Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kết hợp trò chơi vào dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2,3,4,5
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kết hợp trò chơi vào dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2,3,4,5, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 1. Tên giải pháp: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kết hợp trò chơi vào dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2,3,4,5 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử Tháng 10 năm học 2019-2020. 3. Các thông tin cần bảo mật: Không 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm 4.1Tình trạng: 4.2 Ưu điểm: Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch giúp các em học sinh hình thành và phát huy được những năng lực sau: năng lực trải nghiệm, năng lực kỹ năng và kỹ thuật, năng lực biểu đạt, năng lực phân tích và trình bày, năng lực giao tiếp và đánh giá. 4.3 Nhược điểm-hạn chế: Học sinh ít được chơi những trò chơi dẫn dắt cho việc tiếp thu kiến thức. Tiết học đôi khi còn gò bó theo các hoạt động học tập. Học sinh chưa thực sự hứng thú trong các hoạt động học Chưa phát triển được khả năng tư duy sáng tạo trong quá trình tạo các sản phẩm mĩ thuật. Thiếu sự tương tác giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp: Elbert Hubbard nói “ Nghệ thuật là con đường đẹp đẽ”. Chính câu nói cho ta thấy nghệ thuật luôn là những cây bút vẽ tô điểm cho cuộc sống đẹp. Hơn nữa nghệ thuật còn là ngọn nguồn của những sáng tạo góp phần phát triển xã hội của nhân loại. Nghệ thuật - Mĩ thuật chính là thước đo của những giá trị đẹp. Còn tuyệt vời hơn nữa khi ngày nay Mĩ thuật được đưa vào giảng dạy trong các trường Tiểu học. Những mầm non tương lai của đất nước được trải nghiệm được học tập được vui chơi, được thỏa sức sáng tạo hết mình. Đúng vậy với môn Mĩ thuật trong trường Tiểu học hiện nay có vai trò rất quan trọng. Bởi Mĩ thuật luôn là môn học tuyệt vời nhất với trẻ thơ sau những giờ học căng thẳng mà còn là môn học gắn kết với các môn như Toán học, Tiếng việt, Khoa học, Âm nhạc, Lịch sử, Địa lý, Tự nhiên và xã hội, Thủ công. 1 Mĩ thuật góp phần phát triển các năng lực học tập, khả năng sáng tạo và kĩ năng sống ở mỗi học sinh. Học Mĩ thuật hiện được đổi mới dạy theo chủ đề ở các khối lớp để phát huy vai trò trung tâm của học sinh. Mỗi chủ đề đều mang tính chất nhẹ nhàng, hướng học sinh phát triển tư duy sáng tạo. Thế nên giờ học cần phải được diễn ra một cách thoải mái nhưng mang lại hiệu quả cao, kích thích sự tư duy sáng tạo của học sinh một cách tự nhiên, không gò ép. Vậy làm thế nào để tổ chức một giờ học như thế? Trò chơi rất quan trọng và rất cần thiết đối với học sinh trong giờ học Mĩ thuật bởi nó có thể giúp trẻ rèn luyện trí tuệ lẫn phẩm chất, kĩ năng. Trò chơi làm cho lớp học sôi nổi nhưng không ồn ào, lộn xộn, trò chơi kích thích sự tìm tòi sáng tạo. Rèn luyện cho các em tính nhanh nhẹn, đoàn kết, khéo léo, ứng xử thông minh đặc biệt là giúp các em tiếp thu và củng cố sâu kiến thức đã học. Đây cũng là yếu tố quan trọng nhất của trò chơi đem lại. Nhưng thực tế hiện nay trong các giờ học Mĩ thuật trò chơi vẫn chưa được áp dụng, đặc biệt đôi lúc kết hợp trò chơi vẫn chưa thực sự khoa học và hợp lý chưa phát huy hết được vai trò, tính tích cực của trò chơi trong tiết học. Chính vì vậy mà tôi mạnh dạn đưa ra “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kết hợp trò chơi vào dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2,3,4,5”. 6. Mục đích của giải pháp: Đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu chung của tất cả các môn học, đổi mới cách giảng dạy là đòi hỏi tất yếu của một thời đại giáo dục mới. Dạy Mĩ thuật theo chủ đề không phải là rèn kĩ năng vẽ, đào tạo thợ vẽ mà phải định hướng phát triển những năng lực, phẩm chất cho học sinh. Ở đó tính kiên trì, tình cảm, khả năng sáng tạo đưa các em tiếp cận với cái đẹp, tạo điều kiện cho khiếu thẩm mĩ của các em phát triển. Kết hợp trò chơi trong dạy học Mĩ thuật kích thích sự nhanh nhẹn và học sinh được tiếp xúc trực tiếp với ngôn ngữ thực sự của Mĩ thuật. 7. Nội dung: 7.1 Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến 7.1.1 Thực trạng kết hợp trò chơi trong dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2,3,4,5 Qua thực tế giảng dạy và dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy tỷ lệ học sinh hoàn thành tốt nội dung học tập chưa cao, khả năng sáng tạo trong các bài vẽ vẫn ít, chưa tạo điều kiện nhiều để phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh. 2 Trong đợt khảo sát khối lớp 2, 3, 4, 5 đầu năm học 2019 - 2020 như sau: BẢNG KHẢO SÁT ĐẦU NĂM HỌC KHỐI 2, 3, 4, 5 HS chưa hoàn Tổng số HS hoàn thành tốt HS hoàn thành Khối thành nội dung học sinh nội dung bài nội dung bài bài Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 2 67 30 44,8 25 37,3 12 17,9 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 3 73 38 52,1 20 27,4 15 20,5 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 4 59 30 50,9 18 30,5 11 18,6 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 5 60 28 46,7 18 30,0 14 23,3 Nhóm học sinh hoàn thành tốt nội dung học tập trong các hoạt động học tập học sinh tích cực chủ động, sản phẩm thực hành sáng tạo. Sau mỗi hoạt động học sinh hứng thú, tích cực và được khắc sâu kiến thức bài học. Nhóm học sinh thứ hai hoàn thành nội dung học tập. Bước đầu các em đã biết tham gia các hoạt động học tập. Sản phẩm thực hành chỉ ở mức làm xong bài theo chủ đề. Nhóm học sinh thứ ba chưa hoàn thành nội dung bài thái độ học tập hời hợt. Chưa hoàn thành sản phẩm theo nội dung chủ đề học. Với những tiết dạy có kết hợp trò chơi học sinh chưa tích cực tham gia chơi trò do các em chưa có kĩ năng, còn ỉ lại và nhút nhát ngại vận động, không hiểu luật chơi. 7.1.2 Những biểu hiện Trong hoạt động học tập, học sinh còn quay ngang nói chuyện với bạn hoặc ngồi im. Khi các bạn trong đội chơi chưa biết cổ vũ động viên tạo động lực. Các em còn ngại giao tiếp ngại thể hiện mình trước các bạn, đám đông. Một số có tâm lý chán, vẻ mặt buồn. Sản phẩm thực hành sau trò chơi, sản phẩm thực hành chưa được đẹp và chưa sáng tạo. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến những biểu hiện trên? 7.1.3 Nguyên nhân Kĩ năng chủ động tham gia hoạt động chưa tốt. Các em vẫn còn chưa thực sự được cuốn hút vào các hoạt động học tập vẫn còn mang những thói quen từ cấp học trước. Chưa được làm quen nhiều với hoạt động học tập. 3 Trong một số hoạt động, việc kết hợp trò chơi vẫn còn chưa phù hợp, có những trò chơi quá tầm với học sinh, có những trò chơi quá nhàm với học sinh. Việc lựa chọn thời điểm, mục tiêu chủ đề đưa trò chơi vào chưa hợp lý, hay thời gian chơi trò chơi còn dài. Một số học sinh chưa nắm chắc luật chơi còn nhầm hay phản ứng chơi chậm. Cách tổ chức trò chơi chưa khoa học. Sau mỗi trò chơi học sinh cảm thấy tẻ nhạt, chán nản do thiếu những lời động viên khuyến khích, hay những món quà nhỏ ý nghĩa kịp thời. Vậy những biện pháp nào để việc kết hợp trò chơi trong các hoạt động học tập theo chủ đề đạt được kết quả tốt nhất? 7.1.4 Nội dung biện pháp nâng cao hiệu quả kết hợp trò chơi trong dạy học Mĩ thuật theo chủ đề lớp 2, 3, 4, 5: Biện pháp 1: Nâng cao kĩ năng hoạt động Với tất cả học sinh khi tham gia chơi trò chơi nên kết hợp nhiều đối tượng học sinh để tạo thói quen hỗ trợ, giúp đỡ bạn để tạo thành những sản phẩm tự nhiên và có tính sáng tạo cao. Mỗi chủ đề học luôn kết hợp những trò chơi phù hợp tạo thói quen hoạt động tập thể cho từng hoạt động với từng học sinh. Là một giáo viên chuyên ngoài việc tổ chức tốt các hoạt động trò chơi trong các tiết học. Bên cạnh đó để tạo kĩ năng hoạt động cho học sinh thì việc kết hợp với giáo viên chủ nhiệm tạo kĩ năng hoạt động chơi trò chơi ở các môn học khác. Luôn luôn kết hợp hoạt động trò chơi trong các buổi hoạt động ngoại khóa hay các giờ ra chơi. Hình ảnh HS tham gia trò chơi: Chán, cằm, tai trong chủ đề “Chân dung biểu cảm” 4 Biện pháp 2: Lựa chọn trò chơi phù hợp Kết hợp trò chơi trong dạy học theo chủ đề luôn mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên kết hợp trò chơi trong dạy học Mĩ thuật theo chủ đề phải đảm bảo các tiêu chí sau : + Trò chơi hỗ trợ được việc truyền tải, khắc sâu kiến thức và định hướng sáng tạo. + Hoạt động trò chơi phải dễ chơi, phù hợp và thu hút được mọi đối tượng học sinh tham gia chơi. + Đồ dùng minh họa cho trò chơi cần dễ làm, đẹp thu hút, có tính sáng tạo và khoa học. + Thông qua trò chơi học sinh thể hiện được những năng lực, phẩm chất, định hướng được khả năng sáng tạo sản phẩm thực hành. Hình ảnh “Trò chơi câu cá” trong chủ đề “Những chú cá đáng yêu” . Bên cạnh đó còn giúp học sinh phát triển hết những năng lực, phẩm chất. Rèn luyện khả năng tập trung khi giáo viên đưa ra những khẩu lệnh và phản ứng nhanh để treo những bức tranh theo khẩu lệnh. Vậy mỗi chủ đề muốn kết hợp trò chơi hợp lý và đem lại hiệu quả cao phải lựa chọn trò chơi phù hợp với mục tiêu của hoạt động, của chủ đề và đối tượng học sinh. 5 Biện pháp 3: Xác định thời điểm đưa trò chơi hợp lý Dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới được tiến hành chủ yếu qua bốn hoạt động, mỗi hoạt động đều có những cách tổ chức khác nhau. Trò chơi thực sự đem lại hiệu quả cao khi chúng ta biết kết hợp đúng thời gian, thời điểm. Xác định nội dung kiến thức của hoạt động để kết hợp trò chơi. Học Mĩ thuật theo phương pháp mới thời gian học sinh được thực hành nhiều. Một số ít học sinh tỏ ra lười học, không muốn tư duy và cũng không tập trung vào các bài vẽ nên hầu hết khi học sinh được giáo viên cho thực hành thì học sinh cắm cúi vào thực hành bài vẽ theo ý của mình mà không cần biết bài vẽ đó của mình như thế nào và kết quả ra sao. Chính vì vậy muốn gây hứng thú cho học sinh học tập, tạo cảm hứng sáng tạo trong bài thực hành và ghi nhớ kiến thức trong mỗi bài học tại lớp thì cách hay nhất vẫn là lôi cuốn học sinh vào những trò chơi bổ ích, lý thú phù hợp để tạo sự thu hút cho những hoạt động học tập tiếp theo. Vậy việc chọn thời điểm phù hợp quyết định chất lượng của hoạt động. Biện pháp 4: Xác định cách thức tổ chức trò chơi phù hợp Kết hợp trò chơi trong các hoạt động dạy học có đạt hiệu quả hay không tùy thuộc vào việc xác định cách thức tổ chức trò chơi.Vậy để đạt được hiệu quả ta cần chuẩn bị các điều kiện sau: Các bước cụ thể của một trò chơi được thực hiện như sau: Bước 1: Giới thiệu trò chơi - Nêu tên trò chơi - Hướng dẫn cách chơi Bước 2: Chơi thử Bước 3: Nhấn mạnh luật chơi Bước 4: Chơi thật Bước 5: Nhận xét, đánh giá động viên, thái độ người chơi và rút kinh nghiệm. - Mỗi một trò chơi người đem lại hiệu quả đầu tiên là người quản trò. Người quản trò phải biết cách thu hút người chơi tạo không khí cho trò chơi vui nhộn, thoải mái. - Với học sinh tiểu học khi nói đến trò chơi học sinh rất thích thú nên cảm giác muốn chơi và được chơi thể hiện rõ. Và lúc này việc phổ biến luật chơi rõ ràng và chính xác là cần thiết. - Để học sinh chơi tốt trò chơi thì bất cứ một trò chơi nào học sinh cũng phải được chơi thử nắm chắc luật chơi. 6 - Với đặc điểm của môn Mĩ thuật là có thể tổ chức học trong lớp hay ngoài trời tùy theo chủ đề. Vì vậy việc kết hợp trò chơi phải đảm bảo an toàn phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất. - Số lượng học sinh chơi trò chơi phải phù hợp với số lượng học sinh trong lớp và luật chơi. Nếu tổ chức theo nhóm ta nên chọn hai nhóm chơi và mỗi nhóm khoảng từ 4 đến 6 học sinh. Và người chơi sẽ được luân chuyển giữa các lần chơi. - Mĩ thuật là môn học đặc thù thời gian thực hành nhiều. Sau khoảng thời gian miệt mài chăm chỉ nên thưởng cho học sinh một trò chơi khoảng từ 3 phút đến 5 phút là hoàn toàn phù hợp. - Điều mong đợi nhất sau mỗi trò chơi là kết quả sản phẩm thực hành của trò chơi. Kết quả của trò chơi không phải là những con số mà là sản phẩm thẩm mĩ bằng đường nét hình ảnh màu sắc, kĩ năng, năng lực và phẩm chất của học sinh nên người quản trò phải có cái nhìn tổng quát để đảm bảo tính công bằng của kết quả. Nếu không đảm bảo điều này thì sẽ dẫn đến tình trạng không khâm phục không thỏa mãn với kết quả đó. Hình thành những suy nghĩ thiếu tích cực trong học sinh. Biện pháp 5: Tạo hứng khởi cho học sinh bằng việc khen ngợi, động viên kịp thời Học sinh Tiểu học dường như lời khen, động viên là con đường đưa học sinh đạt tới kết quả tốt nhất. Đúng vậy, trong bất kì hoạt động học tập nào thì lời khen, động viên kịp thời sẽ luôn tạo được hứng thú cho học sinh. Và nhất là trong hoạt động trò chơi phải luôn tạo được sự động viên chéo giữa các học sinh. Khi các thành viên của nhóm mình tham gia chơi thì những học sinh còn lại cũng phải biết tạo động lực cho nhau bằng những lời động viên cổ vũ như “cố lên bạn ơi” hay “chiến thắng, chiến thắng” Sau mỗi trò chơi kết quả sản phẩm thực hành của trò chơi phải để học sinh có thời gian ngắm nhìn, chia sẻ bình xét hay đưa ra những thắc mắc và đặc biệt là những lời khen ngợi dành cho chính những người bạn của mình. Điều quan trọng hơn cả là sau khi kết thúc mỗi trò chơi, người quản trò phải có những lời động viên kịp thời hơn nữa. Có những phần quà nhỏ dành cho đội chiến thắng hay những danh hiệu như “Họa sĩ nhí”, nhóm “bàn tay vàng” Nhóm chưa đạt kết quả cao thì nên dành những lời động viên, định hướng kịp thời để các em hứng khởi phát triển ở những hoạt động tiếp. Vậy mỗi chủ đề muốn kết hợp trò chơi hợp lý và đem lại hiệu quả cao phải lựa chọn trò chơi phù hợp với mục tiêu của hoạt động, của chủ đề và đối tượng học sinh. 7 Hình ảnh HS hứng khởi khi được khen ngợi động viên 7.1.5 Kết quả thực hiện Trong đổi mới phương pháp dạy học việc kết hợp trò chơi trong các chủ đề luôn giữ vai trò quan trọng. Luôn làm cho học sinh thích thú học, tự mình tham gia vào quá trình học tập. Qua một năm đưa những giải pháp vào giảng dạy tôi nhận thấy tỉ lệ học sinh hoàn thành tốt, hoàn thành có sự thay đổi cao như sau: BẢNG KHẢO SÁT THỐNG KÊ KẾT QUẢ CUỐI NĂM HỌC KHỐI 2, 3, 4, 5 HS chưa hoàn Tổng số HS hoàn thành tốt HS hoàn thành Khối thành nội dung học sinh nội dung bài nội dung bài bài Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 2 67 38 56,7 29 43,3 0 0 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 3 73 42 57,5 31 42,5 0 0 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 4 59 39 66,1 20 33,9 0 0 Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% 5 60 38 63,3 22 36,7 0 0 Tỷ lệ học sinh tích cực, hứng thú tham gia chơi trò chơi và hoàn thành tốt 8 nội dung học tập tăng lên cao: Học sinh chủ động hăng hái, tự tin học tập thể hiện mình, sản phẩm thực hành sáng tạo và đẹp. Sau mỗi giờ học gương mặt học sinh hiện lên sự thích thú, tự hào vì được thể hiện hết mình. Trong những hoạt động nhóm học sinh biết hợp tác và biết đưa ra những ý kiến, lắng nghe bạn và cô. Tỷ lệ học sinh hoàn thành nội dung bài: biết tham gia chơi trò chơi vẫn còn nhưng tỷ lệ đã giảm nhiều so với đầu năm học khảo sát. Tỷ lệ học sinh chưa hoàn thành nội dung bài học đã không còn. Hình ảnh HS hứng thú tự tin khi tham gia HĐ nhóm Hình ảnh HS tự tin tạo dáng trong chủ đề “Sự chuyển động của dáng người” 9 Hình ảnh HS say mê hứng thú trong giờ học Hình ảnh HS thích thú với SP sáng tạo của nhóm mình 10 7.2 Thuyết minh phạm vi áp dụng Trò chơi trong dạy học theo chủ đề. Học sinh khối lớp 2, 3, 4, 5 Trường Tiểu học Tiến Thắng 7.3 Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp Phát huy tính tích cực, sáng tạo, chủ động của học sinh trong việc tìm hiểu, tiếp cận ích lợi tri thức. Khắc sâu kiến thức nắm được một số kĩ năng quan trọng như kĩ năng giao tiếp. Kĩ năng vận động nhanh, khéo léo, rèn được kĩ năng hợp tác, kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng ra quyết định. Kích thích học sinh học tập Tạo niềm say mê, hứng thú hơn trong giờ học. Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả giải pháp HIỆU TRƯỞNG Nguyễn Thị Thu Hà Dương Mạnh Nguyên 11
File đính kèm:
mot_so_bien_phap_nang_cao_hieu_qua_ket_hop_tro_choi_vao_day.pdf
