Giáo án Lịch sử 9 - Chủ đề 5: Việt Nam từ cuối năm 1946 đến năm 1954 - Tiết 19, Bài 25: Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950) - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 25/01/2024
Ngày giảng: 29/01/2024
 CHỦ ĐỀ 5: VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954
 TIẾT 19- BÀI 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC 
 KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)
I . MỤC TIÊU BÀI HỌC 
 Học xong bài học yêu cầu học sinh cần
 1. Kiến thức 
- Nắm được nguyên nhân dẫn tới bùng nổ cuộc kháng chiến toàn quốc.
- Hiểu được những quyết định kịp thời của Đảng ta trong việc phát động cuộc kháng 
chiến toàn quốc.
- Hiểu biết được nội dung đường lối kháng chiến của Đảng và Hồ Chí Minh- là đường 
lối chiến tranh nhân dân, kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cách sinh, 
tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế, vừa kháng chiến vừa kiến quốc.
- Diễn biến, kết quả, ý nghĩa chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947
- Trọng tâm: cuộc chiến đấu giam chân địch ở Hà Nội và chiến dịch Việt Bắc thu - 
đông 1947
 2. Thái độ
- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo 
của Đảng, lòng tự hào dân tộc.
 3. Kĩ năng
- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, nhận định đánh giá những hoạt động của ta và 
địch trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến.
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng tranh ảnh. 
II. CHUẨN BỊ
GV: Máy tính, ti vi
- HS: đọc trước bài ở nhà .
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
 1. Ổn định lớp Cả tiết học
 2. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong bài
 3. Bài mới
a, Giới thiệu bài mới(1’) 
b.Dạy và học bài mới
 Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt
Tìm hiểu mục I (12’) I. Cuộc kháng chiến chống thực 
Hoạt động 1: Cá nhân dân Pháp xâm lược bùng nổ (19-
GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Hãy cho 12-1946)
biết những bằng chứng chứng tỏ thực dân 1. Kháng chiến toàn quốc chống 
Pháp bội ước sau khi kí Hiệp định Sơ bộ và thực dân Pháp xâm lược bùng nổ Tạm ước với ta?
HS đọc sách giáo khoa để trả lời câu hỏi. HS 
khác có thể nhận xét và bổ sung ý kiến bạn trả 
lời.
GV nhận xét, bổ sung và kết luận. Đồng thời, 
nhấn mạnh những bằng chứng cụ thể:
Ngày 20-11-1946, quân Pháp đánh chiếm Hải 
Phòng, Lạng Sơn.
Tại Hà Nội: từ đầu tháng 12 thực dân Pháp 
liên tiếp gây các cuộc xung độc vũ trang ở phố 
Tràng Tiền, đánh chiếm Bộ Tài chính, gây 
xung đột đổ máu ở cầu Long Biên, phố Hàng 
Bún. Ngày 18-12-1946 chúng gửi tối hậu thư 
buộc chính phủ ta phải giải tán lực lượng tự 
vệ, giao quyền kiểm soát thủ đô cho chúng.
GV nêu câu hỏi: Những hành động của thực 
dân Pháp chứng tỏ điều gì?
HS dựa vào vốn kiến thức của mình trả lời câu 
hỏi. 
GV nhận xét và kết luận: Những hành động 
của Pháp chứng tỏ âm mưu của Pháp là quyết - Thực dân Pháp từng bước lấn tới 
tâm cướp nước ta một lần nữa. Trách nhiệm quyết tâm cướp nước ta một lần 
gây ra chiến tranh là thuộc về phía thực dân nữa, gửi tối hậu thư cho chính phủ 
Pháp. ta.
Hoạt động 2: Nhóm / cá nhân
HS thảo luận nhóm với câu: Trước âm mưu 
của thực dân Pháp Đảng ta đã có quyết sách 
gì để đối phó?
HS dựa và SGK và vốn hiểu biết của mình để 
thảo luận.
Đại diện nhóm trả lời kết quả thảo luận. Nhóm 
khác nhận xét bổ sung. Cuối cùng, GV kết 
luận: Việc thưc dân Pháp gửi tối hậu thư đặt 
nhân dân ta đứng trước hai con đường lựa 
chọn: hoặc đầu hàng thực dân Pháp hoặc chiến 
đấu. Ta đã chọn con đường chiến đấu đến 
cùng để bảo vệ nền độc lập dân tộc và chính 
quyền vừa giành được. - Từ 18 đến 19/12/1946, Ban 
 Tiếp đó GV giới thiệu cho HS biết Đảng ta thường vụ Trung ương Đảng họp 
họp Ban thường vụ Trung ương ngày 18 đến phát động toàn quốc kháng chiến 
19-12-1946 quyết định phát động khởi nghĩa. 
Ngay tối 19-12 -1946 Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
GV đọc đoạn trích "Lời kêu gọi toàn quốc - Tối 19-12-1946, CT Hồ Chí 
kháng chiến" trong SGK Minh ra "Lời kêu gọi toàn quốc 
GV nêu câu hỏi: Nội dung của " Lời kêu gọi kháng chiến"
toàn quốc kháng chiến "?
HS trả lời câu hỏi. HS khác bổ sung. GV kết 
luận: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến vạch 
rõ nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh là thực 
dân Pháp, nhân dân ta quyết tâm đứng lên 
chiến đấu để bảo vệ độc lập và chính quyền 
vừa giành được; khẳng định niền tin tất thắng 
vào cuộc kháng chiến của nhân dân ta. 2. Đường lối kháng chiến chống 
Hoạt động 3: Cá nhân/ cả lớp thực dân Pháp của ta.
GV nêu câu hỏi: Đường lối kháng chiến chống 
Pháp được thể hiện trong những Văn kiện và 
tác phẩm nào? của ai? 
HS đọc SGK trả lời câu hỏi - Đường lối kháng chiến chống 
GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Nội dung Pháp là cuộc chiến tranh nhân dân, 
của đường lối kháng chiến chống Pháp? toàn dân, toàn diện, trường kì, và 
HS dựa vào nội dung SGK trả lời. HS khác tự lực cánh sinh. 
nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV kết luận. 
Đồng thời phân tích rõ đường lối kháng chiến: 
Chiến tranh nhân dân là chiến tranh tự vệ, 
chính nghĩa, tiến bộ, nhằm hoàn thành nhiệm 
vụ giải phóng dân tộc, từng bước thực hiện 
nhiệm vụ dân chủ đem lại ruộng đất cho dân 
cày. 
- Kháng chiến toàn diện : địch đánh ta trên tất 
cả các mặt vì vậy ta cũng phải đánh trả lại địch 
trên các mặt đó.
 - Kháng chiến trường kì: do tương quan lực 
lượng giữa ta và địch lúc đầu có sự chênh lệch 
vì vậy ta có thời gian để chuyển hoá lực lượng 
từ yếu thành mạnh. 
- Tự lực cách sinh: vì lúc đầu ta bị bao vây, cô 
lập chưa có sự giúp đỡ của bên ngoài, mặt 
khác cuộc kháng chiến của ta phải do chính ta 
thực hiện là chính.
Tìm hiểu mục II (10’)
Hoạt động 1: Cả lớp/ cá nhân II. Cuộc chiến đấu ở các đô thị 
GV giới thiệu cho HS thấy được cuộc chiến phía Bắc vĩ tuyến 16
đấu toàn quốc trong những ngày đầu quân và dân ta chủ động tiến công quân Pháp ở Hà Nội - Tại Hà Nội: Cuộc chiến đấu diễn 
và các đô thị lớn. Đặc biệt là cuộc chiến đấu ở ra quyết liệt ở Bắc Bộ phủ, phố 
Hà Nội. Hàng Bông, Khâm Thiên... 
GV nêu câu hỏi: Tại Hà Nội cuộc chiến đấu Đến 17/2/1947 quân dân HN đã 
diễn ra như thế nào? và ở đâu? kết quả? tiêu diệt hàng nghìn tên địch, thu 
HS dựa vào SGK trình bày diễn biến cuộc và phá huỷ nhiều vũ khí, phương 
chiến đầu ở Hà Nội. GV nhận xét, bổ sung và tiện chiến tranh
kết luận. 
Tiếp theo GV giới thiệu một số hình ảnh về -Tại các thành phố : Nam Định, 
cuộc chiến đấu ở các đô thị . Huế, Đà Nẵng... quân ta tiến công 
GV : Tại các thành phố khác ở Bắc vĩ tuyến tiêu diệt nhiều sinh lực địch, giam 
16, cuộc chiến đấu diễn ra ntn ? chân địch.
HS trả lời theo sgk * Ý nghĩa: Giam chân địch trong 
GV: ý nghĩa của cuộc chiến đấu ở Hà Nội và các đô thị, làm giảm bước tiến của 
các đô thị? chúng, tạo điều kiện cho Đảng, 
HS trả lời câu hỏi. HS khác có thể nhận xét, bổ Chính phủ rút về căn cứ địa an 
sung. Cuối cùng GV kết luận. toàn, chuẩn bị cho cuộc kháng 
 chiến lâu dài.
 III. Tích cực chuẩn bị cho cuộc 
 kháng chiến lâu dài
Tìm hiểu mục IV (15’) ( HS tự đọc)
Hoạt động 1: Cá nhân
Trước hết, GV giới thiệu cho HS biết thực dân IV. Chiến dịch Việt Bắc thu -
Pháp đã cử Bô-la-éc làm Cao uỷ Pháp ở Đông đông năm 1947
Dương thay Đắc -giăng-li-ơ. 1. Pháp tấn công căn cứ Việt Bắc
 GV hỏi: Thực dân Pháp có âm mưu mới gì? 
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi.
GV nhận xét và bổ sung: Pháp chủ trương 
thành lập Mặt trận quốc gia thống nhất, tiến - Thực hiện kế hoạch đánh nhanh, 
tới thành lập chính phủ bù nhìn Trung ương. thắng nhanh Pháp tấn công lên căn 
Đồng thời mở cuộc tấn công lên căn cứ Việt cứ Việt Bắc.
Bắc. 
Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Thực dân Pháp mở 
cuộc tấn công lên Việt Bắc nhằm âm mưu gì? - Âm mưu: 
HS dựa nội dung SGK trả lời câu hỏi. GV bổ + Tiêu diệt cơ quan đầu não KC và 
sung và kết luận. chủ lực của ta, bắt sống Hồ Chí 
Hoạt động 2: Cá nhân/ cả lớp Minh để kết thúc ctr
GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ" Chiến dịch + Phong toả biên giới Việt- Trung, 
Việt Bắc thu-đông 1947" trình bày cuộc tấn cắt đứt đường liên lạc quốc tế của 
công của quân Pháp lên căn cứ Việt Bắc: Ngày ta
7-10-1947, từ sáng sớm, một binh đoàn dù đổ + Phá hoại cơ sở kinh tế, làm giảm 
quân xuống chiếm thị xã Bắc Cạn và chiếm thị khả năng KC của ta trấn Chợ Mới, Chợ Đồn. Cùng ngày , một binh 
đoàn lính bộ từ Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng, 
rồi từ Cao Bằng, một cánh quân đánh xuống 
Bắc Cạn, tạo thành gọng kìm bao vây phía 
đông và phía bắc Căn cứ Việt Bắc. - Cuộc tấn công của Pháp: Ngày 7-
Ngày 9-10-1947 một binh đoàn hỗn hợp thuỷ 10-1947, Pháp mở cuộc tấn công 
bộ đánh ngược lên sông Hồng, sông Gâm lên lên Việt Bắc với hai đường thuỷ bộ 
thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hoá, Đài Thị bao và quân nhảy dù tạo thành hai 
vây phía tây căn cứ Việt Bắc. gọng kìm bao vây căn cứ Việt Bắc.
 Hoạt động 3: cả lớp/ cá nhân
GV nêu cầu HS dựa vào Lược đồ " Chiến dịch 
Việt Bắc thu-đông 1947" và nội dung SGK 
trình bày diễn biến cuộc chiến đấu bảo vệ căn 
cứ địa Việt Bắc. HS khác có thể nhận xét, bổ 
sung 2. Quân dân ta chiến đấu bảo vệ 
 Sau khi HS trình bày trên lược đồ xong, GV căn cứ địa Việt Bắc.
nhận xét, bổ sung và có thể tường thuật lại 
diễn biến .
Đồng thời GV chỉ trên lược đồ phụ các chiến - Tại Bắc Cạn: quân dân ta chủ 
trường mà quân dân cả nước phối phợp nhằm động phản công bao vây, chia cắt 
kiềm chế, không cho địch tập trung binh lực quân nhảy dù
vào chiến trường Việt Bắc. - Ở hướng Đông: quân ta phục kích 
Hoạt động 4: Cá nhân chặn đánh địch trên đường số 4, ở 
GV nêu câu hỏi: hãy cho biết kết quả, ý nghĩa Bản Sao - đèo Bông Lau 
của chiến dịch Việt Bắc? (30/10/1947).
HS trả lời câu hỏi. HS khác nhận xét bổ sung. - Ở hướng Tây: quân ta phục kích 
Cuối cùng GV kết luận. ở sông Lô, Đoan Hùng (24/10), 
 Khe Lau (10/11/1947)
Gv cho HS trình bày trên lược đồ diễn biến * Kết quả: 12/1947, Pháp phải rút 
của chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947 khỏi Việt Bắc.
 * Ý nghĩa: 
 + Căn cứ Việt Bắc vẫn được bảo 
 toàn, Bộ đội chủ lực ngày càng 
 trưởng thành.
 + Làm thất bại âm mưu đánh 
 nhanh của thực dân Pháp, buộc 
 chúng phải chuyển sang đánh lâu 
 dài với ta
 4. Củng cố: (7’)
GV yêu cầu HS trình bày diễn biến cuộc chiến đấu trong các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 
16 và chiến dịch Việt Bắc HS trình bày
GV nhận xét, bổ sung
 5. Hướng dẫn về nhà (1’)
- Học bài kết hợp với SGK
- Đọc trước nội dung các phần còn lại của bài 26
- Tìm hiểu và tập tường thuật diễn biến chiến dịch Biên giới thu-đông 1950
* Rút kinh nghiệm
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
 ***********************************
Ngày soạn: 26/01/2024
Ngày giảng : 30/01/2024
 TIẾT 20 - BÀI 26
 BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC
 CHỐNG THỰC DÂN PHÁP ( 1950-1953)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
 Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần:
 1. Kiến thức
- HS hiểu được hoàn cảnh ta mở chiến dịch Biên giới thu-đông 1950, trình bày được 
diễn biến chiến dịch, nắm được kết quả, ý nghĩa.
- Trong tâm: diễn biến chiến dịch Biên giới thu - đông 1950
 2. Thái độ
- Giáo dục cho HS lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, tình đoàn kết dân tộc, đoàn 
kết ba nước Đông Dương, đoàn kết quốc tế, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, niềm 
tự hào dân tộc.
 3. Kĩ năng
- Rèn HS kĩ năng phân tích, nhận định đánh giá âm mưu và thủ đoạn của Pháp-Mĩ, 
bước phát triển và thắng lợi toàn diện của ta.
- Kĩ năng sử dụng lược đồ.
II. CHUẨN BỊ
GV: Ti vi, máy tính 
HS: xem trước bài ở nhà
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
 1. Ổn định lớp: cả tiết học
 2. Kiểm tra bài cũ (5’) Câu hỏi: Trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947.
 3. Bài mới
a. Giới thiệu bài mới (1’)
b. Dạy và học bài mới
 Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt
 I. Chiến dịch Biên giới thu -đông 
 1950
 Hoạt động 1: Cá nhân (7’) 1. Hoàn cảnh lịch sử mới
 GV hỏi: Hãy cho biết sau chiến dịch Việt 
 Bắc thu-đông 1947 ta có những thuận lợi gì?
 HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. Gọi HS - Cách mạng Trung Quốc thắng lợi 
 khác nhận xét, bổ sung. (1-10-1949) ta thoát khỏi thế bao 
 Cuối cùng GV kết luận. Đồng thời GV nói vây, nối liền nước ta với Trung 
 rõ thêm: sau chiến dịch Việt Bắc thu -đông Quốc, Liên Xô 
 1947, nhất là sau thắng lợi của cách mạng - Tình hình Đông Dương và thế giới 
 Trung Quốc, nước ta đã được Trung Quốc, thay đổi có lợi cho cuộc KC của ta
 Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân công 
 nhận và đặt quan hệ ngoại giao, điều này tạo 
 điều kiện cho cách mạng nước ta thoát ra 
 khỏi thế bao vây, nối liền với cách mạng 
 Trung Quốc, Liên Xô và các nước XHCN - Pháp liên tiếp bị thất bại, lệ thuộc 
 khác. vào Mĩ nhiều hơn. Mĩ ngày càng can 
 Pháp và Mĩ lo sợ vì sự lớn mạnh của các thiệp sâu vào Đông Dương.
 nước xã hội chủ nghĩa. Từ đó, Pháp ngày 
 càng lệ thuộc vào Mĩ.
 Hoạt động 2: cá nhân/cả lớp (25’) 2. Quân ta tiến công địch ở biên giới 
 phía Bắc
 Hãy cho biết âm mưu mới của Pháp trước 
 những hoàn cảnh lịch sử mới có lợi cho ta? a. Âm mưu của Pháp:
 HS đọc SGK và trả lời câu hỏi? - Đề ra "Kế hoạch Rơ-ve" nhằm 
 GV nhận xét, bổ sung và kết luận. khoá chặt biên giới Việt – Trung với 
 GV nêu câu hỏi: Trước hoàn cảnh mới thuận hệ thống phòng ngự trên đường số 4.
 lợi đem lại và âm mưu, hành động của Pháp, - Thiết lập hành lang đông – tây
 Đảng ta có chủ trương mới gì để tận dụng - Chuẩn bị lực lượng tấn công lên 
 những thuận lợi đó? Việt Bắc
 HS trả lời câu hỏi. GV nhận xét, bổ sung và 
 kết luận: Trước hoàn cảnh thuận lợi Trung b. Chủ trương của ta
 ương Đảng quyết định mở chiến dịch Biên 
 Giới thu-đông 1950. - Ta quyết định mở chiến dịch Biên 
 GV yêu cầu HS quan sát hình 46 trong Giới thu-đông 1950
 SGK bức tranh "Ban Thường vụ Trung - Mục đích: Tiêu diệt một bộ phận 
 ương Đảng họp bàn mở chiến dịch Biên sinh lực địch, khai thông biên giới, Giới" mở rộng và củng cố căn cứ Việt Bắc.
 GV hỏi: Mục đích ta mở chiến dịch Biên * Diễn biến: 
 Giới thu - đông 1950 là gì? + Sáng 18-9-1950 quân ta tấn công 
 HS đọc SGK trả lời câu hỏi. HS khác có thể tiêu diệt Đông Khê, uy hiếp Thất 
 nhận xét, bổ sung và kết luận. Khê, cô lập Cao Bằng, hệ thống 
 HS dựa vào lược đồ "Chiến dịch Biên Giới phòng ngự trên đường 4 lung lay.
 thu-đông 1950" và nội dung SGK tường + Pháp rút quân từ Cao Bằng về, ta 
 thuận diễn biến chiến dịch Biên Giới. Gọi tổ chức mai phục chặn quân rút lui 
 HS khác nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV và quân tiếp viện
 nhận xét và hoàn thiện nội dung trình bày + Ngày 22-10-1950 quân Pháp rút 
 diễn biến . khỏi đường số 4.
 GV chỉ trên lược đồ phụ các mặt trận phối 
 hợp với chiến dịch Biên Giới: tả ngạn sông * Kết quả:
 Hồng, Tây Bắc, đường số 6, Bình Trị - Giải phóng tuyến biên giới dài 750 
 Thiên... km với 35 vạn dân.
 GV hỏi: Em hãy cho biết kết quả ý nghĩa - Thế bao vây trong và ngoài căn cứ 
 của chiến dịch Biên Giới? Việt Bắc bị phá vỡ. Kế hoạch Rơ-ve 
 HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi. HS khác có bị phá sản.
 thể nhận xét, bổ sung bạn trả lời. * Ý nghĩa
 Cuối cùng GV nhận xét và kết luận. - Căn cứ địa Việt Bắc được mở rộng 
 và củng cố 
 - Ta giành quyền chủ động trên chiến 
 trường chính ( Bắc Bộ), lực lượng 
 KC trưởng thành về mọi mặt
 II. Âm mưu đẩy mạnh chiến 
 GV hướng dẫn HS tự đọc nội dung mục II, tranh xâm lược Đông Dương của 
 tìm hiểu về KH mới của Pháp- Mĩ thực dân Pháp
 (HS tự đọc)
 4. Củng cố (6)
GV yêu cầu HS trình bày diến biến chiến dịch Biên Giới trên lược đồ
HS lên bảng trình bày
GV nhận xét, bổ sung
 5. Hướng dẫn về nhà (1’)
- Học bài, trả lời câu hỏi, bài tập trong SGK, tập tường thuật diễn biến chiến dịch 
Biên giới 1950.
- Đọc trước bài 27
* Rút kinh nghiệm
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................