Đề thi HSG cấp Huyện GDCD 8 - Mã đề 8386 - Năm học 2024-2025 - Trường THCS Việt Ngọc (Có đáp án)

 TRƯỜNG THCS VIỆT NGỌC ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
 NĂM HỌC 2024 – 2025
 MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
 Mã đề: 8386
 NGÀY THI: ./ /2025
 (Đề thi gồm có 04 trang) Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề 
I. Trắc nghiệm (6 điểm). Chọn câu trả lời đúng nhất tô vào tờ phiếu trả lời trắc nghiệm.
Câu 1: Kích động, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, giúp sức, cưỡng ép người khác thực hiện hành vi bạo 
lực gia đình là nội dung của điều nào trong Luật phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 ( Sửa 
đổi, bổ sung năm 2022)
 A. Điều 4B. Điều 5C. Điều 6D. Điều 7
Câu 2: Tháp Eiffel là một trong những biểu tượng văn hóa - lịch sử của quốc gia nào?
 A. Hàn Quốc. B. Pháp. C. Đức. D. Hoa Kỳ.
Câu 3: Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy?
A. 04/10 B. 14/10C. 06/10D. 08/10
Câu 4: Đặt kì vọng quá lớn vào con trai, bố mẹ bạn K bắt con học quá nhiều, không có thời gian 
nghỉ ngơi, khiến bạn bị trầm cảm. Theo em, hành vi của bố mẹ bạn K thuộc hình thức bạo lực gia 
đình nào?
 A. Bạo lực về tình dục. B. Bạo lực về tinh thần.
 C. Bạo lực về thể chất. D. Bạo lực về tài chính.
Câu 5: Trang phục truyền thống của người dân Sin-ga-po được gọi là
 A. Ba-ju Ke-ba-ya. B. Ki-mô-nô.
 C. Han-bok. D. Sam-pót.
Câu 6: H và M là bạn thân. Dạo gần đây, H bỏ bê học tập, có lần còn trốn học đi chơi. M biết sự 
việc nhưng im lặng, coi như không biết gì. Khi bố mẹ H hỏi han về tình hình học tập của H, bạn 
M đã trả lời: “Bạn H rất chăm chỉ, luôn đi học đúng giờ và hoàn thành tốt nhiệm vụ thầy cô giao. 
Hai bác cứ yên tâm ạ!”. Thái độ và hành động của bạn M trong tình huống trên đã cho thấy điều 
gì dưới đây?
 A. Bạn M có tấm lòng yêu thương, giúp đỡ H.
 B. Bạn M chưa biết tôn trọng và bảo vệ lẽ phải.
 C. Bạn M là người biết giữ chữ tín và tốt bụng.
 D. Bạn M quan tâm, chia sẻ khó khăn với bạn H.
Câu 7: Câu ca dao dưới đây phản ánh về đức tính tốt đẹp nào của nhân dân Việt Nam?
 “Của đời cha mẹ để cho,
 Làm không, ăn có, của kho cũng rồi.
 Muốn no thì phải chăm làm,
 Một hạt thóc vàng, chín hạt mồ hôi”
 A. Lao động cần cù. B. Lao động sáng tạo.
 C. Tinh thần đoàn kết. D. Tinh thần hiếu học.
Câu 8: Em hãy cho biết việc làm nào sau đây không thể hiện sự kế thừa, phát huy truyền thống 
của dân tộc?
 A. Yêu quý và thích mặc trang phục truyền thống vào các ngày lễ lớn của dân tộc.
 B. Tích cực tìm hiểu lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
 1 C. Tham gia chương trình văn nghệ về chủ đề quê hương, đất nước, con người Việt Nam.
 D. Bắt chước theo thần tượng trong phim ảnh, mạng xã hội,... thiếu sự chọn lọc.
Câu 9: Bị nhóm bạn xấu rủ rê, nên bạn V và P đã sa vào tệ nạn chơi điện tử ăn tiền. Để có tiền 
nạp vào tài khoản ảo trên mạng, V đã nhiều lần ăn cắp tiền của bố mẹ. Biết chuyện, bạn K (bạn 
thân của V) đã khuyên V không nên chơi điện tử nữa đồng thời tâm sự, trao đổi và thông báo tình 
hình cho bố mẹ của V. Bạn P nói với bạn K đó là việc riêng của V. Trong tình huống trên, bạn 
học sinh nào biết tôn trọng và bảo vệ lẽ phải?
 A. Bạn K. B. Bạn V. C. Bạn V và K. D. Bạn P và V.
Câu 10: Che giấu hành vi gây ô nhiễm môi trường, cản trở, làm sai lệch, thông tin, gian dối trong 
hoạt động bảo vệ môi trường dẫn đến hậu quả xấu đối với môi trường là nội dung của điều nào 
của Luật bảo vệ môi trường 2020 ?
 A. Điều 6. B. Điều 7 C. Điều 9. D. Điều 10.
Câu 11: Em không đồng tình với quan điểm nào sau đây khi bàn về vấn đề: tôn trọng sự đa dạng 
của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới?
 A. Cần phê phán các hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc, văn hóa.
 B. Cần tiếp thu có chọn lọc các thành tựu văn hóa của bên ngoài.
 C. Chỉ nên tôn trọng, học hỏi văn hóa của những dân tộc giàu có.
 D. Mọi dân tộc đều có những nét đẹp riêng về tính cách, văn hóa.
Câu 12: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xã A tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về truyền 
thống yêu nước của dân tộc Việt Nam”, bạn S không muốn tham gia vì cho rằng học sinh chỉ nên 
tập trung cho việc học tập. Nếu là bạn cùng lớp với S, em nên lựa chọn cách ứng xử nào sau đây?
 A. Đồng tình với bạn S vì ý kiến này rất hợp lí.
 B. Chê bai S vì S thiếu ý thức giữ gìn truyền thống.
 C. Khuyên bạn S nên tích cực hưởng ứng cuộc thi.
 D. Không quan tâm vì không liên quan đến mình.
Câu 13: Trên đường đi học về, M, P và V phát hiện một chiếc ô tô đang đổ phế thải xuống bờ 
mương thoát nước của xóm mình. M rủ V, P đi báo công an xã, nhưng V từ chối vì cho rằng: đây 
không phải là việc của mình. Không đồng tình với V, M đã bí mật dùng điện thoại, chụp lại hành 
vi vi phạm và biển số của chiếc ô tô kia, sau đó nhanh chóng báo cho lực lượng công an xã. Chủ 
thể nào trong tình huống trên đã có ý thức bảo vệ môi trường?
 A. Bạn V và P. B. Bạn M và V. C. Bạn V. D. Bạn M.
Câu 14: Chủ thể nào sau đây có vai trò: đề ra các chính sách bảo vệ môi trường; quản lí, và sử 
dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên?
 A. Nhà nước. B. Cá nhân công dân.
 C. Các tổ chức xã hội. D. Các cơ sở giáo dục.
Câu 15: Công dân Việt Nam được phép thực hiện hành vi nào sau đây?
 A. Săn bắt, buôn bán các loài động vật quý hiếm.
 B. Hạn chế dùng các nguồn năng lượng hóa thạch.
 C. Xả thải chất độc hại trực tiếp vào nguồn nước.
 D. Khai thác trái phép các khoáng sản, cát, sỏi, 
Câu 16: Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm công dân thực hiện hành vi nào sau đây?
 A. Tố cáo hành vi khai thác khoáng sản trái phép.
 2 B. Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán động vật rừng.
 C. Khai thác rừng trồng theo quy hoạch của nhà nước.
 D. Sử dụng tiết kiệm điện, nước và các loại khoáng sản.
Câu 17: P sinh ra và lớn lên tại một bản làng nghèo ở vùng núi phía Bắc. Khi P (14 tuổi), đang 
học ở trường phổ thông dân tộc nội trú của tỉnh, P đã bị bố mẹ ép nghỉ học để lấy chồng. Nếu là 
bạn thân của P, em sẽ lựa chọn cách ứng xử nào dưới đây để giúp P?
 A. An ủi P; khuyên P nhờ tới sự trợ giúp của thầy cô giáo chủ nhiệm.
 B. Khuyên P bỏ trốn đi một nơi thật xa để bố mẹ không thể tìm thấy.
 C. Mặc kệ, không quan tâm vì chuyện đó không liên quan đến mình.
 D. Khuyên P nên làm theo lời của bố mẹ để gia đình được hòa thuận.
Câu 18: Em đồng tình với quan điểm nào sau đây khi bàn về vấn đề bạo lực gia đình?
 A. Người có hành vi bạo lực gia đình không vi phạm về pháp luật.
 B. Bạo lực gia đình chỉ gây nên đau đớn về thể xác cho nạn nhân.
 C. Chống bạo lực gia đình là trách nhiệm riêng của lực lượng công an.
 D. Bạo lực gia đình đã và đang gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Câu 19: Hành vi nào dưới đây thực hiện đúng quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên thiên 
nhiên?
 A. Dùng mìn, kích điện để đánh bắt cá.
 B. Phá rừng nguyên sinh để trồng cà phê.
 C. Săn bắn, buôn bán động vật quý hiếm.
 D. Sử dụng tiết kiệm điện, nước, khoáng sản.
Câu 20: P và K sinh ra và lớn lên tại xóm X, xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam. 
Trêm địa bàn xã Tam Lãnh có mỏ vàng Bồng Miêu. Dạo gần đây, thấy mọi người trong xóm lén 
vào trong núi đào vàng, P hẹn với K sáng hôm sau cùng tham gia. Nếu là K, em nên lựa chọn cách 
ứng xử nào dưới đây?
 A. Khuyên P không tham gia và báo cáo sự việc với lực lượng công an.
 B. Mặc kệ, không quan tâm vì việc đó không ảnh hưởng gì đến mình.
 C. Lập tức đồng ý và rủ thêm nhiều người khác cùng tham gia cho vui.
 D. Từ chối không tham gia nhưng cũng không can ngăn hành động của P.
II. Tự luận (14 điểm).
 Câu 1. (3,0 điểm) 
 K là một học sinh ngoan và học giỏi. Nhưng từ khi bố mẹ li hôn, K thường buồn phiền và 
không tập trung vào việc học. Thấy vậy, T thường xuyên rủ K đi chơi điện tử để giúp K giải tỏa 
nỗi buồn. Bạn H học cùng lớp biết chuyện đã khuyên ngăn: “Các cậu đừng đi chơi điện tử, chơi 
nhiều sẽ thành nghiện và sa sút việc học tập đấy”.
 a. Em nhận xét gì về hành động của bạn T và bạn H 
 b. Nếu là bạn học cùng lớp với K, em sẽ làm gì để giúp đỡ K?
 Câu 2. (3,5 điểm) 
 Có quan điểm cho rằng: “Lao động cần cù, sáng tạo là phẩm chất cần thiết của người lao 
động trong xã hội hiện nay”. Bằng hiểu biết của em hãy làm rõ vấn đề trên. Liên hệ trách nhiệm 
bản thân.
 3 Câu 3. ( 3 điểm) Gần đây, công việc kinh doanh của anh K không được thuận lợi dẫn đến 
thua lỗ, nợ nần. Chán nản nên anh hay say xỉn, chửi bới nhục mạ vợ con là ăn hại, không giúp đỡ 
được gì. Vợ con anh dù rất lo sợ nhưng vẫn cố gắng nín nhịn để chăm sóc anh. Tuy nhiên, tần suất 
các cơn say và những lời mắng chửi ngày một nhiều, bất kể khi nào anh nhìn thấy vợ con là buông 
lời chửi mắng.
 a. Hành vi của anh K có phải là hành vi bạo lực gia đình hay không?
 b. Theo em, vợ anh K nên làm gì để phòng ngừa và ứng phó với hành vi bạo lực gia đình 
này?
 Câu 4. (4,5 điểm)
 Bạo hành trẻ em trong thời gian vừa qua đang là vấn đề đáng báo động trong xã hội. Em 
hãy trình bày nguyên nhân, hậu quả và giải pháp để chống bạo hành trẻ em.
 ---Hết---
 Giám thi coi thi không giải thích gì thêm.
 Họ và tên thí sinh: ...... ......................Số báo danh: 
 Giám thị 1 (ký, ghi rõ họ tên):...................... Giám thị 2 (ký, ghi rõ họ tên):..................
 4 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM
 THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
 Năm học: 2023-2024
 Môn: Giáo dục công dân 8
I. Trắc nghiệm (6 điểm). Mỗi câu trả lời đúng được 0,3 điểm. Tổng điểm 20 câu là 6 điểm.
 Câu hỏi Đáp án Câu hỏi Đáp án
 Câu 1 B Câu 11 C
 Câu 2 B Câu 12 C
 Câu 3 A Câu 13 D
 Câu 4 B Câu 14 A
 Câu 5 A Câu 15 B
 Câu 6 B Câu 16 B
 Câu 7 A Câu 17 A
 Câu 8 D Câu 18 D
 Câu 9 A Câu 19 D
 Câu 10 A Câu 20 A
II. Tự luận (14 điểm).
 Câu Nội dung Biểu điểm
 hỏi
 Câu 1 K là một học sinh ngoan và học giỏi. Nhưng từ khi bố mẹ li hôn, K 3,5 điểm
 thường buồn phiền và không tập trung vào việc học. Thấy vậy, T thường 
 xuyên rủ K đi chơi điện tử để giúp K giải tỏa nỗi buồn. Bạn H học cùng 
 lớp biết chuyện đã khuyên ngăn: “Các cậu đừng đi chơi điện tử, chơi 
 nhiều sẽ thành nghiện và sa sút việc học tập đấy”.
 a. Em nhận xét gì về hành động của bạn T và bạn H 
 b. Nếu là bạn học cùng lớp với K, em sẽ làm gì để giúp đỡ K?
 a.
 * Em đồng ý với cách ứng xử của bạn H. Vì: 0,25 điểm
 - H dám lên tiếng phê phán cái sai của các bạn là thể hiện sự quan tâm 0,25 điểm
 đến bạn bè.
 - HS không nên đi chơi điện tử thường xuyên vì nó dễ dẫn đến ham mê 0,25 điểm
 nghiện ngập, sao nhãng, học hành sa sút. 
 - Từ việc chơi điện tử có thể bị kẻ xấu rủ rê lôi kéo vào các việc làm xấu 0,25 điểm
 (cờ bạc, trộm cắp, lừa đảo )
 * Em không đồng ý với cách làm của T, vì 0,25 điểm
 - Cách làm đó của T là chưa đúng, việc đi chơi điện tử chỉ giải tỏa nỗi 0,25 điểm
 buồn tức thời, chứ không giúp K thay đổi tiến bộ hơn được. 
 - T chưa nhận thức được tác hại của việc thường xuyên chơi điện tử. 0,25 điểm
 b.
 * Nếu là bạn của K em sẽ: 
 5 - Cảm thông, động viên, chia sẻ với K vơi đi nỗi buồn. 0,25 điểm
 - Phân tích cho K hiểu chỉ vì bố mẹ li hôn mà buồn phiền, không tập 0,25 điểm
 trung vào học hành là cách nghĩ sai lầm. 
 - Chỉ rõ tác hại của việc thường xuyên chơi điện tử, nghiện game ... 0,25 điểm
 - Trong hoàn cảnh đó, bố và mẹ K cũng đang buồn, K nên quan tâm, gần 0,25 điểm
 gũi, cảm thông cho bố mẹ; vẫn cố gắng rèn luyện chăm ngoan, học tập 
 tốt để bố, mẹ vui lòng.
 - Luôn quan tâm, giúp đỡ K, đồng thời đề nghị bạn khác, cô giáo chủ 0,25 điểm
 nhiệm cùng giúp đỡ bạn vượt lên hoàn cảnh để học tập tốt.
Câu 2 Có quan điểm cho rằng: “Lao động cần cù, sáng tạo là phẩm chất 3,5 điểm
 cần thiết của người lao động trong xã hội hiện nay”. Bằng hiểu biết của 
 em hãy làm rõ vấn đề trên. Liên hệ trách nhiệm bản thân.
 * Lao động cần cù và sáng tạo là phẩm chất cần thiết của người lao 
 động trong xã hội hiện nay là vì:
 - Lao động cần cù là lao động chăm chỉ một cách thường xuyên, không 0,25 điểm
 ngại khó khăn, gian khổ.
 - Lao động sáng tạo là trong quá trình lao động luôn suy nghĩ, cải tiến để 0,25 điểm
 tìm tòi cái mới trong quá trình lao động nhằm không ngừng nâng cao 
 chất lượng, hiệu quả lao động.
 - Lao động cần cù và sáng tạo sẽ giúp ta tiếp thu được các kiến thức, kĩ 0,25 điểm
 năng ngày càng thuần thục; phẩm chất và năng lực của mỗi cá nhân sẽ 
 được hoàn thiện, phát triển không ngừng; 
 - Chất lượng, hiệu quả học tập, lao động sẽ ngày càng được nâng cao. 0,25 điểm
 - Lao động cần cù và sáng tạo giúp con người vượt qua những khó khăn 0,25 điểm
 thử thách, rút ngắn thời gian để đạt được mục đích đã đề ra một cách 
 nhanh chóng, tốt đẹp.
 - Nhờ lao động cần cù và sáng tạo mà con người làm nên những kì tích 0,25 điểm
 vẻ vang, mang lại vinh dự cho bản thân, gia đình, đất nước 
 - Hoàn thiện và phát triển phẩm chất, năng lực của mỗi cá nhân để nâng 0,25 điểm
 cao hiệu quả lao động, góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
 - Tạo ra được nhiều giá trị vật chất, tinh thần góp phần cải thiện và nâng 0,25 điểm
 cao đời sống.
 - Được mọi người yêu quý, tôn trọng. 0,25 điểm
 - Nếu không lao động cần cù và sáng tạo sẽ khó thích ứng và theo kịp xu 0,25 điểm
 thế phát triển, có thể sẽ bị đào thải hoặc mất cơ hội việc làm tốt 
 * Liên hệ trách nhiệm bản thân:
 - Luôn tự giác học tập, tự học, say mê nghiên cứu khoa học 0,25 điểm
 - Chăm chỉ lao động làm việc nhà, lao động vệ sinh trường lớp 0,25 điểm
 - Tuyên truyền, phổ biến cho bạn bè, người thân luôn có tinh thần lao 0,25 điểm
 động tự giác và sáng tạo.
 - Phê phán, đấu tranh trước những hành vi lười lao động, dựa dẫm, ỷ lại 0,25 điểm
 vào người khác 
 6 - Ủng hộ, ca ngợi những người cần cù, sáng tạo, học hỏi những tấm 
 gương sáng về lao động cần cù, sáng tạo, 
 - Luôn suy nghĩ, tìm tòi, cải tiến phương pháp để lao động có hiệu quả; 
 nghiêm khắc sửa chữa sai lầm, rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.
 (HS có thể nêu được những ý khác phù hợp sẽ cho 0,25đ/ 1 ý nhưng 
 không quá 1,0 điểm)
 c. Theo em, để hoạt động giết mổ của ông Q không gây ô nhiễm môi 
 trường, ông Q nên:
 - Tạm thời dừng hoạt động giết mổ để sửa chữa, bảo trì khu xử lí hệ 0,25 điểm
 thống xử lí nước thải theo đúng quy định kĩ thuật môi trường; 
 - Đề nghị cơ quan quản lí môi trường đánh giá sau khắc phục, sửa chữa 0,25 điểm
 hệ thống xử lí nước thải và cấp phép hoạt động trở lại.
 - Thực hiện xử lí chất thải theo quy định và hợp đồng với cơ quan xử lí 0,25 điểm
 chất thải theo quy định của nhà nước.
Câu 3 Em hãy nêu 6 việc cần làm thể hiện lòng tự hào, giữ gìn và phát 1,5 điểm
 huy truyền thống dân tộc Việt Nam?
 * Những việc cần làm thể hiện lòng tự hào, giữ gìn và phát huy truyền 
 thống dân tộc Việt Nam:
 - Tìm hiểu về các truyền thống và giá trị truyền thống dân tộc qua những 0,25 điểm
 cầu chuyện lịch sử, tác phẩm văn học, hội hoạ, qua việc trò chuyện, lắng 
 nghe ông bà, cha mẹ, các nghệ nhân, người làm nghễ truyền thống, các 
 cựu chiến binh,...
 - Tham quan các bảo tàng nghệ thuật, lịch sử, các triển lãm văn hoá về 0,25 điểm
 truyền thống dân tộc.
 - Tham gia và hỗ trợ hoạt động quảng bá văn hoá, truyển thống dân tộc 0,25 điểm
 Việt Nam với bạn bè quốc tế.
 - Phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống tốt đẹp của dân 0,25 điểm
 tộc.
 - Tiếp nối những truyền thống tốt đẹp của dân tộc bằng những việc làm 0,25 điểm
 cụ thể, thiết thực, phù hợp với độ tuổi như chăm chỉ học tập, tham gia 
 các câu lạc bộ tìm hiểu về lịch sử, văn hoá truyền thống dân tộc.
 - Kính trọng người lớn tuổi, trân trọng những người lính, cựu chiến binh, 0,25 điểm
 thanh niên xung phong, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
 - Tham gia, tìm hiểu và trân trọng các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” các 
 ngày lễ kỉ niệm truyền thống của đất nước như ngày Thương binh liệt sĩ, 
 ngày Nhà giáo VN, ngày Gia đình Việt Nam,...
 (HS có thể nêu được những ý khác phù hợp sẽ cho 0,25đ/ 1 ý nhưng 
 không quá 1,5 điểm)
Câu 4 “Trước khi bạn nhận được kho báu tuyệt vời của một cuộc đời hạnh 6,0 điểm
 phúc, đầu tiên bạn phải cho đi. Trao bản thân bạn đi. Có ích cho người 
 khác. Chỉ điều bạn cho đi mới có thể được nhân lên nhiều lần trở lại 
 cuộc đời của bạn. Đây là luật thu hoạch, luật của đền đáp mười lần. Nếu 
 7 bạn chẳng cho gì đi, thậm chí dù nó được nhân lên, bạn cũng sẽ chẳng 
nhận lại được gì cả.” (Mary Kay Ash) Hãy trình bày suy nghĩ của em về 
mối qua hệ giữa “cho” và “nhận” trong cuộc sống.
1. Nêu vấn đề nghị luận:
- Mary Kay Ash từng nói: “Trước khi bạn nhận được kho báu tuyệt vời 0,25 điểm
của một cuộc đời hạnh phúc, đầu tiên bạn phải cho đi. Trao bản thân 
bạn đi. Có ích cho người khác. Chỉ điều bạn cho đi mới có thể được nhân 
lên nhiều lần trở lại cuộc đời của bạn. Đây là luật thu hoạch, luật của 
đền đáp mười lần. Nếu bạn chẳng cho gì đi, thậm chí dù nó được nhân 
lên, bạn cũng sẽ chẳng nhận lại được gì cả.”.
=> Từ câu nói trên, chúng ta nghĩ về một vấn đề tư tưởng đạo lý- mối 0,25 điểm
quan hệ giữa “cho” và “nhận” trong cuộc sống. Hạnh phúc không phải 
chỉ là nhận lấy mà còn là biết cho đi. Người hạnh phúc nhất ở trên đời là 
người biết đem đến cho người khác nhiều hạnh phúc nhất. 
2. Bàn luận, chứng minh, mở rộng:
a. Giải thích:
- Cho chính là sự san sẻ, giúp đỡ, yêu thương xuất phát từ tâm, từ tim 0,25 điểm
của một người. Dù “cho” rất nhỏ, nhất đời thường nhưng đó là cả một 
tấm lòng đang quý.
- Nhận chính là được đáp trả, được đền ơn. 0,25 điểm
- Cho và nhận là một mối quan hệ nhân quả nhưng ẩn chứa trong đó rất 0,25 điểm
nhiều mối quan hệ tương trợ, bổ sung cho nhau.
b. Biểu hiện của cho và nhận:
- Trong cuộc sống quanh ta, đâu đó vẫn còn những mảnh đời bất hạnh, 0,25 điểm
đau khổ cần rất nhiều sự sẻ chia, giúp đỡ, bao dung, rộng lượng. Họ cần 
chúng ta chia ngọt sẻ bùi.
Dẫn chứng: Kinh Phật có dẫn: đức Ca-diếp trong một lần đi hành khất 0,25 điểm
đã dừng chân tại một túp lều rách của bà lão ăn xin. Bà bệnh nặng sắp 
chết. Không có gì để bố thí trong khi đức Ca-diếp nhất định không đi 
chỗ khác, bà đành đổ phần nước cháo đã thiu cho ngài. Lập tức bà được 
siêu sinh về cõi cực lạc. Đức Ca-diếp, ông nhận bát nước cháo, và cho 
đi sự từ tâm và sự hồi hướng phước đức đối với bà lão nghèo.
- Những người đang cho đi, đôi khi sự nhận lại không phải trong phút 0,25 điểm
chốc, cũng không hẳn nó sẽ hiển hiện ngay trước mắt. Điều bạn nhận lại 
có khi là cả một quá trình, sau này bạn mới nhận ra mình được đáp trả 
nhiều hơn cái cho đi đó.
Dẫn chứng: Khi chưa là tỉ phú, một lần Billgate mua báo ở một quầy 
báo gần sân bay mà không có tiền, người bán báo vui vẻ tặng ông mà 0,25 điểm
không đòi hỏi gì. Sau này, khi trở thành tỉ phú nước Mỹ, ông lại đến mua 
báo nhưng lại không có tiền lẻ, người bán báo vẫn vui vẻ tặng ông một 
tờ báo dù biết ông là tỉ phú. Điều đó làm Bill Gate vô cùng ngạc nhiên 
 8 và rút ra một bài học quý giá: Hãy biết cho đi khi có thể và không đòi 
hỏi điều gì. Cho đi là mãi mãi.
c. Ý nghĩa của cho và nhận:
- Cho và nhận là những quy luật của tự nhiên và xã hội loài người. Trong 0,25 điểm
xã hội, vấn đề này càng cần được nhận thức rõ ràng: không cho thì không 
thể nào nhận được.
- Khi cho đi là ta đã nhận: Chúng ta trao đi yêu thương chúng ta sẽ nhận 0,25 điểm
lại sự thanh thản và niềm vui trong tâm hồn. Dù cái chúng ta nhận lại 
không phải là vật chất, là những thứ hiển hiện, chỉ là niềm vui, là sự an 
nhiên mà thôi.
Dẫn chứng: Trong cuộc sống này, không phải ai cũng may mắn, vì vậy 
mỗi người hãy biết cho đi, để nhận lại nhiều thêm. Nhạc sĩ Trịnh Công 
Sơn đã viết: “Sống trong đời sống, cần có một tấm lòng. Để làm gì, em 
biết không? Để gió cuốn đi ”. Sống trong cuộc sống này, mỗi người 
chúng ta cần phải biết quan tâm, giúp đỡ những người xung quanh.
- Khi trao đi hạnh phúc cho người khác, chúng ta mới cảm thấy rằng 0,25 điểm
cuộc sống của mình thực đáng sống và đáng trân trọng. Có nhiều người 
làm từ thiện cả một đời, họ trao đi rất nhiều mà chẳng mong nhận lại 
điều gì. Nhưng thứ họ nhận được là sự nhẹ nhõm và bình an trong tâm 
mình.
- “Cho và nhận” giúp con người gắn kết với nhau nhiều hơn, sống vị tha, 0,25 điểm
nhân ái và biết yêu thương nhiều hơn. Những người biết cho đi sẽ được 
mọi người quý mến, ca ngợi. “Cho và nhận” như một vòng tuần hoàn 
luân chuyển.
Dẫn chứng: Tác giả Tố Hữu đã từng có câu thơ rất hay rằng “Sống là 
cho đâu chỉ nhận riêng mình” hay “Người với người sống để yêu nhau”. 
Nếu con người trong cộng đồng sống quá ích kỷ chỉ biết tới quyền lợi, 
lợi ích của mình mà không quan tâm yêu thương những người xung 
quanh mình, không quan tâm tới cộng đồng, thì xã hội của chúng ta khi 
đó sẽ chỉ là một xã hội ích kỷ, chỉ có đấu tranh hận thù và căm ghét lẫn 
nhau. Như vậy con người chẳng khác nào những con rô bốt vô tri vô 
giác.
- Cho và nhận xứng đáng được ngợi ca với tinh thần ta biết sống vì người 0,25 điểm
khác, một người vì mọi người.
Dẫn chứng: Câu chuyện về bé Nguyễn Hải An – cô bé bị ung thư khi 7 
tuổi đã cho đi giác mạc – đôi mắt của mình để những người con sống 0,25 điểm
khác được mang đôi mắt sáng. Dẫu rằng con người mất đi rồi là hết, là 
trở về với cát bụi nhưng những gì bé Hải An cho đi đã để lại cho chúng 
ta, không chỉ là đôi mắt sáng, mà còn là ánh sáng của niềm tin vào cuộc 
sống. Đó mới là những giá trị quý báu, là điều sẽ còn lại mãi trong đời.
- Cho là một hạnh phúc, vì phải có mới cho được, điều đó càng có ý 
nghĩa khi cái ta cho không chỉ là vật chất, tiền bạc mà là lòng nhân ái. 0,25 điểm
 9 * Mở rộng:
 - Cái mà ta cho cũng là cái ta nhận. Trong cuộc sống, nếu chỉ cho mà 
 không nhận thì khó duy trì lâu dài, nhưng nếu như cho và lại đòi hỏi 0,25 điểm
 được đền đáp thì sự cho mất đi giá trị đích thực của nó.
 - Phê phán những kẻ tham lam tàn nhẫn sống trên mồ hôi nước mắt của 
 người khác, kẻ tầm thường chỉ muốn nhận muốn vay mà không muốn 0,25 điểm
 cho, muốn trả.
 - Phê phán một bộ phận lớp trẻ hiện nay chỉ biết nhận từ cha mẹ, từ gia 
 đình, người thân để rồi sống ích kỉ, vô cảm, không biết chia sẻ với bạn 0,25 điểm
 bè, đồng loại.
 3. Bài học nhận thức và hành động:
 - Câu nói tuy đơn giản nhưng giúp chúng ta nhận thức rõ giá trị của cho 
 và nhận trong cuộc sống. Cuộc sống của mỗi người sẽ trở nên tầm thường 0,25 điểm
 nếu chỉ biết nhận mà không biết cho. Vì thế, sống, hãy đừng chỉ biết 
 nhận lấy, mà còn học cách cho đi.
 - Trước hết là phải ra sức học tập và rèn luyện tri thức. Có tri thức con 
 người làm việc thành công mới tạo ra được nhiều của cải từ đó có cơ hội 0,25 điểm
 giúp đỡ người khác. Liên tục rèn luyện nhân cách, bồi dưỡng nhân phẩm, 
 xây dựng lối sống lành mạnh, nghĩa tình hướng đến người khác. 
 - Biết chia sẻ nỗi đau thương mất mát của người xung quanh. Biết động 
 viên an ủi, cổ động, tạo động lực giúp người khác vượt qua khó khăn, 0,25 điểm
 hoạn nạn. 
 - Tuyên truyền, biểu dương những tấm gương tốt đẹp về lòng vị tha, hào 
 hiệp, mạnh thường quân, bố thí trong cuộc sống. Biết trân trọng những 0,25 điểm
 gì người khác dành cho mình, không được xem thường, phung phí hay 
 hủy hoại nó.
 - Liên hệ bản thân: Là học sinh, cần phải biết tự giác trong công việc, tự 
 lập trong cuộc sống, rèn luyện bản thân, làm những việc hữu ích để giúp 0,25 điểm
 đỡ mọi người. Hãy giúp đỡ bạn bè, chia sẻ tình yêu thương; động viên, 
 nâng đỡ, tương trợ bạn bè trong khó khăn, hoạn nạn. Hãy biết cho đi yêu 
 thương để nhận về yêu thương.
Tổng 14 điểm
 10