Tài liệu Bồi dưỡng HSG môn GDCD 8 chương trình GDPT 2018
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tài liệu Bồi dưỡng HSG môn GDCD 8 chương trình GDPT 2018, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN GDCD 8 CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018 TỔNG QUAN TÀI LIỆU I. Tài liệu được xây dựng theo bài (10 bài) II. Kết cấu mỗi bài có 2 phần: PHẦN I: NỘI DUNG KIẾN THỨC BỒI DƯỠNG HSG THEO CÁC BÀI Mục 1. Kiến thức cơ bản của bài cần nắm của bài học; Mục 2: Gồm các câu hỏi và bài tập bồi dưỡng gắn với chủ đề bài học (Mỗi bài có nhiều câu hỏi và bài tập có đáp án và hướng dẫn giải) PHẦN II: CÁC CÂU HỎI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI CÓ ĐÁP ÁN BÀI 1 BÀI 1. TỰ HÀO TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM I. KIẾN THỨC CƠ BẢN CỦA BÀI 1. Một số truyền thống dân tộc và giá trị của truyền thống dân tộc Việt Nam: a. Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống đáng tự hào như: yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù lao động, hiếu học. tôn sư trọng đạo, hiếu thảo, uống nước nhớ nguồn,... b. Truyền thống dân tộc góp phần tích cực vào quá trình phát triền của mỗi cá nhân, là nền tảng cho lòng tự hào, tự tôn, cho sự phát triển lành mạnh và hạnh phúc của mỗi người. Giá trị các truyền thống là nền tảng để xây dựng đất nước phát triển vững mạnh, là sức mạnh và bản sắc riêng của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế. 2. Biểu hiện cùa lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam a. Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống dân tộc được thể hiện thông qua thái độ, cảm xúc, lời nói, việc làm,... giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống dân tộc. 3. Những việc nên làm thể hiện lòng tự hào vể truyền thống dân tộc: + Tìm hiểu về các truyển thống và giá trị truyền thống dân tộc qua những cầu chuyện lịch sử, tác phẩm văn học, hội hoạ, qua việc trò chuyện, lắng nghe ông bà, cha mẹ, các nghệ nhân, người làm nghễ truyền thống, các cựu chiến binh,... + Tham quan các bảo tàng nghệ thuật, lịch sử, các triển lãm văn hoá về truyền thống dân tộc. + Tham gia và hỗ trợ hoạt động quảng bá văn hoá, truyển thống dân tộc Trang 1 Việt Nam với bạn bè quốc tế. + Phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống tốt đẹp của dân tộc. + Tiếp nối những truyền thống tốt đẹp của dân tộc bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, phù hợp với độ tuổi như chăm chỉ học tập, tham gia các câu lạc bộ tìm hiểu vê lịch sử, văn hoá truyền thống dân tộc. + Kính trọng người lớn tuổi, trân trọng nhũng người lính, cựu chiến binh, thanh niên xung phong, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. + Tham gia, tìm hiểu và trân trọng các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” các ngày lễ kỉ niệm truyền thống của đất nước như ngày Thương binh liệt sĩ, ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày Gia đình Việt Nam,... 4. Những việc làm không thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam: + Chề bai những giá trị truyển thống. + Thiếu tôn trọng, thiếu lễ phép với các thương binh, gia đình liệt sĩ, những người có công với cách mạng, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng,... + Không chịu tìm hiểu về truyền thống dân tộc, các giá trị truyền thống dân tộc,... 5. Trách nhiệm của HS: Mỗi HS cần tìm hiểu để biết truyền thống vả các giá trị của truyền thống dân tộc Việt Nam. Từ đó tự hào vể truyền thống dân tộc và có những việc làm phù hợp để thể hiện lòng tự hào như: tôn vinh các giá trị truyền thống dân tộc, chia sẻ, lan toả những giá trị tốt đẹp của truyền thống dân tộc Việt Nam với bạn bè quốc tế, kính trọng và biết ơn những người có công, tham gia các hoạt động đển ơn, đáp nghĩa, tham gia các hoạt động văn hoá, tôn vinh lịch sử, văn hoá dần tộc,... Bên cạnh đó, HS cũng cần phê phán và phản đối những việc làm trái ngược, không phù hợp truyển thống dân tộc. II. CÁC CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP BỒI DƯỠNG Câu 1. An thường tâm sự với các bạn : “Nói đến truyền thống của dân tộc Việt Nam, mình có mặc cảm thế nào ấy. So với thế giới, nước mình còn lạc hậu lắm. Ngoài truyền thống đánh giặc ra, dân tộc ta có truyền thống nào đáng tự hào đâu ?”. Em có đồng ý với An không ? Vì sao ? Em sẽ nói gì với An ? - Em không đồng ý với ý kiến của An. - Bởi vì, dân tộc Việt Nam có truyền thống lâu đời. Với mấy nghìn năm văn hiến, chúng ta có thể tự hào về bề dày lịch sử của truyền thống dân tộc chứ không chỉ có truyền thống đánh giặc ngoại xâm (như ý nghĩ của An). Trang 2 - Em sẽ nói: Chúng ta có nhiều truyền thống đáng tự hào. Chúng ta không chỉ có truyền thống đánh giặc giỏi mà chúng ta có truyền thống cần cù, chịu khó trong lao động, truyền thống “lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn”, “lấy chí nhân để thay cường bạo”, truyền thống đoàn kết để chống giặc và bảo vệ Tổ quốc, truyền thống “tôn sư trọng đạo”, truyền thống hiếu thảo, thuỷ chung... Những truyền thống đó thật đáng tự hào. Vì thế, chúng ta phải bảo vệ, giữ gìn và phát huy những truyền thống đó. - Em sẽ : + Giới thiệu cho bạn biết về các truyền thống của dân tộc + Khuyên bạn phải biết tự hào, bảo vệ, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc. + Lên án, phê phán, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống của dân tộc Câu 2. Cho tình huống: Chị gái em là sinh viên đi du học ở nước ngoài, trong dịp về quê đón tết cổ truyền có dẫn theo một người bạn Nga tên là Natasa. Khi gia đình em bày biện mâm cỗ để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết, chị Natasa rất ngạc nhiên. Em hãy giới thiệu để chị ấy hiểu về phong tục thờ cúng tổ tiên của dân tộc Việt Nam. - Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp... - Thờ cúng tổ tiên là một nét đẹp văn hoá đặc trưng của dân tộc Việt Nam... - Thể hiện sự tưởng nhớ, biết ơn, kính trọng của con cháu đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ... - Các gia đình bày biện mâm cỗ để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết là sự tiếp nối, kế thừa, phát triển những nét đẹp văn hoá của dân tộc, của các dòng họ. - Giới thiệu được vài nét về một mâm cỗ ngày tết. - Ở Việt Nam, tết cổ truyền là dịp để mọi người trong gia đình sum họp, thể hiện tình cảm của mình với người thân, họ hàng... - Tiếp thêm sức mạnh cho mỗi thành viên trong gia đình... Câu 3: Lễ hội truyền thống văn hóa là một trong những di sản văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt nam có nghĩa vô cùng to lớn. Thế nhưng hiện nay ở một số di tích lịch sử văn hóa hay một số lễ hội có một số người thiếu Ý thức văn hóa, văn minh khi tham gia lễ hội điều đó ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục của dân tộc. Trang 3 Quan điểm, suy nghĩ của em về vấn đề trên? - Khái quát về lễ hội văn hóa . - Lễ hội văn hóa là di sản văn hóa phi vật thể. - Lễ hội là một nét văn hóa tín ngưỡng đã có từ hang ngàn năm nay thể hiện phong tục, tập quán của từng địa phương của dân tộc việt Nam như lễ hội uống nước nhớ nguồn, - Thông qua lễ hội đã Giáo dục cho công dân mỗi người dân hiểu thêm về điều tốt đẹp, long biết ơn tổ tiên, dân tộc,các vị anh hung việc kế thừa phát huy các gia trị di sản của đất nước. + Thực trạng: Hầu hết khi người dân tham gia lễ hội đều có thức văn hóa, văn minh. Hiện nay cả nước ta có hơn 8000 lễ. Ví dụ: Lễ hội đền Hùng- Phú Thọ, lễ hội chùa Hương, chọi trâu- Hải phòng .Đó là nét văn hóa tâm linh của người Việt Nam có y nghĩa to lớn là nét di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, giúp con người có thể bình an, hạnh phúc,an lành. Đồng thời thể hiện long biết ơn tổ tiên. Tuy nhiên: Vẫn còn tồn tại một số ít cá nhân thiếu thức văn hóa khi tham gia lễ hội có hành vi thái quá, lợi dụng có hành vi trái pháp luật, đạo đức: Xô đẩy nhau, đốt vàng mã Nguyên nhân: - Vì lợi ích cá nhân.. - Do thiếu hiểu biết về văn hóa về lịch sử văn hóa của dân tộc. - Không chấp hành quy định của ban tổ chức, pháp luật. - Vì lợi nhuận, quá tin tin vào những hoạt động mê tín dị đoan. Hậu quả: - Tốn tiền bạc , công sức của nhân dân. - Bê trễ công việc, ăn chơi, gây rối trật tự an ninh, mất mĩ quan.. - Ảnh hưởng đén truyền thống văn hóa dân tộc Giải pháp: Đối với nhà nước: Ban hành quy định pháp luật, xử lí nghiêm minh những hành vi làm biến tướng lễ hội; Tuyên truyền giáo dục ý thức văn hóa văn minh ở lễ hội . Đối với cá nhân: Tuân thủ quy định của pháp luật; Tôn trọng bảo vệ phát huy các gíá trị văn hóa; Phê phán tố cáo kịp thời các hành vi sai trái Trang 4 Kết luận : Khái quát lại vấn đề trên; Liên hệ bản thân Câu 4: Phân tích làm rõ quan điểm: “truyền thống tôn sư trộng đạo củu dân tộc Việt Nam đang ngày bị mai một”? Em sẽ làm gì để phát huy truyền thống đó? - Em không đồng tình với quan điểm trên. Tô sư trọng đạo là một truyền thống quí báu của dân tộc VN, thể hiện lòng biết ơn đối với các thầy cô giáo. Cho đến nay thì truyền thống đó vẫn còn được giữ gìn và phát huy tốt. Các thầy cô giáo vẫn ngày, đêm miệt mài, tận tuỵ dãy dỗ HS nên người. Vai trò của người thầy trong xã hội vẫn được coi trọng “không thầy đố mày làm nên”. Học sinh tích cực học tập và rèn luyên để trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ. HS có tình cảm, thái độ làm vui lòng thầy cô giáo, có hành động đề ơn đáp nghĩa. Làm điều tốt đẹp để xứng đáng với thầy cô. Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường hiện nay do sự tác động mãnh mẽ của đồng tiền, của lối sống thực dụng, của các thói hư tật xấu cho nên truyền thống này cũng bị ảnh hưởng. + Có trương hợp người thầy làm mất danh dự của mình làm ảnh hưởng đến truyền thống: đánh đập HS, xâm hại tình dục, vi phạm tệ nạn xã hội... + Có trường hợp HS có những hành động, việc làm, lời nói xúc phạm, thiếu tôn trọng thầy cô giáo - Em sẽ: - Làm trọn bổn phận của người HS: chăm ngoan, học giỏi - Vâng lời thầy cô giáo và lễ độ với mọi người - Thực hiện những lời dạy của thầy cô gioá, làm vui lòng thầy cô - Thể hiện lòng biết ơn đối với thầy cô gioá: thường xuyên quan tâm. thăm hỏi, giúp đỡ thầy cô khi cần thiết Câu 5: Hãy nêu một số truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta cần kế thừa và phát huy? Vì sao phải kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc? HS cần làm gì để góp phần giữ gìn và phát huy thống đó hãy nêu 1 số việc làm cụ thể? * Một số truyền thống: Yêu nhước chống giặc ngoại xâm, cần cù lao động, đoàn kết, tôn sư trọng đạo, hiếu thảo.... * Phải kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc đó là tài sản vô giá, góp phần tích cực vào sự phát triển của mỗi cá nhân và cả dân tộc Trang 5 * Học sinh : + Tự hào, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc. + Lên án, phê phán, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống của dân tộc Câu 6: Theo em việc tiếp xúc giao lưu với nền văn hóa các dân tộc khác có làm mai một nền văn hóa truyền thống của dân tộc ta không? Vì sao? Trả lời: Không làm mai một vì: - Mỗi dân tộc muốn phát triển phải có sự giao lưu với các dân tộc khác với các nền văn hóa khác. - Trong quá trình giao lưu đó dân tộc nào cũng cần tiếp thu được tinh hoa văn hóa của các dân tộc khác mà vẫn giữ được bản sắc riêng của mình, đó chính là yếu tố làm nên cái riêng cái bản sắc của dân tộc. - Nếu không biết kế thừa, giữ gìn, phát huy truyền thống của dân tộc thì mỗi dân tộc có thể bị đánh mất bản sắc riêng của mình và bị đồng hóa bởi dân tộc khác, các nền văn hóa khác. Câu 7: Cha ông ta có câu: “Muốn sang thì bắc cầu kiều Muốn con hay chữ thì yêu kính thầy”. Đây là một truyền thống quý báu của dân tộc ta. Bằng vốn hiểu biết của mình, em hãy làm nổi bật truyền thống đó. Yêu cầu học sinh trình bày được các nội dung sau: - Truyền thống là những giá trị tinh thần được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. - Khẳng định: Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp... - Câu “Muốn sang thì...” nói đến truyền thống tôn sư trọng đạo. Đó là một truyền thống quý báu, tiêu biểu của dân tộc ta. - Truyền thống này được thể hiện: + Trước đây... + Hiện nay... - ý nghĩa: + Góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam Trang 6 + Tạo nên sức mạnh tinh thần... - Phê phán một số biểu hiện làm mai một truyền thống: lãng quên, vô ơn... - Liên hệ bản thân: Thể hiện sự kính trọng và biết ơn thầy cô giáo; cố gắng học tập, rèn luyện, khuyến khích người khác... Câu 8: Có bạn cho rằng: “ Xã hội phát triển rồi không cần những truyền thống tốt đẹp nữa vì nó không phù hợp với thời đại” Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao? Gợi ý làm bài + Không đồng ý: Vì xã hội có phát triển đến đâu cũng phải kế thừa phát huy những truyền thống tốt đẹp đó. Bởi vì mỗi quốc gia dân tộc dù phát triển đến trình độ nào cũng phái có bản sắc riêng. Bản sắc đựơc tạo nên từ truyền thống văn hoá tốt đẹp. Câu 9: Hưởng ứng đợt phát động thi đua lập thành tích chào mừng 35 năm ngày nhà giáo Việt Nam 20-11, là một học sinh để thể hiện lòng thành kính với thầy cô giáo em hãy giới thiệu một câu ca dao hoặc tục ngữ về chủ đề “ Tôn sư trọng đạo ” và trình bày hiểu biết của em về chủ đề đó . Trả lời: Yêu cầu trình bày được các nội dung sau: - Nêu được một câu ca dao hoặc tục ngữ đúng chủ đề tôn sư trọng đạo => - Nêu được: Tôn sư trọng đạo là tôn trọng, kính yêu và biết ơn đối với thầy cô giáo ở mọi lúc mọi nơi; coi trọng và làm theo những điều thầy cô dạy bảo, có những hành động đền đáp công ơn thầy cô giáo - Nêu được ý nghĩa của tôn sư trọng đạo: + Đối với bản thân: tôn trọng và làm theo lời dạy của thầy cô sẽ giúp ta tiến bộ, trở nên người có ích cho gia đình và xã hội + Đối với xã hội: tôn sư trọng đạo giúp các thầy cô giáo làm tốt trách nhiệm nặng nề và vẻ vang của mình là tạo nên những lớp người lao động trẻ tuổi đóng góp cho sự tiến bộ của xã hội + Tôn sư trọng đạo là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, chúng ta cần giữ gìn và phát huy. (so sánh trước đây, hiện nay) - Nêu được những tình cảm thái độ cao đẹp trong cuộc sống hàng ngày thể hiện tôn sư trọng đạo - Phản ánh hiện tượng trái với tôn sư trọng đạo trong xã hội hiện nay (lấy ví dụ liên hệ ) Trang 7 - Liên hệ bản thân, cảm xúc Câu 10: Bác Hồ đã từng nói: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đố một truyền thống quí báu của dân tộc ta...” Bằng hiểu biết và kiến thức đã học của mình, em hãy làm nổi bật tryền thống trên. Yêu cầu trình bày được các nội dung sau : - Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là những giá trị tinh thần được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được truyền từ thế hệ này qua các thế hệ khác. - Khẳng định được dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp đáng tự hào như : Hiếu học, đoàn kết,tôn sư trọng đao,yêu nước - Khẳng định câu nói của Bác thể hiện truyền thống tiêu biểu của dân tộc Việt Nam đó là truyền thống yêu nước đã được thực tiễn lịch sử chứng minh - Truyền thống đó thể hiện : + Trước đây trong công việc xây dựng và bảo vệ đã được chứng minh qua các thời kỳ lịch sử; Từ thời bà Trưng, bà Triệu...đến thời đại Hồ Chí Minh nhiều người đã hy sinh, ngã xuuống vì + Hiện nay: truyền thống này đang được kế thừa nhân dân ta đã và đang cống hiến sức mình để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc như lao động sản xuất giỏi, phòng chống thiên tai.... - Ý nghĩa : + Truyền thống tốt đẹp của dân tộc vô cùng quý giá ,góp phần tích cực vào quá trình phát triển của dân tộc và của mỗi cá nhân + Góp phần giữ gìn và phát huy bản săc văn hoá của dân tộc Viêt Nam - Phê phán một số biểu hiện làm mai một truyền thống: Chạy theo lợi ích cá nhân làm ảnh hưởng đến lợi ích của đất nước, lười nhác, thích hưởng thụ . - Liên hệ bản thân: Thể hiện lòng tự hào, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Lên án và ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống của dân tộc. Câu 11: Có người cho rằng: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng họ dân tộc là phải giữ nguyên vẹn không được thay đổi bất cứ điều gì. Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao? Những việc làm của em để kế thừa phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng họdân tộc? Trang 8 Gợi ý trả lời: * Không đồng ý. Vì: - Truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ, dân tộc là những giá trị tinh thần được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của gia đình, dòng họ, dân tộc được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. - Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ, dân tộc là bảo vệ, giữ gìn để các truyền thống đó không bị phai nhạt theo thời gian mà ngày càng phát triển phong phú, sâu đậm hơn. - Việc “ giữ nguyên vẹn” mới chỉ dừng lại ở việc kế thừa chứ chưa phát huy. - Trong thực tế, cần phải học hỏi, tiếp thu làm phong phú thì truyền thống mới phù hợp thời đại và có sức sống lâu dài. * Những việc làm: - Sưu tầm, tìm hiểu, tự hào ...-> tuyên truyền những giá trị tốt đẹp của truyền thống... - Lên án, phê phán những hành vi làm tổn hại đến các truyền thống - Có lối sống và cách ứng xử phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hóa truyền thống như: chăm chỉ học tập, trung thực... Câu 12: Trong cuốn tộc phả dòng họ Nguyễn Ðình ở Nghệ An, mở đầu trang trọng truyền lại cháu con: "Muôn vật sinh ra là nhờ có đất trời, con người sinh ra là nhờ có Tổ tiên. Lòng biết ơn Tiên tổ từ bao đời nay đã là nét cao đẹp trong nhân cách con người. Biết ơn Tổ tiên, con người có thêm sức mạnh tinh thần để yêu giang san, xã tắc, có thêm hạnh phúc bền lâu với đời..." Hỏi: a. Vì sao biết ơn Tiên tổ là nét cao đẹp trong nhân cách con người? b. Em hiểu thế nào là truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ? Em và các bạn đã và sẽ làm gì để góp phần giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ, dân tộc? a. + Biết ơn Tiên tổ là sự bày tỏ thái độ trân trọng, tình cảm và những việc làm đền ơn, đáp nghĩa đối với Tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành, nuôi dưỡng mỗi con người + Là nét cao đẹp trong nhân cách con người vì: - Là thể hiện của các phẩm chất đạo đức tốt đẹp của con người; - Thể hiện sự trân trọng quá khứ tốt đẹp của ông cha; biết giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dòng họ (uống nước nhớ nguồn) - Là sự kế thừa những giá trị tinh thần để vươn tới cuộc sống tốt đẹp, vượt qua những khó khăn Trang 9 b. + Truyền thống tốt đẹp của dân tộc: những giá trị tinh thần (những tư tưởng, đức tính, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp ) hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. + Ví dụ: Truyền thống yêu nước, + Truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ: những giá trị tốt đẹp của gia đình, dòng họ được xây dựng, kế tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác + Ví dụ: văn hóa, đạo đức + Liên hệ được những việc tốt đẹp đã làm trong học tập, cuộc sống hàng ngày; tiếp nối, phát huy, góp phần làm cho các truyền thống của gia đình, dòng họ, dân tộc ngày càng phát triển: học tập tốt, vượt khó, yêu thương, quan tâm bạn bè, người thân , + Những việc, dự định trong tương lai của bản thân Câu 13: Hoa đang là sinh viên, cô được sinh ra trong gia đình nghèo nhưng hiếu học ở một làng quê nghèo chiêm trũng. Cô luôn thấy xấu hổ vì điều này nên không bao giờ muốn nói về gia đình và quê hương mình. . 1. Em có suy nghĩ gì về quan điểm và thái độ của Hoa? 2.Qua câu chuyện trên, em có suy nghĩ như thế nào về việc giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc? ĐA: - Thái độ của Hoa là tiêu cực, cần phê phán vì dù gia đình có nghèo nhưng vẫn nuôi Hoa ăn học, quê hương có nghèo nhưng vẫn có nhiều truyền thống đáng tự hào. - Nếu là Hoa em sẽ cố gắng học thật tốt để sau này đem hết khả năng và tri thức góp phần xây dựng giúp cho quê hương thoát nghèo . * Quan điểm về truyền thống: - Là những giá trị tốt đẹp được hình thành trong quá trình lịch sử và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. - Mỗi chúng ta phải giữ gìn và phát huy truyền thống vì đó là cội rễ, là bản sắc, là sức mạnh của mỗi dân tộc. - Phê phán, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Câu 14: Có ý kiến cho rằng: Tất cả các phong tục tập quán tập quán của của các vùng miền đều là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. a.Em có đồng ý với ý kiến đó không? vì sao? b.Theo em truyền thông tốt đẹp của dân tộc có vai trò gì đối với dân tộc? Gợi ý: Trang 10 a. Em không đồng ý với ý kiến đó: Vì tất cả các phong tục, tập quán của các vùng miền có những yếu tố truyền thống truyền thống tốt đẹp, tích cực thể hiện giá trị văn hóa bản sắc của dân tộc và cũng có những yếu tố truyền thống không phải là chủ yếu, không mang yếu tố tích cực, chủ yếu không còn phù hợp với thời đại ngày nay thì chúng ta không nên học tập ví dụ: tục lễ ma chay cưới hỏi rườm rà, mê tín dị đoan, Bắt vợ... b) Truyền thống tốt đẹp của dân tộc vô cùng quý giá ,góp phần tích cực vào quá trình phát triển của dân tộc và của mỗi cá nhân. Câu 15. Em hãy đọc nhận định dưới đây và trả lời câu hỏi: “Trong cuộc chiến chống đại dịch Covid - 19, những giá trị tốt đẹp của văn hóa, con người Việt Nam ngày càng lan tỏa, chuyển hóa thành sứuc mạnh, tạo thành động lực để chúng ta vượt qua khó khăn, thực hiện "mục tiêu kép" vừa đẩy lùi được dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.” a. Em hãy trình bày giá trị của các truyền thống dân tộc Việt Nam được thể hiện trong đại dịch Covid - 19 b. Em hãy nêu những việc làm cần thiết để giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam. a. Những giá trị truyền thống được thể hiện trong đại dịch Covid -19: - Lá lành đùm lá rách - Tương thân tương ái - Đoàn kết ... b. Để truyền thống dân tộc được gìn giữ thì tất cả các thế hiện trẻ cần biết đến những nét đẹp văn hoá dân tộc để truyền lại cho con cháu đời sau. Vậy thế hệ trẻ cần làm những công việc như: - Tích cực tham gia những lễ hội truyền thống, trò chơi dân gian. - Đi thăm quan các di tích lịch sử, tưởng nhớ công ơn của cha mẹ. - Luôn đoàn kết, yêu thương nhau giữa anh em bạn bè. - Luôn hiếu thảo với ông bà, nghe lời cha mẹ. - Góp phần tích cực vào công cuộc đấu tranh giàng chủ quyền lãnh thổ về việc chủ quyền biển đảo của Việt Nam, tố cáo ngay những đơn vị có hành vi xấu đến truyền thống tốt đẹp của dân tộc. - Lên án, bài trừ những hành vi gây ảnh hưởng đến văn hóa dân tộc của học sinh: ăn mặc không đúng quy cách, ăn nói sử dụng từ mượn bừa bãi, tham gia vào các tệ nạn xã hội. Trang 11 - Tìm tòi học hỏi những nét văn hoá, truyền thống của địa phương mình và trên cả nước. - Tìm tòi học hỏi những lịch sử của dân tộc và đất nước ta. - Luôn tự hào nói về văn hoá dân tộc trước bạn bè quốc tế Câu 16. Theo em, vì sao tiếng Việt là niềm tư hào của dân tộc Việt Nam. Em có suy nghĩ gì về một số bạn trẻ hiện nay thích dùng ngôn ngữ "chat", viết tắt tùy ý, biến âm một cách cảm tính, sai chính tả,...? Bản thân em đã giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt như thế nào? - Lao động và ngôn ngữ luôn là động lực chủ yếu trong lịch sử phát triển của loài người. Về sau này, khi quốc gia xuất hiện, ý thức về một đất nước thống nhất bao giờ cũng gắn liền với ý thức về một ngôn ngữ chung. Bên cạnh đó, ngôn ngữ còn góp phần tạo nên bản sắc văn hóa, phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Chính vì vậy mà tiếng nói, chữ viết là tài sản quý giá của mọi dân tộc trên thế giới, là niềm tự hào của mỗi con người. Tiếng Việt của nước ta cũng vậy. - Ngôn ngữ chat được hiểu là ngôn ngữ sử dụng trên mạng xã hội của các bạn trẻ qua việc viết tắt, đơn giản hóa từ ngữ, biến âm một cách cảm tính, tùy tiện và thậm chí là viết sai chính tả vì vui thú. Một trong những biểu hiện của sự thay đổi ấy là ngôn ngữ “chat”, tiếng lóng đã xuất hiện trong quá trình giao tiếp và ngày càng có xu hướng lan rộng trong giới trẻ. Nó đã lan rộng như một trào lưu từ nông thôn cho đến thành thị. Ban đầu, những từ mới, cách diễn đạt mới chỉ được một bộ phận giới trẻ chấp nhận. Thế nhưng sau đó, nhờ sự trợ giúp của các phương tiện công nghệ hiện đại như: điện thoại di động, mạng internet tiếng lóng và ngôn ngữ “chat” nhanh chóng được lan rộng và trở nên phổ biến khắp giới trẻ. Và ngay trong việc giao tiếp hàng ngày, tiếng lóng cũng được giới trẻ “hồn nhiên” sử dụng. Việc giới trẻ sử dụng ngôn ngữ “chat” đã và đang gây ra rất nhiều hậu quả khác nhau. Ngôn ngữ “chat” đã và đang khiến cho chúng ta mất đi sự giàu đẹp vốn có của Tiếng Việt. Không ít trường hợp ta nhận thấy các bạn trẻ không biết viết từ sao cho đúng. Các bạn đang sử dụng ngôn ngữ chat như một thói quen sai lệch để dần dần vốn từ của các bạn bị mai một theo thời gian. Thậm chí, tư duy, thói quen hình thành ngôn ngữ chat cũng làm con người đang bị biến chất đi một phần nào đó về nhận thức, về suy nghĩ. Ngôn ngữ giàu đẹp của chúng ta bị tác động tiêu cực và trở nên nhí nhố, trở nên xấu xí trong nhận thức, tiềm thức của mọi người. Nếu cứ tiếp tục thì điều này sẽ làm Tiếng Việt mất đi sắc thái đẹp tươi sẵn có và đánh mất đi bản sắc văn hóa Việt. Thời đại càng hiện đại, càng xô bồ, sử dụng ngôn ngữ chat lạm dụng sẽ làm xấu cuộc đời và làm xấu chính chúng ta. Khi nói chuyện với bạn bè nước ngoài em sẽ cố gắng giới thiệu tiếng Việt và cách phát âm cho các bạn đọc theo để lan tỏa vẻ đẹp tiếng Việt với các bạn nước khác. Trang 12 Câu 17: Em hãy viết đoạn văn bày tỏ lòng tự hào của bản thân đối với truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam và đề xuất những việc làm cụ thể để giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam (truyền thống hiếu học, yêu nước, hiếu thảo...) Gợi ý tham khảo: Mỗi một quốc gia lại có bản sắc văn hóa dân tộc khác nhau tạo nên sự đa dạng về văn hóa toàn cầu. Là một công dân của đất nước, chúng ta cần có ý thức và trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, quê hương mình. Bản sắc văn hóa dân tộc là giá trị cốt lõi nhất của nền văn hóa, thể hiện tâm hồn, cốt cách, tình cảm, lý trí, sức mạnh của dân tộc, tạo nên chất keo kết nối các cộng đồng người gắn bó, đoàn kết với nhau để cùng tồn tại và phát triển. Những giá trị của bản sắc văn hóa dân tộc là một trong những động lực to lớn đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của quốc gia dân tộc. Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam được hình thành, phát triển gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước và quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bản sắc văn hóa dân tộc là tổng hòa những giá trị văn hóa bền vững, phản ánh diện mạo, sắc thái, cốt cách, tâm hồn, tâm lý của một dân tộc, được thường xuyên hun đúc, bổ sung và lan tỏa trong lịch sử dân tộc, trở thành tài sản tinh thần đặc sắc, tạo nên sức mạnh gắn kết cộng đồng và để phân biệt sự khác nhau giữa dân tộc này với dân tộc khác trong cộng đồng nhân loại. Thế hệ trẻ là những người nắm giữ tương lai của đất nước, bởi vậy, nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là một điều vô cùng cần thiết. Mỗi thanh niên, thiếu niên phải thực sự thấy được giá trị của văn hoá dân tộc dù có đi đâu, sống ở nơi nào, con người đó vẫn luôn là người dân nước Việt. Cần phải kế thừa phát huy nhưng đồng thời cũng phải phát triển nó lên bằng cách kết hợp có lựa chọn với những yếu tố văn hoá mới tích cực. Từ đó hình thành một nền văn hoá Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, đa dạng, vừa thống nhất, đảm bảo được yêu cầu "hoà nhập nhưng không hoà tan" trong một thời đại mới. Thực hiện điều này là trọng trách, là nghĩa vụ của mỗi công dân, của mỗi thanh, thiếu niên hôm nay. ------------------------------------------ BÀI 2. TÔN TRỌNG SỰ ĐA DẠNG CÁC DÂN TỘC I. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM CỦA BÀI 1. Sự đa dạng của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới - Mỗi dân tộc đều có những nét riêng về tính cách, truyền thống, phong tục tập quán, ngôn ngữ,... Đó là những vốn quý của nhân loại cần được tôn Trang 13 trọng, kế thừa và phát triển. - Tôn trọng sự đa dạng của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới là tôn trọng tính cách, truyền thống, phong tục tập quán,... của các dân tộc; luôn tích cực tìm hiểu và tiếp thu những giá trị tốt đẹp của các dân tộc; đồng thời thể hiện lòng tự hào chính đáng về dân tộc mình; phê phán những hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc và văn hoá. 2. Ý nghĩa cùa việc tôn trọng sự đa dạng cùa các dân tộc và các nển văn hoá trên thế giới - Tôn trọng sự đa dạng của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới tạo cơ hội để chúng ta có thêm hiểu biết; tiếp thu những tinh hoa văn hoá của các dân tộc khác; làm phong phú thêm những giá trị cua dản tộc mình; củng cố niềm tin, sự đồng cảm, hoà hợp và tăng cường tình hữu nghị, hoà bình, hợp tác giữa các quốc gia trên thế giới. 3. Thực hiện việc tôn trọng sự đa dạng cùa các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới: + Tôn trọng tính cách, truyền thống, phong tục tập quán,... của các dân tộc; + Luôn tích cực tìm hiểu và tiếp thu những giá trị tốt đẹp của các dân tộc; đồng thời thể hiện lòng tự hào chính đáng về dân tộc mình; + Phê phán những hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc và văn hóa. II. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP BỒI DƯỠNG Câu 1: Hiện nay có rất nhiều thanh niên bắt chước các mốt quân áo và tóc của người nước ngoài. Hãy nêu quan điểm của em về vấn đề này? Trả lời: - Hiện nay, có rất nhiều thanh niên bắt chước mốt quần áo và đầu tóc của nước ngoài. Em không tán thành với việc làm của các thanh niên đó vì: - Đó là sự bắt chước mù quáng, máy móc. - Việc tiếp thu văn hóa nước ngoài phải có chọn lọc, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của ta – phù hợp với truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Sự giản dị, chân thật là vẻ đẹp của mỗi con người Câu 2: Toàn và Hòa đang tranh luận với nhau. Toàn nói: “Ở những nước đang phát triển không có gì đáng học tập vì họ lạc hậu lắm, chỉ những nước phát triển có kinh tế, khoa học – kỹ thuật tiên tiến mới có nhiều thành tựu đáng cho ta học tập”. Trái lại, Hòa bảo: “Ngay cả ở những nước đang phát triển cũng có nhiều mặt mà ta cần học tập”. Em đồng ý với ý kiến của bạn nào vì sao? - Đồng ý với ý kiến của bạn Hoà. Vì những nước đang phát triển tuy có thể còn nghèo nàn và lạc hậu nhưng Trang 14 đã có những giá trị văn hoá mang bản sắc dân tộc, mang tính truyền thống cần học tập. VD: Việt Nam là một nước đang phát triển nhưng chúng ta cũng có những giá trị, di sản văn hoá đóng góp vào nền văn hoá nhân loại như (Vịnh Hạ long, Cố Đô Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn...); chúng ta có truyền thống yêu nước, cần cù lao động, đạo lý làm người... Câu 3. Tình huống: Khi tìm hiểu về ẩm thực của các nước trên thế giới, bạn H cùng các bạn đọc và xem nhiều đoạn phim ngắn về cách ăn uống của các nước. Bạn M bỗng dưng cười to và có thái độ khá tiêu cực khi xem đến đoạn ăn bốc bằng tay của một số quốc gia. Bạn M bảo: “Ăn như thế này mất vệ sinh và kém văn minh quá”. Cả lớp đều quay lại nhìn bạn M. Câu hỏi: - Em có đồng tình với hành động của bạn M không? Vì sao? - Nếu là bạn của M, em sẽ khuyên bạn M như thế nào? - Em không đồng tình với hành động của bạn M, vì: + Mỗi quốc gia, dân tộc có những đặc trưng văn hóa riêng biệt. Ví dụ: người Ấn Độ dùng tay bốc đồ ăn vì họ cho rằng: đồ ăn thức uống mà họ có được là do đáng tối cao ban cho, nên phải đón lấy bằng tay trần một cách thành kính. + Hành động của M đã cho thấy, M chưa biết tôn trọng sự đa dạng dân tộc và các nền văn hóa trên thế giới. - Nếu là bạn của M, em sẽ khuyên bạn: + Giữ trật tự và chăm chú theo dõi đoạn phim về cách ăn uống của các nước. + Nên tôn trọng sự đa dạng dân tộc và các nền văn hóa trên thế giới. + Tìm hiểu thêm (qua sách, báo, Internet, ) về các văn hóa truyền thống của các dân tộc khác trên thế giới nhằm nâng cao vốn hiểu biết của bản thân. Câu 4. Tình huống: Bạn K và bạn N đi xem văn nghệ ở trường. Khi đến tiết mục văn nghệ của lớp 8B, một bạn người nào biểu diễn tiết mục hát múa truyền thống của đất nước mình. Bạn K tập trung lắng nghe nhưng bạn N lại cười đùa với một số bạn khác..... Em có nhận xét gì về lời nói, việc làm của bạn N và bạn K trong tình huống trên? Bạn K tập trung lắng nghe là thể hiện sự tôn trọng với bạn và nền văn hóa nước bạn. Mỗi người đều cần tôn trọng tiếng nói, trang phục, tập quán, nghi thức của nước bạn để học hỏi, thành tựu của các dân tộc, các nền văn Trang 15 hóa khác trên thế giới.. Câu 5. Tình huống: Đoàn làm phim đến gần Trường Trung học cơ sở A để quay hình cho bộ phim truyền hình sắp ra mắt. Trong đoàn làm phim, có một diễn viên người da màu.... Theo em, lời nói và hành vi của bạn T có phù hợp hay không? Vì sao? Lời nói của bạn T không phù hợp vì mỗi người đều cần tôn trọng tiếng nói, trang phục, tập quán, nghi thức của nước bạn để học hỏi, thành tựu của các dân tộc, các nền văn hóa khác trên thế giới.. ----------------------------------------------- BÀI 3. LAO ĐỘNG CẦN CÙ, SÁNG TẠO I. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM CỦA BÀI 1. Khái niệm và biểu hiện của cần cù, sáng lạo trong lao động: - Lao động cần cù là chăm chi, chịu khó làm việc một cách thường xuyên, phấn đấu het mình vì công việc. - Lao động sáng tạo là luôn luôn suy nghĩ, cải tiến để tìm tòi cái mới, tìm ra cách giải quyết tối ưu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả lao động. - Biểu hiện của lao động cần cù: chăm chỉ, chịu khỏ làm việc một cách thường xuyên. - Biểu hiện của lao động sáng tạo: luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi, cái tiến phương pháp để lao động có hiệu quả; nghiêm khắc sửa chữa sai lầm, rút ra bài học kinh nghiệm cho bán thân. 2. Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động * Cần cù, sáng tạo trong lao động giúp con người: - Hoàn thiện và phát triển phẩm Chat, năng lực của mỗi cá nhân để nâng cao hiệu quá lao động, góp phần xây dựng quê hương, đất nước. - Tạo ra được nhiều giá trị vật chất, tinh thần góp phan cải thiện và nâng cao đời sống. - Được mọi người yêu quý, tôn trọng. * Để rèn luyện đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, chúng ta cần: chăm chỉ, chịu khó làm việc một cách thường xuyên; luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi, cải tiến phương pháp để lao động có hiệu quả; nghiêm khắc sửa chữa sai lầm, rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thần. II. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP BỒI DƯỠNG Trang 16 Câu 1. Có quan điểm cho rằng: “Cần cù, sáng tạo không phải do bẩm sinh mà là kết quả của sự rèn luyện”. Em hãy xây dựng và trình bày bài thuyết trình để thể hiện suy nghĩ của mình. Gợi ý: Để thành công trong cuộc sống, mỗi con người cần hình thành và rèn luyện cho mình nhiều đức tính tốt đẹp. Một trong những đức tính cần có là tính cần cù và sáng tạo trong học tập, lao động. Đặc biệt là đối với lứa tuổi học sinh, những con người trẻ tuổi đang từng ngày kiên trì rèn luyện mình trên ghế nhà trường. Cần cù là chăm chỉ, chuyên cần, chịu khó trong công việc. Biểu hiện của cần cù là làm việc thường xuyên, đều đặn, không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách. Sáng tạo là say mê nghiên cứu, tìm tòi trong lao động. Sự sáng tạo được thể hiện qua những hành động, như: luôn suy nghĩ, tìm và phát hiện ra cách làm mới hiệu quả để đem lại kết quả cao hơn trong công việc. Cần cù, sáng tạo là phẩm chất cần thiết, là điều kiện giúp con người nâng cao vốn hiểu biết, rèn luyện các kĩ năng, tiết kiệm thời gian và đạt hiệu quả cao trong công việc, góp phần xây dựng quê hương, đất nước. Người có tinh thần cần cù, sáng tạo trong học tập, lao động, sẽ luôn được mọi người yêu mến, quý trọng. Để rèn luyện sự cần cù, sáng tạo, trước hết, chúng ta phải có ý thức tự rèn luyện bản thân tốt đẹp theo chuẩn mực xã hội. Từ ý thức đi đến hành động cụ thể trong công việc và trong đời sống thường ngày. Trong học tập, phải biết tuân thủ nội quy, kỉ luật trường lớp. Đi học chuyên cần, đều đặn, không trốn tiết hay viện lí do để nghỉ học. Gặp bài học khó không nản chí mà phải tìm cách thấu hiểu và giải quyết cho kì được. Trong lao động, phải biết tìm tòi sáng tạo. Mỗi ngày một suy nghĩ mới sẽ làm cho cuộc sống thêm tươi vui, tinh thần vững mạnh. Chăm chỉ làm việc nhà, không ngại khó, tiết kiệm Tích cực giúp đỡ người khác. Trong việc rèn luyện thân thể, luôn kiên trì tập thể dục thể thao. Tích cực cùng mọi người giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường sống lành mạnh, tiến bộ Các bạn thân mến, thành tựu không phải được gặt hái bằng trí tuệ hay khả năng thiên bẩm, mà được gặt hái chính bằng lòng kiên trì, sự chăm chỉ và sáng tạo. Do đó, chúng ta hãy rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo ngay từ hôm nay, ngay từ những việc làm nhỏ nhất! Câu 2. Theo em vì sao cần rèn luyện đức tính cần cù sáng tạo trong lao động? Nêu những việc rần làm đề rèn luvện đức tính cần cùsáng tạo trong lao động. Trang 17 - Cần phải rèn luyện đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, vì: + Cần cù, sáng tạo trong lao động giúp con người hoàn thiện và phát triển phẩm chất, năng lực của mỗi cá nhân để nâng cao hiệu quả lao động, góp phần xây dựng quê hương, đất nước. + Người có đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động sẽ được mọi người yêu quý và tôn trọng. - Những việc cần làm để rèn luyện đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động: + Chăm chỉ, nỗ lực, vượt qua khó khăn, thử thách. + Luôn say mê tìm tòi, học hỏi để tìm ra những cách thức làm việc phù hợp để đạt hiệu quả cao trong công việc. + Trân trọng thành quả lao động, quý trọng và học hỏi những tấm gương cần cù, sáng tạo trong học tập và lao động. + Phê phán biểu hiện chây lười, thụ động trong học tập, lao động. Câu 3. Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi Tình huống. Bạn V là học sinh lớp 8A và khá năng nổ trong học tập. Dù học trực tiếp hay trực tuyến, bạn V vẫn tham gia đầy đủ, nghiêm túc. Trong thời gian học trực tuyến, bạn V đã tự tìm hiểu các phần mềm ứng dụng để nâng cao hiệu quả học tập và chia sẻ với các bạn. Trong khi đó, bạn M là bạn học cùng lớp với bạn V, lại thường xuyên chơi điện tử trong các giờ học trực tuyến. Khi bạn V góp ý thì bạn M cho rằng: “Mình thấy bạn tốn thời gian tìm hiểu vô ích. Không cần thiết phải áp dụng các phẫn mềm thì vẫn học được mà. Học trực tuyến có ai kiểm tra kĩ đâu mà lo”. Câu hỏi: - Em có đồng ý với đánh giá của bạn M về bạn V không? Vì sao? - Em có lời khuyên gì với những bạn chưa có thói quen cần cù, sáng tạo trong lao động? Trả lời: - Em không đồng tình với đánh giá của bạn M về bạn V. Vì: + Những việc làm của bạn V cho thấy bạn V đã có thái độ tích cực, luôn chăm chỉ, cần cù và sáng tạo trong học tập. Thái độ học tập đúng đắn ấy đã giúp bạn V đạt được kết quả cao, được thầy cô và bạn bè quý mến, đồng thời cũng giúp đỡ được nhiều bạn học sinh khác. Vì vậy, chúng ta nên cổ vũ, khuyến khích và học tập theo bạn V. + Những hành động và lời đánh giá của bạn M cho thấy, bạn M còn lười biếng, chưa chăm chỉ, nỗ lực và sáng tạo trong học tập. - Lời khuyên với những bạn chưa có thói quen cần cù, sáng tạo: Trang 18 + Cần cù và sáng tạo trong học tập, lao động là những đức tính tốt đẹp mà mỗi người cần phải có và rèn luyện trong cuộc sống hằng ngày. + Cần cù và sáng tạo trong học tập, lao động sẽ giúp chúng ta đạt được nhiều thành công trong cuộc sống và nhận được sự yêu mến, quý trọng của mọi người. + Cần cù và sáng tạo không phải là khả năng thiên bẩm, đó là kết quả của sự rèn luyện. Do đó, chúng ta hãy rèn luyện những đức tính này ngay từ hôm nay, ngay từ những việc làm nhỏ nhất. Câu 4: Em hãy kể tên những việc làm cụ thể để thể hiện sự cần cù, sáng tạo của bản thân trong học tập và cuộc sống. Trả lời: - Những việc làm cụ thể để thể hiện sự cần cù, sáng tạo của bản thân: + Thường xuyên giúp đỡ bố mẹ những công việc phù hợp với sức khỏe, lứa tuổi, như: quét dọn nhà cửa, rửa bát, nấu những món ăn đơn giản, chăm sóc em, + Luôn cố gắng hết mình để hoàn thành những nhiệm vụ học tập được giao. + Suy nghĩ, tìm tòi những phương pháp học tập mới, khoa học và hiệu quả hơn. Ví dụ như: tổng kết kiến thức đã học bằng sơ đồ tư duy; học tiếng Anh thông qua việc đọc truyện tranh song ngữ, + Tái chế các phế liệu thành đồ thủ công để sử dụng hoặc đem bán. Ví dụ: làm ống đựng đồ dùng học tập từ bìa carton; làm chuông gió từ vỏ chai nhựa, + Câu 5. Tình huống: Bạn Ninh và bạn Hải là học sinh lớp 8, rất chăm chỉ, cần mẫn học tập.Ngoài giờ học, cả hai bạn còn tham gia các hoạt động ngoại khoá và làm đồ thủ công mang bán. Thu nhập có được từ những hoạt động trên, hai bạn đã gửi vào quỹ khuyến học của trường để chia sẻ với các bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Câu hỏi: - Em có nhận xét gì về việc làm của bạn Ninh, bạn Hải và rút ra bài học cho bản thân? - Em đã làm gì để thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao động? - Nhận xét: việc làm của bạn Ninh và bạn Hải đã cho thấy hai bạn có đức tính chăm chỉ, cần cù và sáng tạo trong quá trình học tập, lao động. Đồng Trang 19 thời, hai bạn cũng biết quan tâm, yêu thương và chia sẻ với những người có hoàn cảnh khó khăn. => Bài học rút ra: cần rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo và yêu thương mọi người. - Những việc làm thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao động của bản thân em: + Thường xuyên giúp đỡ bố mẹ những công việc phù hợp với sức khỏe, lứa tuổi, như: quét dọn nhà cửa, rửa bát, nấu những món ăn đơn giản, chăm sóc em, + Luôn cố gắng hết mình để hoàn thành những nhiệm vụ được giao. + Suy nghĩ, tìm tòi những phương pháp học tập mới, khoa học và hiệu quả hơn. Ví dụ như: tổng kết kiến thức đã học bằng sơ đồ tư duy; học tiếng Anh thông qua việc đọc truyện tranh song ngữ, + Tái chế các phế liệu thành đồ thủ công để sử dụng hoặc đem bán. Ví dụ: làm ống đựng đồ dùng học tập từ bìa carton; làm chuông gió từ vỏ chai nhựa, Câu 6. Tình huống: Cách đây vài tháng, bạn Danh cùng em trai xin phép mẹ trồng rau trên sản thượng. Hai anh em tận dụng những vật dụng có thể tái chế để trồng rau, vừa tiết kiệm được một khoản chi phí, vừa có thể bảo vệ môi trường. Hằng ngày, cả hai thay phiên nhau chăm bón cho cây. Sân thượng giờ đây đã có một khu vườn xanh mướt. Các thành viên trong gia đình không chỉ ủng hộ mà còn giúp sức cho hai anh em để có một vườn rau tươi tốt. Câu hỏi: - Em có nhận xét gì về việc làm của bạn Danh và em trai? - Theo em, việc làm của bạn Danh và em trai mang lại ý nghĩa gì? - Nhận xét: hai anh em bạn Danh đã rất sáng tạo và chăm chỉ trong lao động. Các bạn vừa có ý thức tiết kiệm lại vừa có ý thức bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân, gia đình và bảo vệ môi trường. - Ý nghĩa: Việc làm của bạn Danh và em trai đã: Trang 20
File đính kèm:
tai_lieu_boi_duong_hsg_mon_gdcd_8_chuong_trinh_gdpt_2018.docx
