Giải pháp Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giải pháp Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
1 MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................2 2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................2 3. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................3 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.....................................................................3 5. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận.................................................................................................4 2. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................4 3. Các biện pháp................................................................................................7 3.1 Biện pháp 1: Thay đổi cách ứng xử trong lớp học......................................7 3.2 Biện pháp 2: Tăng cường sự tham gia của học sinh trong xây dựng nội quy lớp học.......................................................................................................9 3.3 Biện pháp 3: Tổ chức cho học sinh tích cực khi tham gia các hoạt động tập thể.............................................................................................................10 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 1. Kết quả........................................................................................................12 2. Ứng dụng ....................................................................................................13 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận.......................................................................................................13 2. Kiến nghị.....................................................................................................14 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................15 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn biện pháp Bản thân tôi là giáo viên chủ nhiệm trực tiếp giảng dạy học sinh lớp 5. Đây là lớp học vô cùng quan trọng, kết thúc bậc tiểu học, chuẩn bị bước vào bậc trung học cơ sở. Nếu các em được có được thói quen và nề nếp tốt từ sớm thì sẽ là cơ sở tốt cho việc học tập và rèn luyện ở các lớp trên và trong cuộc sống sau này. Nhưng thực thế cho thấy rằng có những học sinh chỉ mới học lớp 5 đã có sự bất thường về tính cách, không có động cơ học tập. Chẳng hạn khi lớp đang tập trung học tập làm bài tập thì có bạn quay ngang quay ngửa, thích học thì học, không học thì chọc phá bạn kế bên chọc cho bạn đùa giỡn nói chuyện mới mình, thầy cô giảng vấn đề này thì lại hỏi vấn đề khác lớp học thường không ít những học sinh như vậy. Vấn đề đặt ra là giáo viên chủ nhiệm chúng ta xây dựng thói quen trong tập thể lớp cho học sinh đó như thế nào. Xây dựng được nề nếp tốt sẽ giúp học sinh học tập chủ động, tích cực hơn. Các em sẽ thực hiện tốt mọi hoạt động trong lớp cũng như các hoạt động của trường. Việc rèn nề nếp cho học sinh theo một số biện pháp cũ sẽ không đạt hiệu quả. Trước kia người giáo viên chủ nhiệm thường làm: - Giáo viên chủ nhiệm giao nhiệm vụ toàn quyền cho bạn lớp trưởng chỉ đạo các hoạt động nề nếp trong lớp. - Trách phạt nếu học sinh mắc lỗi. - Gọi điện về gia đình kể tội học sinh ở lớp. - Áp đặt mọi yêu cầu với học sinh. - Không tin tưởng vào sự tiến bộ của học sinh. Xuất phát từ những lý do trên tôi lựa chọn nghiên cứu giải pháp “Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp”. 3 2. Mục đích nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu là rèn cho học sinh có thói quen tốt, có nề nếp trong tập thể đòi hỏi chúng ta hiểu học sinh, hiểu các biện pháp giáo dục mà mình áp dụng, phải mẫu mực về nhân cách và hành vi, phải thật sự tôn trọng các em không gò ép các em vào một khuôn mẫu cứng nhắc; đặc biệt phải có niềm tin, có sự kỳ vọng vào học sinh Thực hiện các biện pháp với mục tiêu giúp chính học sinh của mình nói riêng và các em học sinh nói chung tham gia vào các hoạt động của lớp học một cách chủ động, có nền nếp, hình thành các thói quen nền nếp tốt mỗi ngày đến trường. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Nhiệm vụ nghiên cứu giải pháp tôi đã làm như sau: - Tìm hiểu hiện trạng công tác chủ nhiệm hoạt động dạy và hoạt động học ở lớp 5 bậc Tiểu học. - Tìm hiểu mối quan hệ giữa học sinh trong lớp với nhau, giữa các em học sinh với đội ngũ cán bộ lớp, tổ và cuối cùng là tập thể với giáo viên chủ nhiệm. - Đề xuất các biện pháp chỉ đạo công tác trên để việc thực hiện tốt lớp học thân thiện, học sinh tích cực trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học. - Đánh giá kết quả, áp dụng vào thực tiễn công tác chủ nhiệm lớp của mình. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp. - Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 5 tại trường tôi đang công tác. 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp phân tích tổng hợp. - Phương pháp thực hành, vận dụng. 4 - Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin. - Phương pháp thống kê, đối chứng số liệu. II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Mục tiêu của bậc học đã chỉ rõ “Giáo dục tiểu học nhằm giáo dục học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam - Xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học bậc trung học cơ sở”. Mỗi cá nhân học sinh trong từng lớp tích cực thì tạo nên những tập thể lớp vững mạnh từ đó góp phần đảm bảo cho sự thành công của phong trào “xây dựng một trường học thân thiện, học sinh tích cực”, hướng tới xây dựng trường học hạnh phúc. Vì vậy, tôi xin mạnh dạn trình bày những biện pháp tôi đã thực hiện trong quá trình tham gia phong trào “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực” ở trường bằng những việc làm cụ thể tại lớp tôi chủ nhiệm thông qua giải pháp: “Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp”. 2. Cơ sở thực tiễn Năm học 2022 - 2023, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A2, sĩ số lớp 33 em, học sinh đi học đúng độ tuổi trong đó: nữ là 16 em, nam là 17 em, hoàn cảnh gia đình chủ yếu là kinh doanh, buôn bán. 5 Khi mới nhận lớp tôi đã thực hiện khảo sát học sinh về một số nội dung Và đây là bảng số liệu tôi tổng hợp được khi khảo sát 33 học sinh: Mức đạt được Đã có ý thức Các biểu hiện STT Ý thức tốt Đã có ý thức nhưng chưa cụ thể cao HS vệ sinh thân 1 thể, ăn mặc gọn 13/33 17/33 3/33 gàng sạch sẽ HS đóng góp đưa 2 ra ý kiến về quy 15/33 12/33 6/33 ước và nội quy lớp HS thực hiện nội 3 14/33 12/33 7/33 quy và quy ước HS giải quyết các 4 10/33 15/33 8/33 vấn đề khó khăn 6 Từ bảng tổng hợp tôi thấy: Một số em đã có ý thức học bài, chuẩn bị bài, ngồi trong lớp chú ý nghe giảng, tích cực học tập và tham gia vào các hoạt động, thực hiện tương đối tốt nội quy, quy ước của lớp và các nhiệm vụ của người học sinh. Bên cạnh đó còn một số học sinh chưa ngoan ngồi học trong lớp hay nói chuyện, chưa tập trung vào việc học, chưa tích cực tham gia xây dựng bài. Một số học sinh chưa chịu khó học và làm bài ở nhà, còn hiện tượng đi học muộn, ăn quà vặt trong lớp, chưa có ý thức vệ sinh trường, lớp, phải nhắc nhở việc vệ sinh lớp, đặc biệt còn có em chưa thật thà, hay nói tục, không thích tham gia các hoạt động tập thể, từ chối tham gia khi được phân công .Có em còn rụt rè chưa mạnh dạn trong giao tiếp và học tập, nhiều bạn sống khép mình rất ít nói chuyện, chia sẻ với các bạn và thầy cô. Nhiều bạn đi học với tinh thần uể oải, không vui nên ảnh hưởng rất nhiều đến việc học tập. Qua khảo sát điều tra cho thấy một số em học sinh: - Chưa có ý thức học tập tốt ở lớp cũng như ở nhà. - Chưa tích cực tham gia xây dựng và tự giác tuân thủ nội quy của lớp. - Chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường. - Chưa chủ động trong học tập và biết đề nghị bạn, thầy cô giúp đỡ khi gặp khó khăn. *Nguyên nhân Về phía gia đình phụ huynh học sinh: Chúng ta cần nhận ra một thực trạng vì mải mê làm ăn nên một số phụ huynh đã phó mặc việc dạy dỗ con cái cho nhà trường, cho giáo viên; chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập cũng như nắm bắt tâm tư, tình cảm của con em mình kịp thời. Họ coi nhà trường là nơi có thể gửi gắm hoàn toàn việc hình thành nhân cách cho con cái họ, trong khi lại không hề biết rằng: thời gian các con ở nhà mới là nhiều nhất. Họ không 7 biết rằng, gia đình cũng là nơi hình thành nhân cách các em, nhân cách nhiều em bị ảnh hưởng từ phía gia đình. Về phía học sinh: Do tuổi còn nhỏ nên có những suy nghĩ bồng bột, ham chơi, ham vui, lại không được sự uốn nắn chỉ bảo kịp thời của người lớn nên đã có những hành vi thiếu suy nghĩ, dẫn đến những ảnh hưởng về nhân cách. Một số em còn rụt rè, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động Về phía xã hội: Cùng với sự phát triển như vũ bão của Khoa học - Công nghệ - Thông tin, sự giao thoa mạnh mẽ giữa các nền kinh tế và văn hóa là một hệ quả tất yếu đó là các quán Internet với các trò chơi điện tử hấp dẫn đã lôi cuốn các bạn học sinh. 3. Các biện pháp Xuất phát từ những nguyên nhân trên tôi đã đưa ra những biện pháp với lớp của tôi như sau: 3.1. Biện pháp 1: Thay đổi cách cư xử trong lớp học. Trước đây, có thể tôi đã xử lý sai phạm của học sinh bằng cách trách phạt, điều đó có thể mang lại sự sửa đổi tức thì của các em, nhưng để lại cho các em sự căng thẳng, bực tức và rồi có thể các em lại quên mất mình đã sai và sửa sai như thế nào. Thực tế hiện nay, tôi đã bình tĩnh tìm hiểu, động viên, khuyến khích, nêu gương nhằm giúp các em có hành vi và thái động ứng xử đúng đắn: 3.1.1. Xây dựng những quy tắc rõ ràng, nhất quán: Thiết lập những quy tắc ứng xử trong các mối quan hệ học sinh với học sinh, học sinh với thầy cô, học sinh với cơ sở vật chất, khung cảnh lớp học, trường học điều đó giúp giáo viên, học sinh biết ứng xử với các tình huống xảy ra trong lớp, mục tiêu của quy tắc là đạt được sự an toàn, sự tôn trọng và lòng trung thực để học sinh có phẩm chất, năng lực và kết quả học tập tốt. Khi mắc lỗi, học sinh sẽ hiểu điều mình sai phạm và tại sao lại bị xử lý như vậy. Nội quy lớp học chính là quy tắc. Ai là người xây dựng ra quy tắc này? 8 - Giáo viên và học sinh cùng xây dựng quy tắc ứng xử. - Trong lớp, không nên đề ra quá nhiều quy tắc khiến học sinh khó nhớ. - Khi đã xây dựng ra quy tắc, giáo viên cần theo dõi và duy trì thường xuyên việc thực hiện các quy tắc đó. 3.1.2. Khuyến khích, động viên học sinh tích cực. Mọi học sinh đều rất thích thú và có nhu cầu được khen thưởng, khuyến khích, động viên. Các em sẽ có cách xử sự tích cực nếu những hành vi tốt của các em được củng cố và phát huy bằng những sự khuyến khích động viên tích cực. Việc động viên, khuyến khích thể hiện: Một nụ cười, một ánh mắt khích lệ, một lời khen (từ bạn, từ thầy cô), sự công nhận trước các bạn, tuyên dương trước lớp, gọi điện cho bố mẹ nói về sự tiến bộ của con, hoặc có nhiều hình thức tặng sao, tặng hoa, lập biểu đồ 9 3.1.3. Công bằng, khoan dung, tránh gây căng thẳng khi học sinh mắc lỗi Tôi không áp đặt tâm trạng của mình lên học sinh khi các em làm sai, mắc lỗi mà từ những việc làm sai mắc lỗi đó tôi sẽ quan tâm đến nguyên nhân dẫn tới việc đó. Để tìm hiểu nguyên nhân, giải quyết những khó khăn thường: - Tránh vội vàng trách phạt học sinh như vậy chỉ làm cho trẻ sợ sệt, lầm lì, thậm chí ấm ức - Cố gắng lắng nghe và thực sự xem xét vấn đề từ học sinh, lắng nghe tất cả những gì em nói, bộc lộ sự cảm thông qua nét mặt, ánh mắt, cử chỉ. - Chỉ khi nào hiểu rõ nguyên nhân mới đưa cách giúp đỡ học sinh phù hợp và hiệu quả. 3.2. Biện pháp 2: Tăng cường sự tham gia của học sinh trong xây dựng nội quy lớp học. Học sinh sẽ hiểu, tôn trọng và thực hiện tốt hơn những quy định mà chính các em góp phần sáng tạo ra. - Thông qua quá trình tham gia xây dựng nội quy học sinh rèn luyện khả năng suy nghĩ của bản thân, biết cách đưa quyết định, phát huy tính tập thể và tinh thần trách nhiệm với công việc. - Cần thu hút sự tham gia của cha mẹ học sinh trong quá trình xây dựng nội quy lớp học. Khi đó, phụ huynh học sinh biết và hiểu những quy định, những yêu cầu đối với con em của họ và họ sẽ hỗ trợ nhắc nhở con em mình thực hiện. 10 - Bảng nội quy lớp học cần được treo ở nơi tất cả mọi học sinh đều có thể nhìn thấy và thực hiện nghiêm túc. 3.3. Biện pháp 3: Tổ chức cho học sinh tích cực khi tham gia hoạt động tập thể. Khi tham gia các hoạt động tập thể sẽ giúp cho học sinh những phẩm chất và kỹ năng cần thiết trong quá trình xây dựng tập thể tốt: - Lòng nhiệt tình, tâm huyết, thương yêu học sinh, cởi mở và khoan dung với chính mình và những người khác, kiên trì và nhẫn lại. - Bản thân học sinh biết tôn trọng những người ít tuổi hơn mình. Học sinh biết quan tâm, tôn trọng người khác khi chính các em được người lớn quan tâm và tôn trọng. - Biết cách nói chuyện với các bạn; thái độ giao tiếp chân thành và tôn trọng; Biết lắng nghe, quan tâm đến những suy nghĩ và cảm xúc, mong muốn của các bạn khác; Ghi nhớ những điều tỉ mỉ về những gì trải qua; dành thời gian 11 Nói chuyện với mọi người về những điều bình thường “gia đình, trò chơi, sở thích, vv...” - Học sinh sẽ được trang bị thêm kiến thức và kĩ năng tổ chức các hoạt động chung của tập thể, hoạt động trải nghiệm, buổi sinh hoạt lớp, v v Xây dựng tập thể lớp học tốt tạo ra mối quan hệ thân thiện, cảm thông, gắn bó giữa giáo viên và học sinh trong quá trình giáo dục. Tập thể lớp tốt là một môi trường lý tưởng để học sinh học tập và phát triển nhân cách. Tập thể lớp tốt là một tập thể hướng tới và hoạt động dựa trên các giá trị như: Tôn trọng, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, biết cách giải quyết các mâu thuẫn, vv Học sinh có thể học ở đó những bài học đạo đức qua những tấm gương tốt của thầy cô và các bạn trong lớp. Trong tập thể đó, các em có cơ hội để suy nghĩ, bàn bạc, được bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của bản thân mình với sự khuyến khích, cảm thông và tôn trọng của thầy cô và các bạn xung quanh. 12 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 1. Kết quả Sau khi thực hiện các biện pháp nêu trên, tôi thấy học sinh lớp 5A do tôi chủ nhiệm đã tiến bộ rõ rệt về nề nếp và ý thức tham gia các hoạt động cũng như chất lượng học tập. Tất cả các em đều thực hiện tốt nề nếp như: - Có ý thức học tập tốt ở lớp cũng như ở nhà. - Tích cực tham gia xây dựng và tự giác tuân thủ nội quy của lớp. - Tôn trọng thầy cô, bạn bè và những người xung quanh. - Có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường. - Chủ động trong học tập và biết đề nghị, nhờ bạn bè, thầy cô giúp đỡ khi gặp khó khăn. - Lớp học thực sự là nơi các em được chào đón và được tôn trọng, các em cảm thấy vui và tự tin khi đến trường. Bảng so sánh kết quả so với trước khi thực hiện giải pháp: Mức đạt được Đã có ý thức Các biểu hiện Ý thức tốt Đã có ý thức STT nhưng chưa cao cụ thể Trước Sau Trước Sau Trước Sau HS vệ sinh thân 1 thể, ăn mặc gọn 13/33 22/33 17/33 11/33 3/33 0/33 gàng sạch sẽ HS đóng góp đưa 2 ra ý kiến về quy 15/33 27/33 12/33 6/33 6/33 0/33 ước và nội quy lớp HS thực hiện nội 3 14/33 26/33 12/33 7/33 7/33 0/33 quy và quy ước HS giải quyết các 4 10/33 24/33 15/33 9/33 8/33 0/33 vấn đề khó khăn 13 2. Ứng dụng Tôi nhận thấy các biện pháp phù hợp với học sinh của mình, các em có thói quen tốt trong tham gia các hoạt động tập thể lớp. Tôi thiết nghĩ giải pháp trên có thể nhân rộng ra các lớp trong khối. IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Một xã hội phát triển luôn kéo theo hai mặt của cuộc sống, mặt tích cực và mặt tiêu cực: Chẳng hạn phát triển công nghệ thông tin kéo theo những tác động trái chiều như trò chơi Online, trò chơi cục bộ trên máy tính, Facebook...đều là những tác động tiêu cực đến các em làm cho các em sa vào chơi bời mà quên các thói quen, nền nếp trong tập thể lớp điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục trong nhà trường. Nội dung biện pháp “Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp” là một minh chứng nhằm đưa các em trở về mới một môi trường sống lành mạnh, trong sáng để học tập tốt trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước. Ngay từ lứa tuổi bậc Tiểu học, tập thể lớp là nơi để các em phát triển nhân cách tốt nhất. Vì vậy, muốn phát triển các em trở thành người toàn diện thì người giáo viên chủ nhiệm lớp phải đảm nhiệm công tác xây dựng tập thể lớp thành tập thể vững mạnh. Có như vậy các em mới phát huy được hết khả năng tính cách của mình để trở thành con người phát triển toàn diện. Kinh nghiệm cho thấy rằng nhân cách của giáo viên đã tác động mạnh mẽ đến sự phát triển trí tuệ và tình cảm của học sinh. Vì vậy, người giáo viên phải tự rèn luyện mình về mọi mặt để làm tấm gương cho học sinh noi theo, phải là người cha, người mẹ, người thầy đồng thời là người bạn đối với các em. Tôi hi vọng rằng mỗi giáo viên sẽ có một cách làm của bản thân nhưng tất cả đều hướng tới sự hoàn thiện của một nền giáo dục. 14 2. Kiến nghị Qua nghiên cứu đề tài trên, tôi nhận thấy để “Xây dựng thói quen, nền nếp cho học sinh trong tập thể lớp” đạt hiệu quả tốt. Tôi nhận thấy giáo viên cần mạnh dạn nghiên cứu và vận dụng những biện pháp hay trong quá trình dạy học của mình để nâng cao chất lượng giáo dục. Trên đây là một số biện pháp mà bản thân tôi đã tìm tòi và vận dụng tại lớp 5A2 do tôi chủ nhiệm. Tuy nhiên không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, rất mong nhận được sự góp ý của các cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp để các biện pháp này được hoàn chỉnh hơn. Tôi xin cam đoan đây là giải pháp do tôi nghiên cứu, không sao chép nội dung của người khác. Tôi xin chân thành cảm ơn! 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Sách “Góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” chủ biên Vũ Bá Hòa 2. Sách “Xây dựng trường hạnh phúc, con đường tôi đi” tác giả nhà giáo tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa. 3. Sách “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học” tác giả Khánh Linh. 4. Tài liệu mạng internet.
File đính kèm:
giai_phap_xay_dung_thoi_quen_nen_nep_cho_hoc_sinh_trong_tap.pdf
