Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 39-42, Bài 17: Bước ngoặt lịch sử đầu thế kỉ X - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 29/03/2024
Ngày dạy:+ Tiết 39: 01/4/2024 (6A),03/4 (6B), 05/4 (6C)
 + Tiết 40: 
 + Tiết 41: .. 
 + Tiết 42: 
 Tiết 39, 40, 41, 42
 Bài 17. BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ ĐẦU THẾ KỈ X
 I. MỤC TIÊU
 1. Năng lực
 *Năng lực đặc thù:
 - Biết khai thác và sử dụng được thông tin của một sổ tư liệu lịch sử trong bài học 
dưới sự hướng dẫn của GV.
 - Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu đề phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt 
động thực hành, vận dụng.
 * Năng lực chung: Tự học, tự chủ, hợp tác, giao tiếp.
 2. Về phẩm chất: Giáo dục lòng yêu nước, ý chí đấu tranh chống giặc ngoại xâm, 
lòng biết ơn thế hệ cha ông.
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Đối với giáo viên
 - Máy tính, tivi (Trình chiếu Lược đồ diễn biến trận Bạch Đằng, H.a sông Bạch 
Đằng ngày nay, H.a tái hiện bãi cọc ngầm, Lăng ngô Quyền )
 2. Đối với học sinh: - Đọc trước bài, tìm hiểu thông tin về Ngô Quyền và trận Bạch 
Đằng.
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 A. MỞ ĐẦU 
 a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh trước khi bước vào tìm hiểu bài 
học, xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học.
 b. Nội dung: GV chiếu hình ảnh,yêu cầu HS thực hiện- HS trả lời 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV chiếu H.a tái hiện bãi cọc ngầm sau đó yêu cầu HS suy nghĩ cá nhân 1 
phút để trả lời câu hỏi: Hình ảnh trên gợi cho em biết về sự kiện lịch sử nào của dân tộc?
 Bước 2: HS suy nghĩ, trả lời 
 Bước 3: GV nhận xét và dẫn dắt vào nội dung bài học
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
 1. Họ khúc giành quyền tự chủ.
 a. Mục tiêu: Những nét chính (nội dung, kết quả) về các cuộc vận động giành quyền 
tự chủ của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của họ Khúc và họ Dương.
 b. Nội dung: GV cho HS khai thác nôi dung kênh chữ sgk, trả lời câu hỏi
 c. Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên
 d. Tổ chức thực hiện:
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) GV cho HS hoạt động 4 nhóm, đọc thông tin trong sách giáo khoa và trả lời 
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
- Em biết gì về Khúc Thừa Dụ. Ông giành quyền tự chủ trong hoàn cảnh nào?
- Ông đã giành quyền tự chủ ntn?
- Việc nhà Đường công nhận Tiết độ sứ cho Khúc Thừa Dụ thể hiện điều gì? Việc này có ý 
nghĩa như thế nào với nhân dân ta lúc bấy giờ
(Tuy là 1 chức quan của TQ nhưng Người Việt đã được nắm chính quyền trên đất Việt, 
buộc nhà Đường công nhận chính quyền tự chủ của người Việt)
GV mở rộng: Ngoài nguyên nhân nhà Đường suy yếu thì các cuộc khởi nghĩa của người 
Việt trong thế kỉ VIII đã góp phần cổ vũ và thúc đẩy tinh thần tự chủ của người Việt
? Sau khi Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo đã làm gì? 
HS đọc ngữ liệu sgk để trả lời
? Mục đích của những cải cách của Khúc Hạo là gì?
? Những việc làm của 2 cha con họ Khúc có ý nghĩa ntn?
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức
a. Khúc Thừa Dụ gây dựng nền tự chủ
- Hoàn cảnh: Cuối TK IX, Nhân cơ hội nhà Đường suy yếu
- Năm 905, Khúc Thừa Dụ đã tập hợp nhân dân, chiếm thành, tự xưng là Tiết độ sứ 
- Đầu năm 906: Nhà Đường buộc phải công nhận Khúc Thừa Dụ là Tiết độ sứ của An 
Nam đô hộ phủ.
b. Khúc Hạo củng cố nền tự chủ
- Năm 907, Sau khi cha mất, Khúc Hạo lên nối nghiệp và tiến hành nhiều chính sách tiến 
bộ
+ Chia lại đơn vị hành chính thành các lộ, phủ, châu, xã
+ Bình quân thuế ruộng, giảm lao dịch.
+ Lập sổ hộ khẩu
* Ý nghĩa: Bước đầu đã gây dựng nền tự chủ, nhân dân được yên vui.
 TIẾT 40
 2. Dương Đình Nghệ khôi phục nền tự chủ.
 a. Mục tiêu: Trình bày được nét chính về cuộc vận động giành chính quyền tự chủ 
của nhân dân VN dưới sự lãnh đạo của họ Dương
 b. Nội dung: GV cho HS quan sát lược đồ, đọc thông tin và trả lời câu hỏi
 c. Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS.
 d. Tổ chức thực hiện
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào H17.2 tr.86 và thông tin mục 2/ SGK hoạt động 
cá nhân trong 3 phút nêu nêu tình hình nước ta sau cải cách của Khúc Hạo và hiểu biết về 
Dương Đình Nghệ (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Sau đó, tìm hiểu Dương Đình Nghệ đã khôi phục nền tự chủ ntn?
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức
 - Mùa thu năm 930, Nhà Nam Hán đánh bại họ Khúc và thiết lập lại bộ máy cai trị ở 
nước ta - Đầu năm 931, Dương Đình Nghệ kéo quân đánh bại quân Nam Hán, tự xưng là 
Tiết Độ sứ, khôi phục nền tự chủ.
 TIẾT 41
 3. Ngô quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938
 3.1. Nguyên nhân
 a. Mục tiêu: HS nêu được nguyên nhân trận Bạch đằng năm 938 
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào H17.3 tr.73 và thông tin mục 3/ SGK hoạt động 
cá nhân trong 3 phút nêu hiểu biết về Ngô Quyền và nêu nguyên nhân dẫn đến Trận Bạch 
Đằng năm 938. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Kiều Công Tiễn cầu cứu quân Nam Hán 
 - Nhà Nam Hán cử Lưu Hoằng Tháo chỉ huy quân thủy tiến đánh nước ta
 - Ngô Quyền lên kế hoạch đánh giặc ở cửa sông Bạch Đằng (bố trí mai phục, cho 
quân đóng cọc dưới lòng sông..)
 3.2. Diễn biến, kết quả
 a. Mục tiêu: HS trình bày được diễn biến, kết quả của trận Bạch đằng năm 938 
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV chiếu lược đồ trận Bạch Đằng năm 938 sau đó yêu cầu HS dựa vào 
lược đồ, H17.4, H17.6 và thông tin mục 3/ SGK hoạt động cá nhân trong 5 phút để trình 
bày diễn biến Trận Bạch Đằng năm 938. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả,. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Cuối năm 938, Lưu Hoằng Tháo tiến vào cửa sông Bạch Đằng.
 - Khi nước triều dâng, Ngô Quyền cho quân ra đánh rồi giả vờ thua.
 - Hoằng Tháo đuổi theo, qua bãi cọc ngầm mà không hề hay biết.
 - Khi nước triều rút, quân ta đồng loạt tấn công. Hoằng Tháo tử trận, quân Nam 
Hán tháo chạy. 
 Tiết 41
 3.3. Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938
 a. Mục tiêu: HS nêu được ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 3/ SGK, hoạt động cá nhân trong 3 
phút để nêu ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938. (Ghi kết quả ra vở nháp) Bước 2: HS làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: HS báo cáo kết quả. HS khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Chiến thắng bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt thời Bắc Thuộc, mở ra thời kì độc 
lập, tự chủ lâu dài của dân tộc
 - Khẳng định quyền làm chủ của nhân dân ta, tạo niềm tin và niềm tự hào dân tộc 
sâu sắc.
 3.4. Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Ngô Quyền
 a. Mục tiêu: HS nêu được nét độc đáo trong cách đánh giặc của Ngô Quyền trong 
trận Bạch đằng năm 938 
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 3/ SGK , hoạt động nhóm trong 5 
phút để nêu nét độc đáo trong cách đánh giặc của Ngô Quyền. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: Các nhóm làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả. nhóm khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Kế hoạch chủ động: đón đánh quân xâm lược bằng cách bố trí lực lượng hùng 
mạnh và xây dựng trận địa bãi cọc ngầm trên sông Bạch Đằng
 - Kế hoạch độc đáo: 
 + Lợi dụng thuỷ triều lên xuống, xây dựng trận địa bãi cọc ngầm với hàng nghìn cây 
cọc nhọn chỉ sử dụng thuyền nhỏ, nhẹ để dễ luồn lách ở bãi cọc.
 + Lợi dụng địa hình để bố trí mai phục
 Tiết 42 (TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC)
 3.5. Công lao của Ngô Quyền
 a. Mục tiêu: HS nêu đánh giá được công lao của Ngô Quyền
 b. Nội dung: GV trình bày vấn đề và giao nhiệm vụ; HS lắng nghe và thực hiện 
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: GV chiếu Lăng Ngô Quyền, yêu cầu HS đọc trích “Đại Việt Sử kí toàn 
thư”/SGK sau đó yêu cầu HS thảo luận theo cặp trong 4 phút đánh giá công lao của Ngô 
Quyền. (Ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: Các nhóm làm việc theo yêu cầu 
 Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả. nhóm khác nhận xét, bổ sung
 Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức 
 - Huy động sức mạnh toàn dân chuẩn bị cho trận chiến.
 - Biết tận dụng vị trí và địa thế của sông Bạch Đằng.
 - Chủ động đưa ra kế hoạch và cách đánh giặc độc đáo.
 - Trực tiếp chỉ huy trận Bạch Đằng năm 938, làm lên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.
 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP. 
 1. Bài tập 1 a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học 
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ- HS thực hiện
 c. Sản phẩm học tập: Bảng nhóm thể hiện kết quả câu 1:
 Thắng lợi của ta Thời gian Ý nghĩa
 K/n của Khúc Thừa Dụ Năm 905 Giành nền tự chủ của dân tộc
 Cải cách của Khúc Hạo Năm 907-917 Củng cố nền tự chủ
 Dương Đình Nghệ chiến Năm 931 Bảo vệ nền tự chủ
 thắng quân Nam Hán
 Chiến thắng Bạch Đằng của Năm 938 Chấm dứt thời Bắc Thuộc, mở ra 
 Ngô Quyền thời kì độc lập, lâu dài của tổ quốc
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS làm việc nhóm trong 6 phút ra bảng nhóm để hoàn thành 
câu 1 (Luyện tập) (Ghi kết quả ra bảng nhóm)
 Bước 2: Các nhóm thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả. nhóm khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá.
 2. Bài tập 2
 a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học 
 b. Nội dung: GV yêu cầu- HS thực hiện
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS làm việc theo cặp trong 3 phút để trả lời câu 2/SGK
 Bước 2: HS thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: HS báo cáo kết quả. HS khác nhận xét, bổ sung 
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, bổ sung: Sự kiện tạo bước ngoặt lịch sử dân tộc đầu 
thế kỉ X: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền vì đã chấm dứt thời Bắc thuộc, 
mở ra thời kì độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc.
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG. 
 1. Bài tập 3
 a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để giới thiệu một địa điểm di tích liên quan đến 
các nhân vật Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo, Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ - HS thực hiện theo yêu cầu
 c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS làm việc cá nhân trong 5 phút để giới thiệu một địa điểm di 
tích liên quan đến giới thiệu một địa điểm di tích liên quan đến các nhân vật Khúc Thừa 
Dụ, Khúc Hạo, Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền (ghi kết quả ra vở nháp)
 Bước 2: HS thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: HS báo cáo kết quả. HS khác bổ sung, nhận xét. 
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá.
 2. Bài tập 4 
 a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để giới thiệu một anh hùng dân tộc thời Bắc thuộc b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ về nhà - HS thực hiện theo yêu cầu
 c. Sản phẩm học tập: Bài viết của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Gv yêu cầu HS về nhà viết 1 bài (Khoảng 15 câu trở lên) để giới thiệu một 
anh hùng dân tộc thời Bắc thuộc (ghi kết quả ra vở nháp) và nộp vào giờ sau.
 Bước 2: HS thực hiện theo yêu cầu
 Bước 3: HS báo cáo kết quả 
 Bước 4: GV nhận xét, đánh giá.
Rút kinh nghiệm:
 .. 
 . . 
 .. 
 . .