Giải pháp nâng cao chất lượng rèn viết bút mực cho học sinh lớp 1

 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN THẾ 
 TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN PHỒN XƯƠNG 
 BẢN THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 
THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN 
 CHU KÌ 2020 - 2022 
 “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG 
 RÈN VIẾT BÚT MỰC CHO HỌC SINH LỚP 1” 
 Họ và tên GV: Nguyễn Hồng Hạnh 
 Chức vụ: Giáo viên 
 Thị trấn Phồn Xương, tháng 3 năm 2021 
 1 
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 
 1. Tên giải pháp 
 Một số giải pháp nâng cao chất lượng rèn viết bút mực cho học sinh lớp 1. 
 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 
 Từ 10/1/2020 đến ngày 10/7/2020. 
 3. Các thông tin cần bảo mật: Không 
 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm 
 Đầu năm học 2019 - 2020, khi học sinh bắt đầu học tuần 0, tôi hướng dẫn 
học sinh cách cầm bút chì đúng cách trong học tập. Nhưng khi bước sang học kì 
2, các em được làm quen và thay thế bút chì bằng bút mực. Do cấu tạo ngòi bút 
mực khác với ngòi bút chì nên khi học sinh mới chuyển sang viết bút mực đã rất 
lúng túng. Trong giai đoạn này, tôi thấy học sinh của tôi có nhiều khó khăn. Cụ 
thể như sau: 
 - Học sinh chưa biết cách cầm bút, cầm bút còn vụng về. 
 - Khi viết còn dây mực ra tay, vở, quần áo. 
 - Chữ viết chưa đều, còn có chữ to, chữ nhỏ, chữ chưa đúng độ cao, chưa 
đúng khoảng cách giữa các chữ. 
 - Viết chậm, không theo kịp bạn. 
 - Bài viết bị nhòe, vở bị rách. 
 - Các em chưa hứng thú, còn mỏi mệt, thiếu tập trung khi viết. Dẫn đến 
chữ viết không đều nét, không đúng li. 
 *Kết quả vở sạch, chữ đẹp qua thực tế lớp tôi trước ngày 10/01/2020 như 
sau: 
 Chất lượng vở sạch, chữ đẹp TSHS Tỉ lệ 
 Chưa đạt vở sạch chữ đẹp 15 48,4 % 
 Đạt vở sạch, chữ đẹp 16 51,6 % 
 2 
 5. Sự cần thiết áp dụng giải pháp này 
 Lớp Một là lớp học quan trọng nhất của bậc học. Môn Tiếng Việt và các 
môn học khác đóng một vai trò rất quan trọng. Trong 4 kĩ năng: nghe - nói - đọc 
- viết của học sinh lớp 1 thì tôi thấy kĩ năng viết, đặc biệt là khi viết bằng bút 
mực là kĩ năng quan trọng và khó đối với học sinh lớp 1. 
 Là một giáo viên đứng lớp, khi học sinh chuyển từ viết bút chì sang viết 
bút mực, tôi thấy các em gặp rất nhiều khó khăn. Chính vì vậy tôi đã tập trung 
rèn viết bút mực cho học sinh, bước đầu đã có chuyển biến tích cực. Tôi xin 
mạnh dạn chia sẻ với các bạn đồng nghiệp “Giải pháp nâng cao chất lượng rèn 
viết bút mực cho học sinh lớp 1”. 
 6. Mục đích của giải pháp 
 Từ thực tế của học sinh, tôi đã nghiên cứu “Một số giải pháp nâng cao 
chất lượng rèn viết bút mực cho học sinh lớp 1” với mong muốn sẽ giúp học 
sinh của mình có kĩ năng viết tốt hơn. Từ đó giúp các em tự tin luyện viết, biết 
chia sẻ giúp đỡ bạn cùng tiến bộ để hứng thú hơn trong học Tiếng việt nhằm 
nâng cao chất lượng dạy và học. 
 7. Nội dung 
 7.1 Thuyết minh giải pháp mới 
 Từ mong muốn giúp học sinh của mình viết chữ tiến bộ, đạt được mục 
tiêu môn học. Dựa vào kinh nghiệm cá nhân, tôi xin mạnh dạn chia sẻ các giải 
pháp sau: 
 Giải pháp 1: Rèn cách cầm bút mực đúng cho học sinh 
 Khi viết bút mực, học sinh cầm bút không đúng cách sẽ rất khó viết như 
khi cầm ngửa ngòi, cầm dựng bút, Tôi giúp các em bằng cách hướng dẫn học 
sinh cầm bút theo các bước sau: 
 3 
 + Cầm bút bằng ba ngón tay của bàn tay phải: ngón trỏ, ngón cái, ngón 
giữa. 
 + Đầu ngón trỏ đặt trên thân bút, đầu ngón cái thì giữa bên trái thân bút, 
còn đầu ngón giữa tựa vào bên phải thân bút. 
 + Khi viết, 3 ngón tay này giữ bút, điều khiển bút dịch chuyển. 
 + Ngoài ra cũng cần sự phối hợp của cổ tay, cánh tay, khuỷu tay trong quá 
trình viết. 
 Việc hướng dẫn học sinh cầm bút mực đúng cách được tôi thực hiện hàng 
ngày, hàng giờ học và trong mỗi tiết học. Tôi luôn luôn nhắc học sinh chú ý 
cách cầm bút. Qua đó, hình thành cho học sinh kĩ năng cầm bút đúng. Học sinh 
có thao tác cầm bút viết tự nhiên. Các em thêm tự tin trao đổi, nhận xét về các tư 
thế đúng, sai khi cầm bút viết và có thể chủ động giúp bạn cùng cầm bút mực 
đúng, Học sinh phát triển được năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và 
hợp tác, năng lực thẩm mĩ và phẩm chất nhân ái. 
 Giải pháp 2: Hướng dẫn cách viết không bị dây mực ra tay, ra vở và 
quần áo 
 Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại bút mực khác nhau. Thông dụng 
với học sinh lớp 1 là bút viết bằng mực nước. Tuy nhiên, thực tế có nhiều học 
sinh không biết hút mực nước. Bút mực của học sinh chưa tốt, hay bị tắc mực 
nên các em hay vẩy mực làm bẩn lớp. Khi cầm bút viết có em cầm bút quá thấp, 
chạm vào ngòi bút dẫn tới tay bị dây mực. Nhằm giúp các em viết không bị dây 
mực ra tay, ra vở và quần áo, qua tổ chức họp phụ huynh vào cuối học kì 1, tôi 
đã thực hiện tư vấn cho phụ huynh chuẩn bị những đồ dùng sau: 
 - Với bút viết được mực khô thì chuẩn bị sẵn ống mực khô trong hộp bút 
cho học sinh. 
 - Với bút viết mực nước, khi phụ huynh, học sinh hút ngòi mực thì hút 
vừa phải, không đầy ngòi. 
 - Bìa kê tay cho học sinh. 
 - Vở ô li có định lượng 80 g/m2. 
 4 
 Quá trình dạy trên lớp, tôi thường xuyên nhắc học sinh cầm bút đúng 
cách. 
 Từ những chuẩn bị trên, học sinh biết tự thay ống mực khô, tự hút mực 
nước khi hết mực. Các em rất thích thú, thường xuyên sử dụng bìa kê tay khi 
viết. Bàn tay, quần áo và vở viết của các em luôn sạch sẽ, không bị dây mực. 
Tôi nhận thấy học sinh phát triển được năng lực tự chủ, tự học, năng lực thẩm 
mĩ và phẩm chất chăm chỉ. 
 Giải pháp 3: Hướng dẫn học sinh viết đúng mẫu chữ, cỡ chữ 
 Do học sinh viết ẩu, viết ngoáy, không chú ý đến độ cao, khoảng cách 
giữa 2 chữ. Trong lớp còn học sinh chưa nắm được độ cao, độ rộng của các con 
chữ. Học sinh chưa hiểu khoảng cách giữa 2 chữ rộng bằng 1 con chữ o là như 
thế nào. Để giúp học sinh tiến bộ hơn, tôi luôn quan tâm tới việc viết đúng mẫu 
chữ, cỡ chữ. Tôi đã thực hiện cụ thể qua các việc sau: 
 - Khi học sinh viết bài, tôi luôn nhắc nhở các em cần nghe cô hướng dẫn, 
viết cẩn thận, rõ ràng. 
 - Khi viết, các em cần đếm ô, đếm dòng, dựa vào đường kẻ ngang và 
đường kẻ dọc để viết. 
 - Tại lớp, tôi có bảng chữ mẫu ghi đúng độ cao, độ rộng các con chữ để 
học sinh có thể quan sát mọi lúc. 
 - Hướng dẫn học sinh viết đúng các nét cơ bản qua từng nhóm nét. 
 - Dạy học sinh nắm chắc độ cao, độ rộng các con chữ. 
 5 
 - Chữ viết trên bảng của giáo viên đúng mẫu chữ. 
 - Trong khi viết, nếu học sinh viết chưa đúng thì mời học sinh nhắc lại 
cách viết rồi viết lại cho đúng. Với học sinh yếu giáo viên có thể làm mẫu. 
 - Hướng dẫn học sinh chia sẻ, nhận xét bài viết của bạn để giúp đỡ bạn 
tiến bộ. 
 Thực hiện tốt các điều trên, tôi thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt. Chữ viết 
của học sinh đúng mẫu chữ, đúng cỡ chữ. Các em tự tin viết bài, yêu thích rèn 
chữ. Từ đó, học sinh phát triển được năng lực giao và hợp tác, năng lực ngôn 
ngữ, phẩm chất nhân ái, chăm chỉ. 
 Giải pháp 4: Tạo hứng thú khi viết 
 Khi học sinh chuyển từ viết bút chì sang viết bút máy, trong quá trình dạy 
thì tôi luôn gần gũi, nhẹ nhàng, dùng nhiều lời khen dành cho các học sinh. Khi 
các em làm tốt, tôi sẽ có những phần thưởng nho nhỏ tặng các em như những 
bức “Thư khen” do tôi tự tay viết, hay miếng dán sticker “Khen con”. Qua 
những hành động nhỏ đó tôi muốn học sinh cảm thấy thầy cô luôn là người đồng 
hành cùng mình. Từ đó học sinh tự tin, chăm chỉ và hứng thú hơn trong việc 
luyện viết bút mực. 
 Tôi xây dựng đôi bạn cùng tiến, nhóm bạn học tập để học sinh giúp nhau 
phát hiện ra lỗi sai của bạn và hướng dẫn giúp bạn sửa lại. Tôi thường xuyên 
theo dõi và kịp thời động viên học sinh đã phát hiện ra lỗi của bạn và sửa lỗi 
ngay cho bạn, tiếp đó cũng khen ngợi luôn học sinh đã biết sửa lỗi, kịp thời 
tuyên dương luôn cả 2 em. Các em rất thích thú. Từ đó các em cũng là thành 
viên tích cực cùng cô giáo trong việc giúp các bạn điều chỉnh lỗi chính tả. 
 6 
 Giải pháp 5: Hướng dẫn học sinh tự nhìn thấy cái sai của mình, tự khắc 
phục lỗi và biết trình bày bài viết chính tả đúng, đẹp 
 Ở đây, tôi thực hiện bằng phương pháp so sánh giữa cái đúng và cái 
không đúng để các em hiểu rõ hơn. 
 Ví dụ: Khi cho học sinh nghe viết từ đặc sắc, một số em lại viết là đặt sắt. 
Để giúp học sinh sửa lỗi, tôi cho học sinh phát âm lại tiếng các em vừa viết, 
đồng thời tôi phát âm lại tiếng cần viết để học sinh thấy được sự khác biệt giữa 
hai tiếng và nhận ra được lỗi của mình. 
 Từ việc viết đúng, tôi thực hiện mục tiêu cao hơn là viết đẹp. Qua đó, tôi 
lồng ghép giáo dục các kỹ năng viết chữ đẹp bằng bút mực, rèn luyện tính cẩn 
thận, tỉ mỉ cho học sinh. 
 Không chỉ vậy, tôi thường xuyên nhận xét bài kĩ để kịp thời phát hiện lỗi 
của học sinh và có phương án giúp đỡ kịp thời cho các em khi viết bài. 
 Giải pháp 6: Tăng cường trao đổi giữa giáo viên và cha mẹ học sinh 
bằng nhiều hình thức khác nhau 
 Tôi thường xuyên liên lạc qua số điện thoại, zalo, facebook, gặp gỡ trao đổi 
 trực tiếp với cha mẹ học sinh để có những hướng rèn luyện riêng phù hợp với 
từng học sinh trong thời gian học tập ở nhà. 
 Ví dụ: Với những học sinh viết bút mực chưa đẹp, vẫn còn cầm bút chưa 
đúng thì tôi sẽ gửi ảnh làm mẫu cách cầm bút mực đúng để phụ huynh huóng 
dẫn học sinh tự luyện ở nhà. Từ đó tôi có thể uốn nắn kịp thời cho các em, giúp 
các em tiến bộ hơn. 
 7 
 *Kết quả thực hiện giải pháp: 
 Sau khi thực hiện những giải pháp trên vào giảng dạy, đến cuối năm học 
2019 - 2020, học sinh lớp tôi đã đạt được những kết quả khả quan như sau: 
 Đạt vở sạch, chữ 
 Đạt vở sạch Đạt chữ viết đẹp 
 Tổng số học đẹp 
 sinh Số lượng Số lượng Số lượng 
 Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ 
 HS HS HS 
 30 28 93,3% 28 93,3 % 28 93,3 % 
 Tôi nhận thấy học sinh phát triển được các năng lực, phẩm chất của môn 
học. Việc viết nắn nót, cẩn thận đã thành thói quen của học sinh. Vở viết của 
học sinh đảm bảo chất lượng, chữ viết đúng mẫu, tốc độ viết đúng quy định. 
Học sinh thêm tự tin khi viết bài, biết nhận xét, giúp đỡ bạn cùng tiến bộ, cùng 
viết chữ đẹp. Từ đó, các em thêm hứng thú hơn với môn Tiếng Việt. 
 7.2 Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp 
 Những giải pháp được trình bày trên đã được tôi áp dụng với 30 học sinh 
lớp 1B trường Tiểu học Phồn Xương trong năm học 2019 - 2020. 
 Giải pháp này được áp dụng rộng rãi với các học sinh lớp 1 trong trường, 
đặc biệt có thể áp dụng với tất cả đối tượng học sinh khối lớp 1. 
 7.3 Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp 
 Khi thực hiện “Một số giải pháp nâng cao chất lượng rèn viết bút mực cho 
học sinh lớp 1”, tôi thấy thu được một số lợi ích cụ thể như: 
 - Học sinh biết cách cầm bút mực đúng cách khi viết. 
 - Khi viết, các em không bị dây mực ra tay, ra vở và quần áo. 
 - Học sinh viết đúng cỡ chữ. 
 - Vở viết không còn bị nhòe và rách. 
 - Các em viết bài theo kịp các bạn, đảm bảo đúng tốc độ viết. 
 - Học sinh hứng thú với việc học. 
 - Phụ huynh không phải tốn kém nhiều về kinh tế khi chuẩn bị đồ dùng 
học tập cho con. 
 8 
 - Giảm nhiều thời gian luyện viết cho học sinh để có thể dành thời gian 
cho việc luyện đọc và học các môn học khác. 
 Trên đây là một vài biện pháp nhỏ mà bản thân tôi đã rút ra qua quá trình 
nghiên cứu và giảng dạy ở lớp mình để rèn cho các em kĩ thuật và thói quen viết 
bút mực. Trong quá trình thực hiện các giải pháp nêu trên khó tránh khỏi thiếu 
sót, rất mong được sự giúp đỡ và góp ý của Ban giám khảo và đồng nghiệp để 
bản thân tôi rút kinh nghiệm, học hỏi và áp dụng vào giảng dạy được tốt hơn. Đó 
cũng chính là động lực để tôi tiếp tục vận dụng, tìm tòi những biện pháp giảng 
dạy tốt nhất cho học sinh. 
 Tôi xin cam đoan giải pháp trên là do tôi tự nghiên cứu và thực hiện, không 
sao chép. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn! 
 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN, ĐƠN VỊ TÁC GIẢ 
 Nguyễn Hồng Hạnh