Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 9, Bài 5: Sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu trung đại - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 27/10/2023
Ngày dạy: 31/10/2023
 Tiết 9 - Bài 5:
 SỰ HÌNH THÀNH QUAN HỆ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
 Ở TÂY ÂU TRUNG ĐẠI
I. MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
- Xác định được những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu thời trung đại.
- Trình bày được sự nảy sinh phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu thời 
trung đại.
 2. Năng lực
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực đặc thù:
 + Nhận thức và tư duy lịch sử: Bước đầu trình bày được những nét chính của sự 
kiện lịch sử, giải thích được kết quả của sự kiện
 3. Phẩm chất
 - Nhân ái: Đồng cảm chia sẻ với nỗi khốn cùng của người nghèo trong giai 
đoạn quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa nảy sinh ở Tây Âu, căm ghét áp bức bất công.
 - Chăm chỉ: thích đọc sách báo để nâng cao hiểu biết
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Giáo viên: TV, máy tính
- Học sinh: Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp HS nhớ lại bài học cũ tạo tâm thế cho HS đi vào tìm hiểu bài học 
mới. 
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c.. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
- GV đưa ra các câu hỏi giúp HS nhớ lại bài học cũ
Câu hỏi 1: Giai cấp nào đòi “cải cách” tổ chức, giáo lí của Giáo hội thiên chúa giáo? 
- Giai cấp tư sản
 Câu hỏi 2: Phong trào cải cách tôn giáo diễn ra ở đâu? - Khắp các nước Tây Âu
 Câu hỏi 3: Nhân vật nào tiêu tiểu cho Cải cách tôn giáo ở Tây Âu? - Mác-tin Lu-thơ 
và Giăng Can-vanh Câu hỏi 4: Tác động lớn nhất của cuộc Cải cách tôn giáo ở Tây Âu là gì? - Là cuộc 
đấu tranh vũ trang lớn đầu tiên dưới ngọn cờ của giai cấp tư sản chống lại chế độ 
phong kiến
B. Hoạt động hình thành kiến thức
1. Những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu thời trung đại
a. Mục tiêu: xác định được những biến đổi trong xã hội ở Tây Âu thời trung đại
b. Nội dung: Học sinh đọc thông tin trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Hình thành giai cấp tư sản và vô sản
d. Tổ chức thực hiện
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Những biến đổi chính 
- GV yêu cầu HS đọc phần 1 và thảo luận cặp đôi trả trong xã hội Tây Âu thời 
lời các câu hỏi sau: trung đại
? Hãy cho biết kinh tế, xã hội Tây Âu thời hậu kì trung - Kinh tế:
đại biến đổi như thế nào? + Sau các cuộc phát kiến 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập địa lí, quý tộc và thương 
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích nhân châu Âu ra sức cướp 
HS hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ bóc của cải, tài nguyên của 
học tập. thuộc địa.
? Hãy cho biết kinh tế, xã hội Tây Âu thời hậu kì trung + Ở trong nước quý tộc 
đại biến đổi như thế nào? cướp đoạt ruộng đất của 
- Kinh tế: nông dân, đuổi nông nô ra 
+ Sau các cuộc phát kiến địa lí, quý tộc và thương nhân khỏi lãnh địa.
châu Âu ra sức cướp bóc của cả, tài nguyên của thuộc tích luỹ được nguồn 
địa. vốn và nhân công
+ Ở trong nước quý tộc cướp đoạt ruộng đất của nông - Xã hội:
dân, đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa. + Các giai cấp mới được 
- Xã hội: hình thành, đó là giai cấp 
+ Các giai cấp mới được hình thành, đó là giai cấp tư tư sản và giai cấp vô sản.
sản và giai cấp vô sản.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học 
tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh. 
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác 
hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
2. Sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa 
a. Mục tiêu: Trình bày được sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu 
thời trung đại
b. Nội dung: Học sinh đọc thông tin, quan sát sơ đồ trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Quan hệ chủ và thợ được thay thế bằng quan hệ giữa chủ xưởng (tư 
sản) và người lao động (vô sản).
 d. Tổ chức thực hiện
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Sự ra đời của phương 
- GV yêu cầu HS đọc phần 1, thảo luận theo bàn và trả thức sản xuất tư bản chủ 
lời câu hỏi sau: nghĩa 
? Giai cấp vô sản, tư sản đã được hình thành từ những - Phương thức sản xuất tư 
tầng lớp nào trong XHPK châu Âu? bản chủ nghĩa được hình 
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập thành gắn liền với sự xuất 
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích hiện của hai giai cấp là tư 
học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm sản và vô sản
vụ học tập. Trong đó:
 - GV cho + Tư sản là chủ, bóc lột 
 HS xem sơ GCVS
 đồ sự hình + Vô sản là người lao động 
 thành gia làm thuê
 cấp tư sản 
 và vô sản 
 để phân 
tích cho HS.
Quý tộc thương nhân trở nên giàu có nhờ cướp bóc 
thuộc địa, họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập đồn 
điền bóc lột sức lao động người làm thuê trở thành giai 
cấp tư sản
-Nông nô bị tước ruộng đất, buộc làm việc cho giai cấp 
tư sản họ trở thành giai cấp vô sản
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
- HS trả lời các câu hỏi Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học 
tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả 
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác 
hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
- GV cho HS xem 1 đoạn video về Công ty Đông Ấn 
để hiểu rõ hơn về quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được 
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về những biến đổi về kinh tế xã hội Tây Âu 
thế và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa 
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
- GV mời HS tham gia trò chơi “ Siêu cầu thủ nhí” giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu 
cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có 
thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1. Hình thức sản xuất mang tính chất TBCN đầu tiên trong lĩnh vực công 
nghiệp là
 A. Công trường thủ công
 B.Các công ty ra đời
 C. Hình thành giai cấp mới
 D. Tiến hành xâm lược nước khác
Câu 2: Ra đời vào thế kỉ XVII, đã thúc đẩy buôn bán giữa các quốc gia là
A. các ngân hàng. 
B. các nhà máy.
C. công ty thương mại.
D. các phương tiện giao thông.
Câu 3. Hai giai cấp mới ra đời là
A. tư sản và vô sản.
B. nông dân và vô sản.
C. nông dân và công nhân.
D. thủ công nghiệp và công nhân.
Câu 4. Quý tộc và thương nhân Tây Âu giàu lên nhờ 
 A. vơ vét trong nước. B. cướp bóc thuộc địa.
 C. Đáp án A và B đều sai.
D. Đáp án A và B đều đúng.
Câu 5. Tác động lớn nhất của phong trào Văn hóa Phục hung là
A.Tạo ra những từng lớp mới.
B. Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng chống 
lại CĐPK của giai cấp tư sản.
C. Tạo ra nhiều nhà văn nổi tiếng.
D.Giúp cho chế độ phong kiến thêm vững mạnh.
Sản phẩm dự kiến
Câu hỏi 1 2 3 4
ĐA A C A D
D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng
b. Nội dung: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Bài làm của HS (HS về nhà làm)
d. Tổ chức hoạt động
 Theo em vai trò của các công ty đa quốc gia hiện nay khác và giống gì các công 
ty Đông Ấn thời kì này?
* Rút kinh nghiệm
 ..............................................................................................
 Kí duyệt của tổ CM