Đề cương ôn tập HSG Lịch sử 8 - Bài 8: Phong trào Tây Sơn

 BÀI 8. PHONG TRÀO TÂY SƠN
Câu 1: Trình bày nguyên nhân bùng nổ của phong trào Tây Sơn. 
- Từ TK XVI – XVIII, nước ta bị chia cắt về lãnh thổ và chính trị:
+ Năm 1527, chính quyền nhà Mạc được thành lập, trong thời gian đầu các vấn đề ruộng đất được cải 
thiện, đất nước ổn định. Tuy nhiên, chỉ một thời gian sau, triều đình nhà Mạc suy yếu dần. Năm 1533 
Nguyễn Kim – một quan trong triều Lê vào Thanh Hoá lấy danh nghĩa “phù lê diệt Mạc” gây ra cuộc 
chiến tranh Nam – Bắc triều. Kết quả là triều Mạc bị lật đổ, đất nước bước đầu thống nhất, tuy vậy ở 
mạn Nam lại hình thành thế lực cát cứ của nhà Nguyễn.
+ Từ 1627 – 1672 diễn ra xung đột Trịnh – Nguyễn, kéo dài gần 50 năm. Kết quả hai bên giảng hòa lấy 
sông Gianh (Quảng Bình) làm giới tuyến chia đất nước thành Đàng trong và Đàng ngoài với hai chính 
quyền riêng biệt. Tình trạng chia cắt đất nước kéo dài đã gây ra hậu quả nặng nề cho đất nước. 
- Từ giữa TK XVIII, chính quyền phong kiến ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài ngày càng suy yếu. Hàng 
loạt các cuộc khởi nghĩa của nông dân đã nổ ra: 
+ Đàng Ngoài: Vua Lê chỉ là “cái bóng mờ” trong cung cấm, quyền hành đều rơi vào tay chúa Trịnh. 
Ruộng đất của nông dân bị quan lại, địa chủ lấn chiếm. Sản xuất nông nghiệp đình đốn, thủ công nghiệp 
và thương nghiệp sa sút, điêu tàn. Cuộc sống khổ cực đó, đã thúc đẩy nhân dân nổi dậy chống lại chính 
quyền phong kiến. Hàng loạt các cuộc khởi nghĩa nông dân đã nổ ra tiêu biểu là khởi nghĩa của Nguyễn 
Hữu Cầu, Nguyễn Danh Phương, Hoàng Công Chất Mặc dù các cuộc khởi nghĩa này đều thất bại 
nhưng nó đá giáng một đòn mạnh mẽ và đẩy chính quyền Lê – Trịnh lún sâu vào khủng hoảng, chuẩn bị 
cho sự bùng nổ của phong trào Tây Sơn.
+ Đàng Trong: 
 Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến Đàng Trong ngày càng suy yếu. Trương Phúc Loan thâu 
tóm quyền hành hơn 30 năm. Bộ máy quan lại các cấp rất cồng kềnh và tham nhũng. Ở các thôn, ấp 
ruộng đất của nông dân bị địa chủ, cường hào lấn chiếm. Chế độ tô thuế nao dịch đè nặng lên đời sống 
nhân dân. Đời sống nhân dân cơ cực, nỗi bất bình của các tầng lớp nhân dân với chính quyền chúa 
Nguyễn Đàng Trong dâng cao đến đỉnh điểm. 
Năm 1771, phong trào Tây sơn bùng nổ (Bình Định) do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn 
Lữ dựng cờ khởi nghĩa. Ban đầu căn cứ của nghĩa quân ở vùng Tây Sơn thượng đạo (An Khê, Gia Lai) 
sau đó di chuyển xuống Tây Sơn hạ đạo (Kiên Mĩ, Bình Định) với khẩu hiệu “lấy của người giàu chia 
cho người nghèo”, khởi nghĩa nhanh chóng thu hút các tầng lớp nhân dân tham gia. 
Câu 2. Lập bảng thống kê những thắng lợi tiêu biểu trong quá trình phát triển của phong trào Tây 
Sơn theo gợi ý: thời gian, tên chiến thắng và ý nghĩa lịch sử.
 Thời gian Chiến thắng Ý nghĩa
 1771 Dựng cờ khởi nghĩa. Lật đổ các chính quyền phong 
 kiến Nguyễn, Trịnh, Lê; xóa 
 1773 – 1774 Quân Tây Sơn chiếm phủ Quy Nhơn từng bước bỏ tình trạng chia cắt đất nước, 
 kiểm soát từ Bình Thuận đến Quảng Nam. đặt cơ sở cho việc thống nhất 
 đất nước
 1777 Chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong bị lật đổ.
 Năm 1786 Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ chính quyền 
 chúa Trịnh.
 1787 Đàng Ngoài rối loạn, Nguyễn Huệ cử Vũ Văn 
 Nhậm ra Bắc ổn định tình hình nhưng Đàng Ngoài 
 vẫn không được yên bình.
 Năm 1788 Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ chính quyền 
 nhà Lê. Vua Lê Chiêu Thống chạy lên phía Bắc, 
 cho người cầu viện nhà Thanh. 1785 Đánh tan gần 5 vạn quân Xiêm xâm lược. - Bảo vệ vứng chắc nền độc 
 lập và toàn vẹn lãnh thổ của 
 Năm 1789 Đánh tan gần 29 vạn quân Mãn Thanh xâm lược. đất nước.
 - Để lại nhiều bài học kinh 
 nghiệp quý báu về nghệ thuật 
 quân sự.
Câu 3. Phân tích nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn. Đánh giá vị trí 
của phong trào Tây Sơn trong tiến trình lịch sử dân tộc. 
a. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Thắng lợi của phong trào Tây Sơn trước hết bắt nguồn từ ý chí đấu tranh chống áp bức, bóc lột cùng 
truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc.
- Tinh thần đoàn kết, đồng lòng của nghĩa quân và sự ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.
- Sự lãnh đạo, chỉ huy tài tình của bộ chỉ huy nghĩa quân, đặc biệt là vai trò của Nguyễn Huệ - Quang 
Trung.
*Ý nghĩa lịch sử:
Phong trào Tây Sơn có nhiều đóng góp lớn đối với lịch sử: 
- Những thắng lợi trong quá trình phát triển của phong trào Tây Sơn đã thể hiện và chứng minh sức 
mạnh to lớn của quần chúng nhân dân.
- Với việc xoá bỏ ranh giới sông Gianh và lật đổ chính quyền phong kiến Nguyễn - Trịnh - Lê, phong 
trào Tây Sơn đã đặt cơ sở cho sự nghiệp thống nhất đất nước. Đồng thời, việc đánh đuổi quân Xiêm và 
quân Thanh, phong trào Tây Sơn đã bảo vệ vững chắc nền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước 
đồng thời để lại nhiều bài học quý báu về nghệ thuật quân sự.
- Ca ngợi công lao của vua Quang Trung, công chúa Ngọc Hân đã viết: “Mà nay áo vải cờ đào/Giúp dân 
dựng nước, xiết bao công trình”.
b. Vị trí của phong trào Tây Sơn
 Là phong trào nông dân rộng lớn, vĩ đại nhất trong thế kỉ XVIII.
- Từ cuộc khởi nghĩa ban đầu có quy mô địa phương đã phát triển thành phong trào lan rộng ra toàn 
quốc. Lật đổ ba tập đoàn phong kiến Nguyễn, Trịnh, Lê bước đầu thống nhất đất nước. 
- Từ cuộc đấu tranh giai cấp đã phát triển thành phong trào đấu tranh dân tộc vĩ đại. Đập tan hai kẻ thù 
xâm lược: Xiêm (1785), Thanh (1789). Đó là một hiện tượng chưa từng có ở trong một phong trào nông 
dân nào và cũng chưa từng có trong lịch sử dân tộc. 
- Từ phong trào xuất hiện nhà nước Tây Sơn – nhà nước được đánh giá tương đối tiến bộ trong lịch sử, 
khẳng định chủ quyền, vị thế của nước ta trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là đối với các thế lực 
phong kiến phương Bắc. 
Câu 4. 
 “Mà nay áo vải cờ đào
 Giúp dân dựng nước, xiết bao công trình”
Hai câu thơ trên nhắc đến nhân vật lịch sử nào? Đánh giá vai trò của nhân vật này đối với lịch sử 
dân tộc.
a. Hai câu thơ trên nhắc đến người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ - Quang Trung. 
b. Vai trò
- Khi phong trào vừa mới bùng nổ, Nguyễn Huệ cùng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ là những người lãnh 
đạo phong trào Tây Sơn.
- Trong quá trình phong trào diễn ra, vai trò của Nguyễn Huệ ngày càng quan trọng. Nguyễn Huệ là linh 
hồn của phong trào, trực tiếp tham gia các trận đánh tiêu diệt các tập đoàn phong kiến Nguyễn, Trịnh, 
Lê đặt cơ sở cho sự nghiệp thống nhất đất nước. Đồng thời, lãnh đạo quân và dân ta đánh tan các cuộc 
xâm lược của quân Xiêm (1785) và Thanh (1789) bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.
- Sau khi kết thúc chiến tranh, Nguyễn Huệ - Quang Trung đã tổ chức xây dựng đất nước, ban hành 
nhiều chính sách cải cách tiến bộ trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, giáo dục nhằm khôi phục và phát triển đất nước. Nhiều cải cách của ông vẫn còn nguyên giá trị cho tới ngày nay: khuyến nông, khuyến 
học, chính sách ngoại giao mềm dẻo, khôn khéo.
- Trong khi những cải cách của Quang Trung đang phát huy tác dụng thì vua Quang Trung đột ngột qua 
đời, triều Tây Sơn mất chỗ dựa và nhanh chóng thất bại trước quân xâm lược Nguyễn Ánh. 
- Như vậy, Nguyễn Huệ - Quang Trung vừa là nhà quân sự đại tài vừa là nhà cải cách lớn, là người “Anh 
hùng áo vải” được nhân dân ta ca ngợi muôn đời.
b. Việc Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế có ý nghĩa:
- Nhận tin cấp báo, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Quang Trung, rồi lập tức tiến quân ra 
Bắc.
- Việc Nguyễn Huệ lên ngôi vua có ý nghĩa: Thống nhất lòng dân để cùng đánh giặc, chính thức nhận 
lấy trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc, nước Nam từ đây có minh quân xứng đáng. 
Câu 5. Bằng hiểu biết của bản thân, em hãy giải thích ý nghĩa đoạn trích trong bài hiểu dụ của vua 
Quang Trung.
 “Đánh cho để dài tóc
 Đánh cho để đen răng
 Đánh cho nó chích luân bất phản
 Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
 Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ.”
 Trả lời:
 Sau khi bị quân Tây Sơn đánh bại, vua Lê Chiêu Thống cùng một số đại thần đã cầu cứu quân Thanh. 
Vua Thanh cho 29 vạn quân do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tiến vào nước ta. Quân Tây Sơn rút về phòng tuyến 
Tam Điệp – Biện Sơn và cho người vào Phú Xuân cấp báo. Được tin, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, 
lấy hiệu là Quang Trung tiến quân ra Bắc, quân ta lên đường với khí thế từ lời hiểu dụ của vua Quang 
Trung. 
 “Đánh cho để tóc dài
 Đánh cho để đen răng
 Đánh cho nó chính luân bất phản
 Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
 Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”.
 (Theo Phan Huy Lê (chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập II, Sđd, tr.615)
Lời dụ của vua Quang Trung được coi như bản Tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta trong thế kỉ XVIII với 
ý nghĩa sâu sắc: 
+ Hai câu đầu nói lên quyết tâm đánh giặc để giữ gìn văn hóa và phong tục lâu đời của nhân dân ta: tóc 
dài, đen răng.
+ Hai câu giữa nói lên quyết tâm đánh giặc để bảo vệ nền độc lập dân tộc, làm cho quân giặc không kịp 
trở tay, không còn mảnh giáp, không còn chiếc xe nào để chở về.
+ Câu cuối: Khẳng định chủ quyền của dân tộc, đánh để cho quân giặc biết nước Nam anh hùng là có 
chủ. 
Câu 6.: Bằng những sự kiện lịch sử đã học, chứng minh những đóng góp của phong trào Tây Sơn 
trong sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII).
Cách hỏi khác: Trình bày suy nghĩ của em về nhận định: Phong trào Tây Sơn cuối thế kỉ XVIII không 
chỉ xoá bỏ ranh giới chia cắt đất nước mà còn bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và chủ quyền lãnh thổ 
quốc gia. (trả lời đồng ý với nhận định trên hoặc theo em nhận định trên là đúng)
Những đóng góp của phong trào Tây Sơn:
 * Lần lượt lật chính quyền chúa Nguyễn, Trịnh, Lê bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất 
đất nước. 
- Thế kỉ XVIII, nước ta vẫn bị chia cắt thành 2 đàng (Đàng Trong và Đàng Ngoài). Đồng thời, từ giữa 
thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến ở cả 2 đàng đều lâm vào khủng hoảng sâu sắc, các cuộc khởi nghĩa 
nông dân bùng nổ ở nhiều nơi: Nguyễn Hữu Cầu, Nguyễn Danh Phương, Hoàng Công Chất - Năm 1771, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ dựng cờ khởi nghĩa ở Tây Sơn thượng 
đạo (An Khê- Gia Lai) với khẩu hiệu “lấy của người giàu chia cho người nghèo”. Đến năm 1774, nghĩa 
quân đã làm chủ vùng đất rộng lớn từ Quảng Nam đến Bình Thuận. 
- Từ năm 1776 – 1783, quân Tây Sơn nhiều lần tấn công Gia Định. Đến năm 1777, chúa Nguyễn bị bắt, 
giết chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát. Chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong bị lật đổ. 
- Từ 1786 – 1788, Nguyễn Huệ chỉ huy nghĩa quân đánh thành Phú Xuân (Huế) sau đó tiến thẳng ra 
Thăng Long lần lượt lật đổ các tập đoàn phong kiến Trịnh – Lê xóa bỏ sự phân chia Đàng Trong – Đàng 
Ngoài, sự nghiệp thống nhất đất nước cơ bản được hoàn thành. 
* Phong trào Tây Sơn đánh tan các thế lực ngoại xâm, bảo vệ chủ quyền dân tộc:
- Kháng chiến chống Xiêm xâm lược:
+ Thất bại trước quân Tây Sơn, Nguyễn Ánh cầu cứu vua Xiêm. Cuối tháng 7-1784, vua Xiêm cử 5 quân 
Xiêm do 2 tướng Chiêu Tăng và Chiêu Sương vào Gia Định với sự dẫn đường của Nguyễn Ánh. Đến 
cuối năm đó, quân Xiêm đã chiếm được hết miền Tây Gia Định (miền Tây Nam Bộ ngày nay).
+ Tháng 1-1785, Nguyễn Huệ vào Gia Định, đóng quân ở Mĩ Tho, chủ động tổ chức mai phục ở khúc 
sông Tiền (thuộc Mĩ Tho) đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút. 
+ Sáng ngày 19/1/1785 Nguyễn Huệ cho quân đánh nghi binh, nhử quân Xiêm vào trận địa mai phục, 
sau đó bất ngờ chặn đánh. Quân Xiêm bị tiêu diệt gần hết chỉ còn vài nghìn quân chạy thoát. Với chiến 
thắng này đã đập tan hoàn toàn tham vọng của vua Xiêm đối với phần lãnh thổ phía Nam của nước ta, 
giải phóng hoàn toàn Đàng Trong, nhân dân ngày càng tin tưởng vào tính chính nghĩa của phong trào. 
- Kháng chiến chống quân Thanh xâm lược: 
+ Trước sự thỉnh cầu của vua Lê Chiêu Thống, năm 1788 nhà Thanh cử Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn 
quân chia làm bốn đạo tiến vào Đại Việt theo ba hướng chính Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn. 
+ Nhận được tin cấp báo cuối tháng 12 – 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu là Quang Trung, 
tiến công ra Bắc. Trên đường đi Quang Trung dừng lại Nghệ An và Thanh Hoá để tuyển thêm quân. Ra 
đến Tam Điệp (Ninh Bình) Quang Trung hội quân với Ngô Thì Nhậm và ngô Văn Sở cùng bàn kế sách 
đánh đuổi quân Thanh. 
+ Sau 5 ngày chiến đấu (từ 30/12 đến 5 tết kỉ Dậu) quân Tây Sơn giành nhiều thắng lợi như tiêu diệt đồn 
tiền tiêu, đồn Hà Hồi, đặc biệt là chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, góp phần đánh tan 29 vạn quân 
Thanh, giải phóng Thăng Long, giải phóng hoàn toàn đất nước, bảo vệ độc lập dân tộc.
* Xây dựng chính quyền mới và nhiều chính sách tiến bộ: 
Sau ngày chiến thắng, vua Quang Trung chính thức xây dựng vương triều, ban hành nhiều chính sách 
cải cách về kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục đất nước dần ổn định. 
Câu 7. Vì sao vua Quang Trung quyết định tiêu diệt quân Thanh vào dịp tết Kỷ Dậu (1789)?
CH 2. Có ý kiến cho rằng: Quyết định tiêu diệt quân Thanh vào dịp Tết Kỉ Dậu (1789) thể
hiện thiên tài quân sự của vua Quang Trung. Em đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Vì: quyết định này được vua Quang Trung đưa ra trên cơ sở sự nghiên cứu, phân tích kĩ lưỡng những 
điểm mạnh, ý đồ tiến công và những sai lầm của quân Thanh. Cụ thể là:
- Điểm mạnh: quân Thanh có ưu thế về lực lượng với 29 vạn quân (nhiều hơn so với lực lượng của quân 
Tây Sơn).
- Ý đồ: sau khi chiếm được Thăng Long, Tôn Sĩ Nghị cho quân sĩ tạm nghỉ ngơi để ăn Tết Nguyên đán, 
dự định sau Tết, ngày mùng 6 tháng giêng sẽ tiếp tục tiến công.
- Sai lầm của giặc:
+ Chiếm được kinh thành Thăng Long một cách tương đối dễ dàng, nên quân Thanh nảy sinh tâm lí chủ 
quan, khinh địch, đánh giá quá thấp lực lượng của đối phương.
+ Mặt khác, khi đang ở thế tiến công và giành được những thắng lợi bước đầu, việc bộ chỉ huy quân 
Thanh bất ngờ chuyển sang phòng ngự tạm thời (thể hiện cho quân sĩ dừng lại hơn 1 tháng tại Thăng 
Long để nghỉ ngơi và ăn Tết), đã khiến cho quân Thanh không phát huy được tác dụng của ưu thế binh 
lực.
=> Phát hiện và chớp được thời cơ có một không hai đó, vua Quang Trung đã quyết định bất ngờ mở 
cuộc tập kích chớp nhoáng, tung toàn bộ lực lượng ra đánh tan quân địch vào khoảng thời gian từ đêm 
30 đến sáng mùng 5 tết Kỉ Dậu - đúng lúc quân Thanh chủ quan nhất Câu 8. Vì sao nói: Quang Trung xứng đáng là nhà quân sự thiên tài? 
Cách hỏi khác: Phân tích những nét độc đáo về nghệ thuật quân sự của Nguyễn Huệ - Quang 
Trung trong quá trình đánh bại quân Xiêm và quân Thanh xâm lược.
Quang Trung – Nguyễn Huệ là nhà quân sự lỗi lạc đồng thời là vị anh hùng của dân tộc, đã hoàn thành 
xuất sắc nhiệm vụ chống ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc. Nghệ thuật quân sự độc đáo của Quang 
Trung – Nguyễn Huệ được thể hiện trong kháng chiến chống quân Xiêm và Thanh xâm lược: 
- Nét độc đáo về nghệ thuật quân sự của Nguyễn Huệ trong quá trình đánh bại quân Xiêm (1785):
+ Lợi dụng địa hình hiểm trở để xây dựng trận địa quyết chiến với quân địch. Sau khi đóng quân tại Mỹ 
Tho, Nguyễn Huệ đã lựa chọn sông Tiền đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chiến. 
Đây là đoạn sông dài khoảng 6 km, rộng 1 km có nơi rộng gần 2 km, hai bên cây cối rậm rạp với nhiều 
kênh rạch nhỏ, rất phù hợp cho việc bố trí trận địa mai phục thuỷ - bộ. 
+ Sử dụng cách đánh nghi binh, lừa địch vào trận địa mai phục. Kết hợp tác chiến giữa lực lượng thủy 
binh và bộ binh, dùng thuyền, bè lửa đốt cháy thuyền giặc. 
+ Đánh nhanh, tiêu diệt gọn, giải quyết chiến tranh trong trận quyết chiến.
- Nét độc đáo về nghệ thuật quân sự của vua Quang Trung trong quá trình đánh bại quân Thanh 
(1789):
+ Rút lui chiến lược: Trước thế giặc mạnh quân Tây Sơn đã rút lui khỏi Thăng Long, xây dựng phòng 
tuyến ở Tam Điệp – Biện Sơn. Đây là kế hoạch sáng suốt vừa để đảm bảo lực lượng vừa tạo cho quân 
địch sự chủ quan, kiêu ngoại, mất cảnh giác.
+ Nguyễn Huệ lên ngôi: Nhận được tin cấp báo, quân Thanh kéo sang xâm lược nước ta Nguyễn Huệ 
lên ngôi hoàng đế hiệu là Quang Trung rồi tiến quân ra Bắc. Đây là việc làm đúng thời điểm và hợp lòng 
dân góp phần nâng cao uy tín và vai trò lãnh đạo chỉ huy của vua Quang Trung trong tiêu diệt quân 
Thanh.
+ Trong quá trình tiến quân vua Quang Trung đã kết hợp 3 yêu tố: thần tốc, bí mật, bất ngờ. Ông chọn 
thời điểm tiêu diệt quân Thanh ngay trong tết Kỉ Dậu (1789), thực hiện cuộc hành quân thần tốc từ Tam 
Điện ra Thăng Long trong thời gian ngắn và đảm bảo tuyệt đối bí mật. Khi tiêu diệt quân Thanh, 5 đạo 
quân cùng một lúc tập kích đồn binh của giặc, phục binh chặn đường rút lui của giặc. Sự tấn công bất 
ngờ khiến quân giặc khiếp sợ và không thể ứng cứu lẫn nhau. 
 Như vậy, với nghệ thuật quân sự độc đáo, sự chỉ huy tài tình của Quang Trung đã góp phần đánh 
bại quân Xiêm, quân Thanh xâm lược bảo vệ nền độc lập cho đất nước. Với những gì đã làm được cho 
đất nước Quang Trung xứng đáng là nhà thiên tài quân sự.