Biện pháp rèn luyện nền nếp tự quản, chủ động cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp
Bạn đang xem nội dung tài liệu Biện pháp rèn luyện nền nếp tự quản, chủ động cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 1. Tên giải pháp: BIỆN PHÁP RÈN NỀN NẾP TỰ QUẢN, CHỦ ĐỘNG CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử Ngay từ đầu năm học 2021-2022, ngày 15/9/2021 tôi đã áp dụng Biện pháp rèn nền nếp tự quản, chủ động cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp vào thử nghiệm tại lớp 1D. 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có) 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm Năm học trước, tôi đã áp dụng Biện pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 1. Ưu điểm: Học sinh thực hiện được các thao tác học tập theo tín hiệu, kí hiệu; quan tâm và biết giúp đỡ lẫn nhau. Các em biết học theo những điều tốt và lên án những cái xấu, cái ác. Nhược điểm: Đối với giáo viên chuyên, học sinh lại thực hiện chưa được tốt, các em thường nói tự do, nói chuyện riêng trong giờ học. Các em chưa tự giác chuẩn bị đồ dùng trước khi tới lớp, rụt rè trong giao tiếp. 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp Giáo viên Tiểu học là “Nhà sư phạm tổng thể” không chỉ trực tiếp dạy đủ các môn học theo quy định của Bộ GD& ĐT, mà con đặt lên vai trọng trách làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Vì vậy người Giáo viên Tiểu học không chỉ có trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt mà còn đòi hỏi năng lực tổ chức quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục, đó là nhiệm vụ hết sức nặng nề, khó khăn đối với người thầy vì “sản phẩm” lao động chính là những con người. Đặc biệt là đối với học sinh lớp 1 thì giáo viên chủ nhiệm càng đóng vai trò quan trọng. Các em vừa bước vào môi trường học tập hoàn toàn mới có sự thay đổi khác biệt hoàn toàn so với cấp mầm non các em vừa học , tất cả mọi thứ đối với các em thật mới mẻ và lạ lẫm. Vì thế để có kết quả giáo dục tốt thì công tác chủ nhiệm phải tốt, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm phải biết tổ chức quán xuyến lớp thật tốt, linh hoạt, xây dựng nề nếp đưa các em vào quy củ học tập để các em 1 được phát huy hết khả năng của mình và trở thành con người có đủ đức và tài, năng động - sáng tạo. Công tác xây dựng nền nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học. Thực tế, nếu học sinh không có nền nếp thì việc giáo dục và dạy học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao. Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn mong muốn học sinh của mình học tập tốt, rèn luyện tốt để trở thành những con ngoan, trò giỏi sau này lớn lên các em tự tin và có một hành trang tốt vững bước vào đời và trở thành những công dân có ích cho xã hội. 6. Mục đích của giải pháp Giải pháp được xây dựng nhằm giúp học sinh có thói quen học tập có nền nếp tự quản, chủ động, mạnh dạn hơn trong giao tiếp. 7. Nội dung 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến - Nội dung: Học sinh lớp 1 còn rất non nớt, các em sống trong những gia đình có hoàn cảnh khác nhau, nếp sống khác nhau nên nhận thức và nếp sống cũng khác nhau. Đặc biệt tư duy trẻ lớp 1 cũng rất cụ thể cảm tính. Các em rất ham hiểu biết, thích bắt chước, hiếu động chưa biết tập chung lâu sự chú ý vào một cái gì đó. Năm đầu tiên của đời học sinh, trẻ rất bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động chủ đạo từ chơi sang hoạt học tập, đặc biệt rất dễ xúc động với các yêu cầu và quy tắc của trường học. Học sinh lớp 1 cũng không phải là quá bé, với vốn ngôn ngữ, kinh nghiệm đạo đức và kiến thức đã thu được ở gia đình, nhà trẻ, các lớp mẫu giáo, các em có thể tiếp thu các chuẩn mực đạo đức và kiến thức ban đầu ở dạng hành vi cụ thể không khó khăn, từ đó làm nẩy nở những tình cảm, thói quen đạo đức và những tư duy ban đầu của các em. Và nếu chúng ta không quan tâm giáo dục ở lứa tuổi này thì đó là điều sai lầm của chúng ta và chúng ta là người đầu tiên phải gánh chịu hậu quả đó. - Các bước tiến hành thực hiện giải pháp : Năm học 2021-2022, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm và dạy lớp 1D với 13 học sinh trong đó có 7 học sinh nữ. Kết quả khảo sát ban đầu đối với lớp 1D, năm học 2021-2022 2 Số em mạnh dạn, Số em mạnh dạn, tự Số em tiếp thu tự tin, tiếp thu bài tin, tiếp thu bài khá, bài chậm, ý thức Lớp TS Nữ tốt, biết chấp hành biết chấp hành nội học tập, rèn tốt nội quy, nề nếp quy, nề nếp của luyện chưa tốt của trường, lớp. trường, lớp. SL % SL % SL % 1D 13 7 3 23,1 4 30,8 6 46,1 Đối chiếu với chỉ tiêu của nhà trường, tôi thấy trước mắt là cả quá trình dạy học vất vả, dày công và cần nhiều tâm huyết mới mong đạt và vượt chỉ tiêu của nhà trường đề ra. Muốn giáo dục có kết quả tốt thì trước hết phải làm tốt công tác chủ nhiệm. Tôi đã tìm tòi tài liệu, học hỏi, tham khảo thêm ở các đồng nghiệp đặc biệt là các đồng nghiệp chuyên dạy lớp 1 và đã đưa ra được Biện pháp rèn nền nếp cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của lớp 1D mà tôi trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạy. a.Giải pháp 1 : Tìm hiểu, làm quen và xây dựng những quy định về nền nếp Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của các em. Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo tôi, đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích của các em. Vì vậy trước tiên khi phụ trách lớp, tôi đã điều tra lí lịch học sinh. Thông qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên của năm học mới với các nội dung sau: SƠ YẾU LÍ LỊCH HỌC SINH 1. Họ và tên học sinh: . .............. Giới tính: .................. 2. Ngày . tháng . năm sinh Dân tộc: .. .Tôn giáo: .............. 3. Địa chỉ thường trú: ................................................................................... 4. Họ, tên cha: .............Nghề nghiệp: ........ .. Số điện thoại: .............................. 5. Họ, tên mẹ: ............... .Nghề nghiệp: ....... .Số điện thoại: .............................. 6. Số con trong trong gia đinh.: . .Con thứ : .. 6. Gia đình thuộc diện : . 3 7. Đề xuất của CMHS với nhà trường và GVCN: .. ....................................................................................... Đồng Tiến, ngày..... tháng..... năm 2021 Phụ huynh Từ những buổi học đầu tiên, tôi tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội quy chung của nhà trường và xây dựng các quy định của lớp : + Đi học đúng giờ. + Chăm chú nghe giảng, hăng hái phát biểu. + Không nói tục, chửi bậy. + Tham gia vệ sinh trường, lớp, chăm sóc cây xanh, bỏ rác đúng nơi quy định. + Ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ, mặc đồng phục vào thứ 2, thứ 4 và thứ 6. + Chuẩn bị đủ đồ dùng học tập khi tới lớp. b.Giải pháp 2 : Phối kết hợp gia đình học sinh Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn. Tôi cung cấp số điện thoại của bản thân, của nhà trường đến từng phụ huynh và liên hệ với gia đình học sinh qua điện thoại, đến thăm gia đình học sinh (2 lần/1 học kì). Đồng thời tôi lập 1 nhóm Phụ huynh của lớp qua tin nhắn Zalo để tiện cho việc thông báo chung. Đây là sự liên hệ hai chiều qua lại giữa nhà trường với gia đình, giữa giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh học sinh. Bằng các hình thức liên hệ đó, tôi sẽ nắm được những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em có thể đánh giá hiệu quả những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục sao cho phù hợp. Vì đạo đức, học lực của từng em luôn biến đổi từng giờ, từng ngày. Cũng từ buổi họp đầu tiên, tôi thông báo tới phụ huynh những nội quy của trường lớp để các phụ huynh nắm bắt được có thể cùng GVCN nhắc nhở các em thực hiện tốt. c. Giải pháp 3 : Rèn nền nếp thông qua đội ngũ tự quản - Vào đầu năm học, tôi tổ chức bầu chọn ra ban cán sự của lớp và hướng dẫn, giao nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp: + Lớp trưởng :Nguyễn Thị Thảo Vân có nhiệm vụ tổ chức cho các bạn tập hợp, hô 5 điều Bác Hồ dạy. Quản lý lớp, theo dõi hoạt động của lớp. + Lớp phó học tập: Lý Tuấn Anh có nhiệm vụ phụ giúp cô giáo trong việc tổ chức các hoạt động học tập của lớp và thay thế lớp trưởng khi lớp trưởng vắng. 4 + Lớp phó văn thể: Dương Thị Thu Hiền có nhiệm vụ tổ chức cho cả lớp hát đầu giờ học và sau khi ra chơi vào. + Tổ trưởng: Gồm có: Nguyễn Gia Hân (Tổ 1), Nguyễn Hữu Khoa (Tổ 2), Trần Anh Thư (Tổ 3). Các tổ trưởng có nhiệm vụ theo dõi, nhắc nhở những thành viên trong tổ thực hiện tốt nề nếp của lớp. Vân Anh Hiền - Bước đầu xây dựng tổ tự quản, lớp tự quản: Để các em phát huy hết vai trò của mình tự quản lớp trong học tập cũng như trong các hoạt động khác. Tôi tập cho các em thói quen như : không nói chuyện riêng, không làm việc riêng trong giờ học; giờ nào việc nấy; không tự do đi lại trong giờ học; xin phép cô thầy khi muốn đi vệ sinh; Đến giờ ra chơi mới uống nước và đi vệ sinh. d. Giải pháp 4 : Rèn nền nếp thông qua động viên, khen thưởng - Quy định về thưởng phạt: Cuối mỗi ngày học, em nào hăng hái phát biểu xây dựng bài, ý thức học tập tốt sẽ được thưởng 1 bông hoa học tốt. Đồng thời em nào ngồi học ít tập trung, hay quên sách vở, không học bài về nhà tôi nhắc nhở riêng và động viên để em có ý thức học tốt hơn. - Để học sinh trong lớp hào hứng với việc học tập tôi đã đưa ra phong trào “hoa học tốt mỗi ngày”. Mỗi một buổi học em nào hăng hái phát biểu xây dựng bài, không nói chuyện, làm việc riêng trong giờ học; đọc bài đúng, to, rõ ràng làm toán chính xác, ý thức học tập tốt thì cuối buổi sẽ được thưởng 1 bông hoa màu đỏ. Vậy là học sinh thi đua nhau học tập, thấy bạn được tặng hoa những em còn rụt rè nhút nhát cũng mạnh dạn hơn, hăng hái hơn, những em đọc bài nhỏ cố gắng đọc to hơn, rõ ràng hơn, .tất cả đều 5 cố gắng để được nhận hoa học tốt. Đồng thời cuối tháng tôi sẽ tổ chức sơ kết tuyên dương những em đã đạt nhiều bông hoa điểm tốt. Cuối học kì 1, sơ kết phong trào “Hoa học tốt”, chọn ra 2 tốp học sinh có đạt được nhiều hoa học tốt để khen thưởng. e. Giải pháp 5 :Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” * Xây dựng mối quan hệ cô trò: Vì đối tượng học sinh nhỏ, nhận thức của các em còn đơn giản, nhiều em còn rụt rè, nhút nhát nên ngay từ buổi học đầu tiên tôi đã chú ý xây dựng mối quan hệ thầy trò gần gũi, thân thiện. Tạo cho các em có cảm giác an toàn, dễ chịu, thích thú khi đến lớp. Tôi thường trò chuyện với các em vào những lúc rảnh rỗi, luôn gần gũi, quan tâm, yêu thương học sinh: lúc thì nhắc em cài lại cúc áo, khi thì chải tóc, buộc lại tóc cho các em gái; gợi mở cho các em kể chuyện để biết được tâm tư nguyện vọng của các em; đặc biệt với học sinh có hoàn cảnh éo le càng phải quan tâm, gần gũi nhiều hơn. Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ các em sửa chữa; không nên có những lời nói, cử chỉ xúc phạm các em. Ở lứa tuổi này, chỉ một lời nói xúc phạm, một cử chỉ không đẹp của cô giáo sẽ làm các em chán nản, nhụt chí phấn đấu. Hàng ngày, tôi luôn khích lệ và biểu dương các em kịp thời, khen ngợi những ưu điểm của các em nhiều hơn là phê bình. Tôi cố tìm ra những ưu điểm nhỏ nhất để khen ngợi động viên các em. Nhưng trong khi khen, tôi cũng không quên chỉ ra những thiếu sót để các em khắc phục và ngày càng hoàn thiện hơn. Khi nói chuyện, khi giảng, cũng như khi nghiêm khắc phê bình lỗi lầm của học sinh, giáo viên cần thể hiện cho các em thấy tình cảm yêu thương của một người thầy đối với học trò. Theo qui luật phản hồi của tâm lí, tình cảm của thầy cô trước sau cũng sẽ được đáp lại bằng tình cảm của học trò. Lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của cô giáo luôn có sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh. “Lớp học thân thiện” chỉ có được khi cô giáo có tấm lòng nhân hậu, bao dung, hết lòng vì học sinh thân yêu của mình. * Xây dựng mối quan hệ bạn bè: - Sắp xếp chỗ ngồi: Chỗ ngồi học rất quan trọng, GVCN cần chú ý sắp xếp để tất cả các em có thể theo dõi bài học trọn vẹn. Khi sắp xếp chỗ ngồi tôi luôn chú ý các em có vấn đề về tai, mắt, tới vóc dáng chiều cao, học lực. Tuy nhiên chỗ ngồi không cố định trong cả năm mà sẽ được thay đổi theo định kì 2 lần/1 học kì. 6 Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ. Học sinh Tiểu học cũng vậy. Nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại, em học yếu cũng dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ. Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong học tập, tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sự hợp tác của nhiều học sinh.Tôi khuyến khích học sinh tự nói ra những điều em chưa đồng ý về việc làm, cách cư xử của lớp trưởng, lớp phó hoặc của một bạn nào đó trong lớp chứ không nói xấu, không xa lánh bạn. * Trang trí lớp học gần gũi với học trò: - Lớp học thân thiện phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao. Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục. Phần trang trí lớp, tôi tổ chức cho các em trưng bày sản phẩm học tập của mình. Chính vì vậy, các em luôn coi lớp học là nhà của mình- gần gũi, thân thương. 7 * Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh: Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thích của hầu hết các học sinh Tiểu học. Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “Học mà chơi, chơi mà học” thông qua các trò chơi Hái hoa dân chủ, Ai nhanh, ai đúng,... Thông qua các trò chơi này, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em. g. Giải pháp 6 : Rèn nền nếp thông qua phối hợp với giáo viên chuyên và Tổng phụ trách đội. Để dạy học có hiệu quả; để theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc học tập của tập thể và cá nhân; giáo viên chủ nhiệm thường xuyên tập hợp ý kiến của đồng nghiệp về lớp mình, lớp bạn; trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp về những vấn đề cụ thể của lớp để cùng đưa ra giải pháp giáo dục thống nhất; đề xuất các ý kiến của tập thể học sinh về công tác dạy và học với giáo viên có liên quan... Tôi luôn chú ý nắm bắt kế hoạch của nhà trường, Đoàn thanh niên để phối hợp và phổ biến kịp thời đến học sinh. Thường xuyên động viên, đôn đốc nhắc nhở các em tham gia tốt các hoạt động đoàn thể, phong trào thi đua do đoàn thể phát động. Thường xuyên động viên, đôn đốc nhắc nhở các em thực hiện tốt các các nội quy, quy định mà ban nề nếp của trường đề ra. - Kết quả khi thực hiện giải pháp: Khi sử dụng các giải pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tôi nhận thấy rằng các em đã thực sự tiến bộ và tôi đã tiến hành khảo sát qua 2 đợt: Đợt 1: Kết quả điều tra giữa học kì 1 Số em mạnh dạn, Số em mạnh dạn, tự Số em tiếp thu tự tin, tiếp thu bài tin, tiếp thu bài khá, bài chậm, ý thức tốt, biết chấp biết chấp hành nội học tập, rèn Lớp TS Nữ hành tốt nội quy, quy, nề nếp của luyện chưa tốt nề nếp của trường, lớp. trường, lớp. SL % SL % SL % 1D 13 7 4 30,8 4 30,8 5 38,4 8 Đợt 2: Kết quả điều tra cuối học kì 1 Số em mạnh dạn, Số em mạnh dạn, Số em tiếp thu bài tự tin, tiếp thu tự tin, tiếp thu bài chậm, ý thức học bài tốt, biết chấp khá, biết chấp hành tập, rèn luyện Lớp TS Nữ hành tốt nội quy, nội quy, nề nếp của chưa tốt nề nếp của trường, lớp. trường, lớp. SL % SL % SL % 1D 13 7 5 38,4 5 38,4 3 23,2 - Qua quá trình thực hiện các biện pháp đã nêu, tôi thấy việc áp dụng “Biện pháp rèn nền nếp tự quản, chủ động cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp” đã giúp cho học sinh có nhiều tiến bộ rõ rệt. Và sau 4 tháng áp dụng các biện pháp trên cho năm học 2021-2022 tôi thấy học sinh của tôi đã nhanh chóng hòa nhập với môi trường học tập mới. Các em đã khá mạnh dạn, tự tin hơn so với đầu năm. Và thực tế cho thấy công tác chủ nhiệm là một công đoạn rất quan trọng trong chuỗi các hoạt động giáo dục. Nếu không làm tốt công tác chủ nhiệm thì chất lượng giáo dục sẽ không bao giờ tốt như chúng ta mong muốn. 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp Giải pháp có thể áp dụng rộng rãi cho các lớp ở khối 1 trong trường và khối 1 ở các trường Tiểu học khác. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có vị trí quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu của sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên các bậc học trên. Đặc biệt là giáo viên lớp 1, giáo viên đã phải xây dựng tốt nề nếp học tập, rèn luyện cho học sinh các phương pháp tự học và nhiều kĩ năng sống cần thiết. Khi các em học sinh có nền nếp tự quản tốt thì sẽ trở thành những người chủ động trong học tập, từ đó là tiền đề giúp ích cho các em sau này. * Cam kết: Chúng tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 9 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Người viết giải pháp (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) 10
File đính kèm:
bien_phap_ren_luyen_nen_nep_tu_quan_chu_dong_cho_hoc_sinh_lo.pdf
