Giáo án Lịch sử 6 - Chủ đề 7: Vương quốc Chăm-Pa và Vương quốc Phù Nam - Tiết 43-45, Bài 18: Vương quốc Chăm-Pa - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 06/4/2024
Ngày dạy: + Tiết 43: 12/4/2024
 + Tiết 44: /4/2024
 + Tiết 45: /4/2024
 CHỦ ĐỀ 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA VÀ VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
 Tiết 43, 44, 45 - Bài 18. VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA
 I. MỤC TIÊU
 1. Về kiến thức
 - Mô tả được sự thành lập, quá trình phát triển của Chăm-pa.
 - Trình bày được những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế của Chăm-pa. 
 - Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Chăm-pa.
 2. Về năng lực
 - Năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề thông qua việc khai thác tư liệu giải quyết 
nhiệm vụ học tập.
 - Quan sát và khai thác các hình ảnh, lược đồ liên quan đến bài học.
 - Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm trao đổi với 
giáo viên.
 - Nhận thức lịch sử thông qua việc tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của 
Vương quốc Chăm-pa.
 3. Về phẩm chất
 - Có ý thức hướng về cội nguồn dân tộc và trách nhiệm của bản thân đối với phát 
triển của đất nước.
 - Biết giữ gìn những giá trị vật chất và tinh thần cũng như truyền thống, phong tục, 
tập quán của người xưa để lại.
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Đối với giáo viên: Máy tính, tivi (Trình chiếu lược đồ Vương quốc Chăm-pa, H.a 
thánh địa Mĩ Sơn )
 2. Đối với học sinh: Đọc trước bài, tìm hiểu thông tin về văn hóa Chăm-pa.
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 A. MỞ ĐẦU 
 a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh trước khi bước vào tìm hiểu bài 
học, xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học.
 b. Nội dung: GV chiếu hình ảnh,yêu cầu HS thực hiện- HS trả lời 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV chiếu H.a Thánh địa Mĩ Sơn, sau đó yêu cầu HS suy nghĩ cá nhân 1 
phút để trả lời câu hỏi: Đây là di tích lịch sử nào dân tộc? ở đâu?
 Bước 2: HS suy nghĩ, trả lời 
 Bước 3: GV nhận xét và dẫn dắt vào nội dung bài học
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
 1. Sự thành lập và quá trình phát triển.
 a. Mục tiêu: HS mô tả được sự thành lập của Cham-pa b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV chiếu lược đồ Vương quốc Chăm-pa (thế kỉ II-X), sau đó yêu cầu HS 
dựa vào lược đồ và thông tin mục 1/ SGK hoạt động cá nhân trong 4 phút mô tả sự thành 
lập của Cham-pa và lên xác định phạm vi chủ yếu của Chăm-pa trên lược đồ(Ghi kết quả 
ra vở nháp)
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Năm 192, nhân dân huyện Tượng Lâm (thuộc quận Nhật Nam) đã nổi dậy lật đổ 
ách thống trị của nhà Hán, giành độc lập, lập nước Lâm Ấp (sau gọi là Chăm-pa).
 - Phát triển qua nhiều giai đoạn, gắn liền với việc di chuyển kinh đô.
 - Lãnh thổ dần được mở rộng và thống nhất, trải dài từ phía nam dãy Hoành Sơn 
đến vùng Ninh Thuận, Bình Thuận ngày nay.
 TIẾT 44
 2. Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội
 a. Mục tiêu: Trình bày được những nét chính về tổ chức xã hội và kinh tế của 
Chăm-pa
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 Hoạt động 1
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ H18.2, H18.3 và thông tin mục 2/SGK 
hoạt động cặp đôi trong 5 phút để trình bày hoạt động kinh tế của Chăm-pa. (Ghi kết quả 
ra vở nháp)
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 + Nghề chính là sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước, 1 năm 2 vụ
 + Các nghề gốm, đóng thuyền, khai thác lâm sản, đánh bắt cá rất phát triển.
 + Thương nghiệp: trao đổi, buôn bán thường xuyên với thương nhân các nước 
Trung Quốc, Ấn Độ, Ả-rập.
 Hoạt động 2
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2/SGK hoạt động cá nhân trong 4 
phút để trình bày tổ chức xã hội của Chăm-pa. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả, HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Tổ chức bộ máy nhà nước Chăm – Pa: 
 + Đứng đầu Vương quốc là vua. 
 + Bộ máy nhà nước chia thành châu, huyện, làng. - Xã hội gồm nhiều tầng lớp: Tăng lữ, quý tộc, nông dân, dân tự do, nô lệ.
 TIẾT 45
 3. Một số thành tựu văn hóa
 a. Mục tiêu: Nhận biết được một số thành tựu văn hoá của Chăm-pa.
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 3/ SGK, khai thác H 18.4, 18.5, 
18.6 , hoạt động nhóm trong 5 phút để kể tên một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của 
Chăm-pa. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: Các nhóm làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả. nhóm khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Chữ viết: Sáng tạo ra chữ viết riêng trên cơ sở chữ Phạn của Ấn Độ gọi là chữ 
Chăm cổ
 - Tín ngưỡng, tôn giáo:
 + Thờ tín ngưỡng đa thần (thần núi, thần sông...)
 + Du nhập các tôn giáo từ bên ngoài (Phật giáo, Hin-đu giáo...).
 - Kiến trúc, điêu khắc: xây dựng nhiều đền, tháp thờ thần, Phật như: Thánh địa Mỹ 
Sơn (Quảng Nam), Tháp Chăm (Phan Rang)... 
 - Lễ hội: nhiều lễ hội được tổ chức trong năm.
 *HS khá/giỏi: Những nét tương đồng về kinh tế, văn hóa Chăm-pa với kinh tế, văn 
hóa Việt (Nông nghiệp lúa nước, tín ngưỡng thờ thần sông, thần núi, lễ hội..., 
 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP. 
 1. Bài tập 1
 a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học 
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ- HS thực hiện
 c. Sản phẩm học tập: Bảng nhóm thể hiện kết quả câu 1:
 Phương diện Nội dung chính
 Sự thành lập - Năm 192, dưới sự lãnh đạo của Khu Liên, người dân 
 Tượng Lâm (huyện xa nhất của quận Nhật Nam) đã nổi dậy 
 lật đổ sách cai trị ngoại bang, lập ra nhà nước Lâm Ấp. 
 (Chăm-pa)
 Phạm vi lãnh thổ - Vùng duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam hiện nay 
 (Quảng Nam Ninh Thuận). Kinh đô: Sin-ha-pu-ra (Trà 
 Kiệu- Quảng nam)
 Hoạt động kinh tế - Sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước là hoạt động kinh tế 
 chủ yếu.
 - Các nghề gốm, đóng thuyền, khai thác lâm sản, đánh bắt 
 cá rất phát triển.
 - Hoạt động trao đổi, buôn bán với thương nhân các nước 
 Trung Quốc, Ấn Độ, Ả-rập diễn ra sôi nổi.
 Tổ chức xã hội - Xã hội có sự phân chia giàu, nghèo với các tầng lớp chính: tăng lữ, quý tộc, dân tự do và nô lệ.
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS làm việc nhóm trong 6 phút ra bảng nhóm để hoàn thành 
câu 1 (Luyện tập) (Ghi kết quả ra bảng nhóm)
 Bước 2: Các nhóm thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả. nhóm khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá.
 2. Bài tập 2
 a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học 
 b. Nội dung: GV yêu cầu- HS thực hiện
 c. Sản phẩm học tập: Sơ đồ tư duy của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS làm việc cá nhân trong 4 phút để trả lời câu 2/SGK
 Bước 2: HS thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: HS báo cáo kết quả. HS khác nhận xét, bổ sung 
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, bổ sung: 
 Chữ viết (chữ Phạn)
 Văn hóa Chăm-pa tín ngưỡng đa thần
 Tín ngưỡng, tôn giáo 
 Tôn giáo: phật giáo, hin-đu giáo
 Kiến trúc, điêu khắc (Thánh địa Mỹ Sơn )
 Lễ hội, sinh hoạt tín ngưỡng
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG. 
 Bài tập 3
 a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để giới thiệu một trong những thành tựu văn hóa 
Chăm-pa
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ về nhà - HS thực hiện theo yêu cầu
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS về nhà viết một bài để giới thiệu một trong những thành 
tựu văn hóa Chăm-pa (ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: HS thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: HS báo cáo kết quả vào giờ học sau. HS khác bổ sung, nhận xét. 
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá.
Rút kinh nghiệm:
 .. 
 . . 
..................................................................................................................................................