNG ĐÔNG SƠN TÂY Trực Lệ Thiên Tân ANH PHÁP NHẬT ĐỨC NGA-NHẬT Vùng chiếm đóng của Anh Vùng chiếm đóng của Pháp Vùng chiếm đóng của Nhật Vùng chiếm đóng của Đức Vùng chiếm đóng của Nga-Nhật LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC XÂU XÉ TRUNG QUỐC S. Döông Töû Hoaøng Haø NGA MÔNG CỔ BẮC KINH MÃN CHÂU Cáp Nhĩ Tân SƠN ĐÔNG Tế Nam PHÚC KiẾN Phúc Châu VÂN NAM QUẢNG TÂY Côn Minh THIỂM TÂY Tây An QUẢNG CHÂU Kiêm Điền Châu Giang QUẢNG ĐÔNG SƠN TÂY Trực Lệ Thiên Tân ANH PHÁP NHẬT ĐỨC NGA-NHẬT Vùng chiếm đóng của Anh Vùng chiếm đóng của Pháp Vùng chiếm đóng của Nhật Vùng chiếm đóng của Đức Vùng chiếm đóng của Nga-Nhật ĐỨC NGA-NHẬT NHẬT PHÁP ANH S. Döông Töû LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC XÂU XÉ TRUNG QUỐC Hoaøng Haø BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX I.Trung Quốc bị các nước đê ́ quốc chia xe ̉: - Sau chiến tranh thuốc phiện , các nước đê ́ quốc từng bước xâu xe ́ Trung Quốc . Đến cuối thê ́ ki ̉ XIX, Đức chiếm vùng Sơn Đông ; Anh chiếm vùng châu thô ̉ sông Dương Tư ̉; Pháp chiếm vùng Vân Nam, Quảng Tây , Quảng Đông ; Nga , Nhật chiếm vùng Đông Bắc . II.Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX: - Trước sư ̣ xâm lược của các nước đê ́ quốc va ̀ thái đô ̣ thoa ̉ hiệp của triều đình Mãn Thanh , nhân dân Trung Quốc đa ̃ đứng dậy đấu tranh . Tiêu biểu là phong trào nông dân Thái Bình Thiên quốc do Hồng Tu ́ Toàn lãnh đạo (1851-1864) Hỏi : Nguyên nhân nào đa ̃ dẫn đến phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thê ́ ki ̉ XIX-XX? NGA MÔNG CỔ BẮC KINH MÃN CHÂU Cáp Nhĩ Tân SƠN ĐÔNG Tế Nam PHÚC KiẾN Phúc Châu VÂN NAM QUẢNG TÂY Côn Minh THIỂM TÂY Tây An QUẢNG CHÂU Kiêm Điền Châu Giang QUẢNG ĐÔNG SƠN TÂY Trực Lệ Thiên Tân LƯỢC ĐỒ PHONG TRÀO THÁI BÌNH THIÊN QuỐC S. Döông Töû Hoaøng Haø BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX II.Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX: I.Trung Quốc bị các nước đê ́ quốc chia xe ̉: Hỏi : Cuộc vận động Duy Tân do ai lãnh đạo ? L¬ng Kh¶i Siªu Vua Quang Tù Lương Khải Siêu đa ̃ trình lên vua 50 bảng tấu vê ̀ cải cách trải qua 103 ngày ( Bách nhật duy tân ) - Năm 1898, cuộc vận động duy tân do hai nha ̀ nho yêu nước Khang Hữu Vi va ̀ Lương Khải Siêu khởi xướng , được vua Quang Tư ̣ ủng hô ̣, kéo dài hơn 100 ngày , nhưng cuối cùng bị thất bại vì Tư ̀ Hi Thái hậu làm chính biến . BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX I.Trung Quốc bị các nước đê ́ quốc chia xe ̉: II.Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX: Hỏi : Trình bày hình thức đấu tranh , kết quả, nguyên nhân va ̀ ý nghĩa của phong trào Nghĩa Hoa ̀ Đoàn ? - Cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX, phong trào nông dân Nghĩa Hoa ̀ Đoàn nêu cao khẩu hiệu chống đê ́ quốc , được nhân dân nhiều nơi hưởng ứng . Khởi nghĩa thất bại vì thiếu vũ khi ́ va ̀ bị triều đình phản bội . NGA MÔNG CỔ BẮC KINH MÃN CHÂU Cáp Nhĩ Tân SƠN ĐÔNG Tế Nam PHÚC KiẾN Phúc Châu VÂN NAM QUẢNG TÂY Côn Minh THIỂM TÂY Tây An QUẢNG CHÂU Châu Giang QUẢNG ĐÔNG SƠN TÂY Trực Lệ Thiên Tân Kiêm Điền Hướng chạy trốn của nhà Thanh Hướng tấn công của Nghĩa Hòa Đoàn Hướng tấn công Bắc Kinh của 8 nước đế quốc - Năm 1900 phong trào nông dân Nghĩa Hòa Đoàn bùng nổ ở miền Bắc Trung Quốc → thất bại LƯỢC ĐỒ PHONG TRÀO NGHĨA HÒA ĐOÀN BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX III.Cách mạng Tân Hợi (1911): Hỏi : Em biết gi ̀ vê ̀ Tôn Trung Sơn ? Tôn Trung Sơn T«n Trung S¬n , tªn thËt lµ T«n V¨n , tù lµ DËt Tiªn , xuÊt th©n trong mét gia ®× nh n«ng d©n ë tØnh Qu¶ng §« ng . Thêi thiÕu niªn « ng theo ngêi anh hä sang Ha- oai (MÜ) bu«n b¸n vµ häc tiÓu häc , trung häc ë ® ã . N¨m 1883, « ng vÒ níc theo häc trêng §¹i häc Y khoa Hång K«ng . Tõ n¨m 1902-1905, « ng ®· tõng ®i nhiÒu níc trªn thÕ giíi : qua Hµ Néi ( ViÖt Nam), NhËt B¶n , MÜ vµ nhiÒu níc ch©u ¢u. N¨m 1905, t¹i T«- ki -«( NhËt B¶n ), « ng thµnh lËp Trung Quèc ® ång minh héi . Trªn tê D©n b¸o , c¬ quan ng«n luËt cña Trung Quèc ® ång minh héi , « ng ®· c«ng bè Chñ nghÜa Tam d©n ( d©n téc ® éc lËp , d©n quyÒn tù do, d©n sinh h¹nh phóc ) BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX III.Cách mạng Tân Hợi (1911): Hỏi : Giai cấp tư sản ra đời va ̀ có vị thê ́ như thê ́ nào trong xa ̃ hội Trung Quốc ? - Giai cấp tư sản ra đời vào cuối thê ́ ki ̉ XIX va ̀ đa ̃ lớn mạnh rất nhiều ở thê ́ ki ̉ XX. Tôn Trung Sơn là đại diện ưu tu ́ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chu ̉ tưu sản ở Trung Quốc . - Tháng 8/1905, Tôn Trung Sơn cùng với các đồng chí của ông thành lập Trung Quốc minh hội-chính đảng của giai cấp tư sản Trung Quốc , đê ̀ ra học thuyết Tam dân , nhằm “ đánh đô ̃ Mãn Thanh , khôi phục Trung Hoa , thành lập Dân quốc ” III.Cách mạng Tân Hợi (1911): BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX Hỏi : Nội dung của Học thuyết Tam dân được thê ̉ hiện như thê ́ nào ? Dân tộc độc lập , dân quyền tư ̣ do, dân sinh hạnh phúc Hỏi : Nguyên nhân nào đưa đến cách mạng Tân Hợi nô ̉ ra ? * Nguyên nhân : Ngày 9/5/1911, chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh “ Quốc hữu hoa ́ đường sắt ”, thực chất là trào quyền kinh doanh đường sắt cho các nước đê ́ quốc , bán rẻ quyền lợi dân tộc . Cho nên cách mạng Tân Hợi bùng nô ̉. BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX III.Cách mạng Tân Hợi (1911): Lîc ® å c¸ch m¹ng T©n Hîi - Ngày 10/101911, Cách mạng Tân Hợi bùng nô ̉ va ̀ giành thắng lợi ở Vũ Xương * Diễn biến : - Ngày 29/12/1911, chính phu ̉ lâm thời tuyên bô ́ thành lập Trung Hoa dân quốc , Tôn Trung Sơn bầu làm tổng thống . - Tôn Trung Sơn đa ̃ mắc sai lầm là thương lượng với Viên Thê ́ Khải , đống ý nhường cho ông ta lên làm tổng thống (2/1912). Cách mạng coi như chấm dứt . BÀI 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX III.Cách mạng Tân Hợi (1911): Hỏi : Cách mạng Tân Hợi tuy thất bại nhưng có ý nghĩa lịch sư ̉ như thê ́ nào ? *Ý nghĩa : -Là cuộc cách mạng dân chu ̉ tư sản , đa ̃ lật đô ̉ chê ́ đô ̣ phong kiến Mãn Thanh , thành lập Trung Hoa dân quốc ... -Có ảnh hhưởng lớn đến phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, trong đo ́ có Việt Nam. - Tuy nhiên , cách mạng còn nhiều hạn chê ́, không nêu vấn đê ̀ đánh đuổi đê ́ quốc , không tích cực chống phong kiến đến cùng , không giải quyết vấn đê ̀ ruộng đất cho nông dân . 1/Điền những tư ̀ còn thiếu vào nội dung của học thuyết của Tôn Trung Sơn : “ Dân tộc ........................, ............................. tư ̣ do, dân sinh .............................. ” độc lập Dân quyền hạnh phúc 1/Điền những tư ̀ còn thiếu nói lên ý nghĩa của cách mạng Tân Hợi : “ Cách mạng Tân Hợi là cuộc ................................., lật đô ̉ chê ́ đô ̣ ......................................., thành lập Trung Hoa dân quốc ” dân chu ̉ tư sản phong kiến Mãn Thanh Hỏi : Nửa sau thê ́ ki ̉ XIX tình hình Trung Quốc như thê ́ nào ? Hỏi : Vì sao các nước đê ́ quốc tranh nhau xâm lược Trung Quốc ? Các em học bài va ̀ xem trước bài 11: Các nước Đông Nam Á cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX - Nguyên nhân dẫn tới phong trào giải phóng dân tộc ở Đông Nam Á cuối thê ́ ki ̉ XIX- đầu thê ́ ki ̉ XX - Lập bảng thống kê ́ các phong trào tiêu biểu
File đính kèm:
- bai_giang_lich_su_lop_8_bai_10_trung_quoc_cuoi_the_ki_xix_da.ppt