Một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
- 1 - MỤC LỤC Tên các mục Trang I. PHẦN MỞ ĐẦU 2-3 1. Lý do chọn đề tài 2 2. Mục đích nghiên cứu 2 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 2 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3 5. Phương pháp nghiên cứu 3 I. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3-14 1. Cơ sở lý luận 3 2. Cơ sở thực tiễn 4 3. Các biện pháp 4 -14 II. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 15-17 III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18 - 2 - I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện, những con người có đủ năng lực cần thiết, đáp ứng được các yêu cầu của xã hội, của cuộc sống hiện đại. Giáo dục Tiểu học là cấp học nền móng của hệ thống giáo dục quốc dân, đây là cấp học vô cùng quan trọng giúp hình thành và phát triển nhân cách con người. Vì vậy nếu giáo dục tiểu học được triển khai tốt, chắc chắn, đúng hướng sẽ có tác động một cách bền vững tới các bậc học tiếp theo. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học phải trải qua nhiều khó khăn. Vì vậy, tôi khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao: luôn duy trì sĩ số 100%, chất lượng học tập cũng như hạnh kiểm của học sinh luôn dẫn đầu khối và trong toàn trường. Qua đó tôi mạnh dạn chia sẻ cùng đồng nghiệp “Một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học”. 2. Mục đích nghiên cứu. Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn: Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kết thành kinh nghiệm của bản thân. Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công trong công tác chủ nhiệm lớp. Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từBan giám khảo để tôi phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phân tích cơ sở lí luận chung về công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu hoc. Đề xuất những sáng kiến, giải pháp để phát huy tốt nhất hiệu quả của công công tác chủ nhiệm lớp. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu đề tài này Một số kinh nghiệm của giáo viên chủ nhiệm trong những năm học vừa qua. Phạm vi nghiên cứu: Trong đề tài này, tôi nghiên cứu 34 em học sinh lớp 3C năm học 2022-2023. - 3 - 5. Phương pháp nghiên cứu. Trong quá trình nghiên cứu tôi dùng một số phương pháp sau: Phương pháp khảo sát Phương pháp tổng kết và đúc rút kinh nghiệm Phương pháp điều tra Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thực nghiệm II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lí luận Với mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức tri thức, nhân cách, sức khoẻ, thẩm mỹ và có kĩ năng tốt đòi hỏi người giáo viên phải năng động sáng tạo, tìm tòi những giải pháp tốt nhất để đạt hiệu quả giáo dục cao nhất. Có thể thấy hầu hết các giáo viên chủ nhiệm đều làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, nhiệt tình trong giảng dạy và giáo dục học sinh. Tuy nhiên đâu đó vẫn còn một số giáo viên chưa thật nhiệt tình, tâm huyết với công tác chủ nhiệm,đôi khi tư tưởng “tối ngày đầy công”, hoặc suy nghĩ cũng chỉ dạy lớp đó một năm sang năm lại giáo viên khác dạy. Cũng có một số giáo viên đặc biệt là những giáo viên trẻ mới ra trường còn thiếu kinh nghiệm nên còn lúng túng trong việc tổ chức và quản lí lớp học. Vào đầu mỗi năm học, một số giáo viên chủ nhiệm cũng đã có tiến hành khảo sát, điều tra các đối tượng học sinh nhưng chỉ mới dừng lại ở mức theo yêu cầu và theo mẫu biểu bảng ở sổ chủ nhiệm, chưa đi sâu đi sát vào từng đối tượng cụ thể để đề ra những biện pháp giáo dục phù hợp. Một số giáo viên chưa có kinh nghiệm trong việc xây dựng, chỉ đạo bộ máy quản lí lớp có năng lực để giúp đỡ, hỗ trợ giáo viên trong quá trình quản lí chỉ đạo lớp. Việc phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với gia đình học sinh và các tổ chức đoàn thể khác còn chưa thường xuyên, liên tục. Chưa chú trọng cho học sinh học tập một cách nghiêm túc nội quy của nhà trường, của lớp. Một số giáo viên chủ nhiệm còn xem nhẹ tầm quan trọng của một giờ sinh hoạt lớp vào cuối tuần. 2. Cơ sở thực tiễn Đầu năm học 2022 - 2023, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 3C Tổng số học sinh: 34 em Nam: 20 em; Nữ: 14 em Dân tộc: 22 em Hộ nghèo, cận nghèo: 10 hộ - 4 - *Thuận lợi Đa số học sinh ngoan hiền, nhận thức khá đồng đều,có ý thức học tập và rèn luyện. Hầu hết các phụ huynh học sinh đều quan tâm đến việc học của các em. Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của Ban giám hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong Hội đồng sư phạm nhà trường. Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng. Cơ sở vật chất dạy và học của trường khang trang, đầy đủ các phòng học bộ môn, phòng chức năng, phòng truyền thống, phòng học thoáng mát, sân tập TDTT, nhà vệ sinh sạch sẽ ... Giữa giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh và ban giám hiệu luôn phối hợp chặt chẽ trong công tác giáo dục. *Khó khăn Gia đình em của các em chủ yếu là thuần nông, thời gian bố mẹ đi làm nhiều, ít có thời gian dành cho sự dạy dỗ, chỉ bảo cho con cái. Lớp có 10 em thuộc nghèo và cận nghèo; một số em gia đình kinh tế còn khó khăn nên ảnh hưởng đến cuộc sống của các em, sự chăm lo về mọi mặt không được đầy đủ, chu đáo. Một số em ham chơi, không chăm học, không tích cực, không để ý gì đến những lời giảng giải phân tích của cô. Một số em có bố mẹ đi làm xa ở với ông, bà nên một số phụ huynh gần như khoán trắng việc học của con em cho nhà trường, cho giáo viên. Ngay đầu năm khi nhận lớp tôi đã theo dõi, khảo sát kết quả như sau: Ham mê Chưa Hiếu động, Đi học Nói tự do chơi điện tử, chú ý hay gây gổ Tổng muộn trong lớp điện thoại, nghe Lớp với bạn số HS tivi... giảng SL % SL % SL % SL % SL % 4A 34 8 23,5 8 23,5 6 17,6 5 14,7 10 29,4 Nhìn vào bảng trên, tôi thấy nền nếp lớp chưa tốt, nhiều em mải chơi, chưa chăm chỉ học hành. Vì vậy, giáo viên cần phải có biện pháp thích hợp nhằm giúp lớp nền nếp tốt, phát huy khả năng, năng lực của các em. - 5 - 3. Các giải pháp Giải pháp1: Quản lý, tổ chức và giáo dục tập thể học sinh lớp * Tìm hiểu và phân loại đối tượng học sinh Tôi xác định người giáo viên chủ nhiệm lớp phải nắm vững đối tượng học sinh lớp mình phụ trách về lý lịch, hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm sinh lý của từng em nhất là những điểm nổi bật về tính cách,năng khiếu hay hạn chế, khuyết điểm,...Ngay sau khi nhận lớp, tôi tìm hiểu hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, những ưu điểm, hạn chế của từng học sinh trong lớp, qua quá trình học tập của từng học sinh thông qua bài thi, bài kiểm tra và kết quả học tập của học sinh năm trước qua sổ học bạ, sổ liên lạc. Cùng với đó tôi điều tra tình hình từng học sinh trong lớp theo phiếu sau đây và yêu cầu phụ huynh, học sinh điền đầy đủ các thông tin trong phiếu: PHIẾU ĐIỀU TRA THÔNG TIN HỌC SINH LỚP 3C - Họ và tên:.............................................., là con thứ.......... trong gia đình. - Ngày, tháng, năm sinh:.....................Giới tính (nam, nữ):................... - Họ,tên cha: ...Nghề nghiệp: .. Số điện thoại: ... - Họ,tênmẹ: Nghề nghiệp: .. .Số điện thoại: - Địa chỉ gia đình:......................................................................................... - Điều kiện kinh tế gia đình: ............................................................. - Góc học tập ở nhà (có, không):................................................................. - Các môn học hoặc các môn năng khiếu yêu thích:................................. - Những người bạn thân trong lớp:............................................................... - Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này:.............................................. - Em có ý kiến, đề nghị gì với GVCN và nhà trường:.................................... - PHHS có đề nghị gì với nhà trường và GVCN:.................................... .............., ngày....., tháng......, năm.... Chữ ký PHHS Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh, tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổ "Kế hoạch công tác chủ nhiệm”, cụ thể: + Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn + Học sinh có năng lực đặc biệt + Suy nghĩ, mong muốn của học sinh - 6 - Thông qua việc tìm hiểu và phân loại học sinh, tôi đã nắm được đầy đủ lýlịch, hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm sinh lý của từng em nhất là những điểm nổi bật về tính cách, năng khiếuhay hạn chế, khuyết điểm,.... * Xây dựng và phát triển tập thể học sinh Để một tập thể lớp phát triển vững mạnh thì cần có một đội ngũ cán bộ lớp nhiệt tình,trách nhiệm. Ngay đầu năm học, tôi cho các em lựa chon để bầu ra Ban cán sự theo các tiêu chí: Có kết quả học tập tốt, năng lực, phẩm chất tốt, có uy tín đối với các bạn; mạnh dạn nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm với lớp, với công việc được giao. Ban cán sự của lớp gồm Lớp trưởng, Lớp phó, Tổ trưởng, Tổ phó. Quy trình bầu được tôi tiến hành như sau: - Cho học sinh nắm được vai trò, nhiệm vụ và quyền lợi của Ban cán sự lớp: + Lớp trưởng: Quán xuyến chung công việc của cả lớp, thay mặt giáo viên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện những qui định của lớp, của trường; đôn đốc các bạn thực hiện truy bài, kiểm tra đồng phục, việc xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng khi thể dục, sinh hoạt tập thể. Hàng tuần, hàng tháng, học kì, năm học và có báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm. + Lớp phó phụ trách học tập: Kiểm tra việc làmvà chuẩn bị bài, đồ dùng học tập ở nhà của các bạn và giúp đỡ các bạn khi các bạn chưa hiểu bài và báo cáo cho lớp trưởng kết quả học tập của lớp hàng tuần, hàng tháng. + Lớp phó phụ trách văn - thể: Giữ nề nếp hát đầu giờ, giờ ra chơi vào, sinh hoạt văn nghệ cuối tuần, trong các đợt thi do trường, lớp tổ chức. + Lớp phó phụ trách lao động: Quán xuyến cả lớp khi làm vệ sinh lớp, khi lớp lao động, vệ sinh cá nhân. + Các tổ trưởng: Theo dõi các hoạt động của nhóm, nắm kết quả học tập của từng tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng tổng hợp. - Khuyến khích học sinh ứng cử vào Ban cán sự lớp, nhóm đề cử. - Gợi ý cho các học sinh xây dựng kế hoạch tranh cử, viết bài thuyết trình. - Các ứng viên thuyết trình. - Bầu cử, công bố kết quả và Ban cán sự lớp mới ra mắt. Việc tiếp theo tôi ổn định tổ chức lớp học, xếp lại chỗ ngồi là việc làm cần thiết. Cần phải cân nhắc, làm sao để lựa chọn bạn ngồi chung bàn, chung nhóm hỗ trợ nhau trong việc học và làm việc theo nhóm thuận tiện. Xếp chỗ dàn đều số học sinh giỏi, khá, trung bình giữa các tổ để tạo sự cân bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu tốt hơn. Tuy nhiên hàng tháng tôi cũng có sự thay đổi chỗ ngồi nếu thấy tình hình thực tế chưa hợp lí. - 7 - Hình ảnh các em HS tham gia bầu ban cán sự lớp Giải pháp 2: Liên kết với các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong việc giáo dục học sinh Để làm tốt công tác chủ nhiệm không chỉ cần sự nỗ lực của giáo viên và học sinh mà cần sự chung tay góp sức, cộng đồng trách nhiệm từ nhiều phía, bao gồm cả nhà trường, gia đình và xã hội. Để làm được điều đó, tôi đã: - Kết hợp với Đội TNTP Hồ Chí Minh hướng dẫn và yêu cầu học sinh lớp mình phụ trách thực hiện tốt ‘‘5 điều Bác Hồ dạy”. - Phối hợp với các giáo viên khác trong trường: Tìm hiểu, lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp nhận xét về lớp mình đồng thời cũng quan tâm giúp đỡ các giáo viên khác, phối hợp với họ trong công tác giáo dục học sinh toàn trường. - Cộng tác với Ban đại diện cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục học sinh, giúp cha mẹ học sinh hiểu rõ mục đích và nội dung giáo dục ở bậc tiểu học nói chung và mỗi khối lớp nói riêng. Thường xuyên thông báo kịp thời kết quả học tập và rèn luyện của từng học sinh tới gia đình để phối hợp giáo dục. Tổ chức các buổi họp phụ huynh nhằm thống nhất nội dung, phương pháp giáo dục. Thiết lập mối quan hệ tốt với phụ huynh. Giải pháp 3: Xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho học sinh Như chúng ta đã biết, ngoài vệc xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho học sinh thông qua các bài giảng ở trên lớp của tất cả các bộ môn được giảng dạy trong nhà trường thì việc xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho các em thông qua các giờ chơi, giờ hoạt động tập thể,... là hết sức cần thiết và bổ ích. - 8 - * Xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách học sinh thông qua giờ ra chơi. Sau những giờ học căng thẳng và mệt mỏi thì giờ ra chơi là giờ các em được vui chơi thoải mái, chơi những gì mà em thích. Chính vì vậy mà đã nảy sinh bao nhiêu vấn đề làm cho người làm công tác chủ nhiệm phải hết sức quan tâm, tìm ra những giải pháp phù hợp để giờ ra chơi thực sự trở thành một hoạt động lành mạnh và bổ ích. Ngay năm học từ đầu, tôiđã xây dựng cho mình kế hoạch để hướng dẫn các em có giờ ra chơi thật thoải mái, lành mạnh và bổ ích. Cụ thể như sau: - Kết hợp với nhà trường và ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp chuẩn bị cho các em một số vật dụng cần thiết phục vụ cho giờ ra chơi như: cầu lông, dây nhảy, quả cầu, giấy vẽ, bút màu, phấn màu, bộ xếp hình, que tính, sách, báo, truyện, những viên sỏi trắng để chơi trò ô ăn quan.... - Đến giờ ra chơi,giáo viên cho các em tự chọn các vật dụng để phục vụ trò chơi mà em thích. Với trò chơi mà các em chưa biết cách chơi, giáo viên có thể dành thời gian hướng dẫn và chơi cùng các em. Hình ảnh các em chơi cờ vua Hình ảnh các em chơi đá cầu Thông qua các trò chơi như vậy các em được thả tâm hồn mình vào các trò chơi, các em say sưa hứng thú, thỏa sức sáng tạo, thư giãn đầu óc sau các giờ học. Qua đó các em được giao lưu, học hỏi và biết thêm bao điều mới lạ. Từ đó nhận thức và nhân cách của các em dần hình thành và phát triển theo một chiều hướng tốt. Đồng thời, trong những giờ học sau, các em sẽ có tinh thần thoải mái, tạo hứng thú cho các em từ đó mà nâng cao chất lượng dạy và học. - 9 - * Xây dựng, hình thành và giáo dục nhân cách cho học sinh thông qua giờ hoạt động tập thể Hưởng ứng tham gia các hoạt động văn nghệ chào mừng ngày lễ lớn 20/11; hoặc đêm hội Trăng rằm, tôi hướng các em học sinh đến các loại hình văn nghệ dân ca, các bài hát đồng dao, nhảy dân vũ, những bài múa vào dạy, tham gia văn nghệ của lớp, trường.Nội dung thi tôi soạn gây được sự thích thú, hào hứng cho học sinh mỗi lần tham gia Các em tham gia hoạt động văn nghệ trong tiết chào cờ đầu tuần. Ngoài các giờ hoạt động tập thể dạy theo các chủ điểm của từng tuần, từng tháng, thì hàng tuần, tôi đã dành một khoảng thời gian nhất định để trò chuyện với các em để được nghe chính các em chia sẻ về những tâm tư nguyện vọng của mình (có thể nói trực tiếp hoặc viết ra giấy những tâm sự đó) để từ đó giáo viên hiểu và gần gũi các em hơn. Khi tham gia sinh hoạt tập thể và các trò chơi, giúp các em trở nênrất tự tin, rất năng động sáng tạo, hìnhthànhkiến thức, kĩ năng mộtcách nhẹ nhàng, tự nhiên,không gây căng thẳng, gò bó. Ngoàira,việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn bó, kết nốicác em lại vớinhau; giúp các em phát triển và hoàn thiện nhâncách,bồi dưỡng năng khiếu vàtài năng Giải pháp 4:Tạo cơ hội cho học sinh được thể hiện mình * Tạo cơ hội để các em phát huy điểm mạnh Học sinh tiểu học còn hồn nhiên, ngây thơ, đặc biệt rất thích được khen. Một số học sinh thường thích mình là nhân vật trung tâm, muốn được làm mẫu để các bạn chú ý tán thưởng và đề cao mình. Nắm được đặc điểm tâm lý đó giáo viên tranh thủ tạo điều kiện cho các em có dịp thể hiện mình. Ví dụ: Trong giờ học Toán, Hòa là một học sinh thông minh nhanh nhẹn thường làm toán xong trước các bạn, mỗi khi làm bài xong em thường ngoảnh đi ngoảnh lại khoe với các bạn “tớ xong trước nhất’’ với vẻ mặt hãnh diện nhưng - 10 - bài em làm rất ẩu. Để chấn chỉnh điều đó, tôi cho em lên bảng chữa bài kèm theo một điều kiện “Nếu trình bày đúng và đẹp mới đạt yêu cầu của cô và được cô khen”. Vì em rất thích được bạn khen và thán phục mình, trước lời động viên và yêu cầu của cô nên em đã làm bài trên bảng vừa nhanh vừa trình bày bài cẩn thận. Em trở về chỗ ngồi với lời khen ngợi của cô và một tràng pháo tay giòn giã của các bạn. Em vui lắm, nét mặt hớn hở, hãnh diện vì được cô giáo và các bạn khen ngợi. Các em khác cũng từ đó mà phấn đấu thi đua cùng bạn để được côgiáo và cả lớp khen. Em Phương Thảo cũng vậy, em có giọng đọc lưu loát, diễn cảm nên tôi thường gọi em đọc bài mẫu cho các bạn, đọc truyện cho các bạn nghe đầu giờ, em rất vui khi được các bạn tặng cho danh hiệu “Phát thanh viên của lớp”. Cũng từ đó tôi thấy các em trong lớp có sự thi đua ngầm, em nào cũng muốn được lên đọc như bạn. Trong giờ kể chuyện, Đạo đức, Tập đọc tôi thường xuyên cho các em đọc phân vai hay đóng những đoạn tiểu phẩm.Đa số học sinh đều xung phong tham gia bởi các em muốn được dịp thể hiện mình, mọi thành viên đều cảm thấy vui vẻ thoải mái và rất tích cực hoà nhập với tập thể lớp. Học sinh được thể hiện nhiều qua các tiết học trở nên bạo dạn, tự tin hơn trước đám đông. * Kích thích sự thi đua giữa các học sinh Học sinh tiểu học thường rất hiếu thắng, thích thi đua với các bạn.Vì vậy, giáo viên có thể xây dựng các nhóm ‘‘Đôi bạn cùng tiến” để khuyến khích sự phấn đấu vươn lên trong học tập của mỗi học sinh.Trong lớp, giáo viên có thể chọn một số cặp học sinh ngang sức nhau để khuyến khích các em thi đua với nhau trong khoảng thời gian ngắn, với thời gian đó em nào vượt lên thì sẽ được khen và tìm một bạn có sức học khá hơn để ghép đôi. Làm như vậy các em sẽ luôn cố gắng để không bị thua bạn. Ví dụ: Đầu năm tôi xếp em Phong ngồi cạnh em Tranglà hai học sinh có học lực khá ngang nhau, tôi ghép các em thành đôi bạn cùng tiến và thi xem ai có nhiều cố gắng hơn trong học tập. Sau hai tháng, lực học của em Phong vượt lên so với em Trang, đến lúc đó tôi lại ghép em Phong với em Thùy có lực học giỏi hơn. Lúc ấy Thùy lại là cái đích để Phong cố gắng vì muốn chiến thắng bạn. Hay Huy và Mạnh viết chữ xấu, tôi gia hạn một tháng em nào có ý thức rèn chữ viết đẹp hơn bạn thì bạn đó sẽ được cô giáo khen và thưởng một chiếc bút máy đẹp để luyện viết. Suốt thời gian ấy giữa hai em có sự chạy đua ngầm vì em nào cũng muốn mình là người chiến thắng và được nhận phần thưởng của cô giáo. Những cuộc thi đua như vậy rất lành mạnh, nó giúp các em luôn có cái mốc mới cao hơn cần vươn tới. Những em sẵn có tính hiếu thắng thường thu được kết quả rõ rệt sau mỗi cuộc đua. * Khen thưởng, động viên học sinh kịp thời Trong quá trình giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm, tôithường xuyên ghi lại những khó khăn, những hạn chế của các em trong quá trình học tập vàò sổ - 11 - theo dõi sự tiến bộ của học sinhnhất là những em có hoàn cảnh đặc biệt và những em chậm tiến bộ. Lên biện pháp giúp đỡ tới từng em. Kịp thời động viên, khích lệ để các em cố gắng vươn lên đạt kết quả cao hơn. SỔ THEO DÕI SỰ TIẾN BỘ CỦA HỌC SINH THÁNG 9 Họ và tên Nhận xét Biện pháp Giao việc và yêu cầu HS Chữ viết chưa đẹp, còn hay Bùi Lan Anh luyện viết nhiều. mất tập trung trong giờ học Đọc còn chậm, phải đánh vần, Dành thời gian 30 phút sau chưa đảm bảo đúng tốc độ theo Vương Gia Bảo buổi học để kèm đọc. yêu cầu. Tốc độ viết chưa đạt, viết còn Dành thời gian 30 phút sau Từ Thanh Bình sai lỗi chính tả nhiều. buổi học để kèm viết. Nguyễn Bảo Tự tin, mạnh dạn, đọc diễn Động viên, khen ngợi kịp Chung cảm thời. Thiện 4 phép tính trong phạm Nguyễn Văn Duy Thường xuyên gọi hs làm vi 10000 còn nhầm lẫn. bài. Nguyễn Trung Chữ viết quá cẩu thả, nhiều lỗi Giao việc và yêu cầu HS Dũng chính tả. luyện viết nhiều. Ảnh chụp sổ theo dõi sự tiến bộ của học sinh lớp 3C Hàng tuần,vào tiết sinh hoạt lớp, tôi khuyến khích học sinh bình bầu nhau. Những em được khen vì đã tiến bộ từng mặt: học tập, kỷ luật hay có chữ viết tiến bộ hơn tuần trước. Tôi đã chuẩn bị các phần thưởng nho nhỏ để động viên, khuyến khích. Học sinh tiến bộ trong học kì I được giáo viên khen thưởng - 12 - Mang niềm vui đến cho học sinh từ những việc làm bình thường như vậy khiến cho các em cảm thấy tình thương yêu và sự quan tâm săn sóc của thầy cô với các em.Từ sự cảm nhận này khiến cả phụ huynh lẫn học sinh đều cảm thấy tin tưởng, các em thấy mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Phụ huynh gửi gắm con em cho nhà trường, cho giáo viênthì hoàn toàn yên tâm. Giải pháp 5:Tạo môi trường học tập thân thiện, vui vẻ cho học sinh *Xây dựng tình cảm thân thiết, gắn bó giữa thầy và trò Tạo tâm thế cho học sinh trong buổi học là vô cùng cần thiết.Vì vậy giáo viênkhông nên nặng lời hay trách phạt học sinh. Nếu nặng lời sẽ đem lại cho học sinh đó nỗi buồn, cảm giác có tội sẽ đè nặng, phá tan sự tiếp thu của học sinh trong cả buổi học hôm ấy. Đồng thời chính giáo viên cũng bị ức chếtrong suốt giờ giảng của mình làm cho giờ học không đạt hiệu quả cao. Để tránh tình trạng trên, sáng sáng khi bước chân vào lớp, tôi đã nghĩ ra một câu chào, một câu đùa hóm hỉnh hoặc sau lời chào là một vài cử chỉ ân cần để học sinh cảm nhận được một ngày học mới bắt đầu hết sức nhẹ nhàng và ấm áp. Đến cuối ngày học, tôi cho các em bình chọn ai học ngoan và ai tiến bộ nhất trong ngày. Lúc đó là lúc mà giáo viên có thể nhắc nhở khuyết điểm mà các em học sinh mắc. Các em học sinh tiểu học chủ yếu học 2 buổi/ngày.Cả ngày học sinh ở trường, giáo viên chủ nhiệm trong thời gian đó thay vai trò người mẹ, người cha ở nhà của các em.Ngoài những giờ học căng thẳng, giáo viên nên dành thời gian chuyện trò, quan tâm đến học sinh.Khi các em gặp khó khăn hay có vấn đề về sức khỏe, tâm lí, giáo viêncần kịp thời động viên, chăm sóc, chia sẻ với các em.Sự quan tâm, gần gũi của giáo viên tạo cho học sinh tâm lí thoải mái, các em học tập rèn luyện sẽ đạt hiệu quả cao hơn.Lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của người thầy luôn có sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh * Tổ chức các hoạt động “Học mà chơi – chơi mà học” Khi đến trường ngoài thời gian học tập, các em cần được vui chơi, giải trí để giảm căng thẳng, mệt mỏi và có tâm lí tốt để bước vào những giờ học tiếp theo đạt hiệu quả. Để giúp các em “Học mà chơi, chơi mà học”, ngoài các giờ hoạt động tập thể ngoại khóa, trong giờ học chính khóa giáo viên cũng nên tổ chức các trò chơi, tạo điều kiện để đông đảo học sinh được tham gia. Ví dụ: chơi hái hoa dân chủ, thi vẽ tranh, tô màu trong tiếtHoạt động trải nghiệm; chơi đóng kịch phân vai trong tiết Đạo đức; chơi ai nhanh hơn trong giờ Toán và “Giọng đọc vàng’’ trong giờ Tiếng Việt .. Những kiến thức cơ bản học sinh được học dưới dạng trò chơi, các em thấy hứng thú và tiếp thu kiến thức nhanh hơn. - 13 - Hình ảnh các em tham gia thi tô màu trong tiết Hoạt động trải nghiệm Thông qua các trò chơi tính cách của các em được bộc lộ rõ ràng hơn. Qua đó giáo viên nhận xét cụ thể về tính cách của từng em để có biện pháp giáo dục phù hợp. * Hạn chế tình trạng học sinh ham mê chơi điện tử, điện thoại, giúp học sinh biết sử dụng thiết bị điện tử vào học tập một cách hợp lí Hiện nay chúng ta phải đối mặt với nhiều thực trạng đáng lo ngại ảnh hưởng khôngtốt đến học sinh, nhất là việc học sinh ham chơi điện tử, xem phim, Điện thoại, Ipad, ti vi có rất nhiều phần mềm, ứng dụng thú vị, nhiều bộ phim hay. Học sinh lớp 3,lớp 4 là lứa tuổi thích học hỏi, khám phá nên luôn có xu hướng khai thác những thiết bị điện tử đó ngay khi về nhà.Bản thân các em chưa nhận thức được mặt trái của Internet, còn ham chơi, tò mò, hiếu động, muốn chứng tỏ bản thân với mọi người xung quanh.Các emchưa phân bố thời gian hợp lí cho việc chơi và học dẫn đến ảnh hưởng không tốt tới việc lĩnh hội kiến thức, kết quả học tập cũng như phát triển nhân cách. Để khắc phục tình trạng học sinh mải mê chơi điện tử và sử dụng điện thoại, máy tính quá nhiều gây ảnh hưởng tới sức khỏe và học tập. Tôiđã quan tâm, nắm bắt thông tin về tìnhhình học sinh qua các kênh thông tin khác nhau như giáo viên bộ môn,cán bộ lớp, phụhuynh, - Quan sát học sinh qua từng cử chỉ, thái độ, gương mặt, biểu hiện trong quá trình học tập, rèn luyện của các em để phát hiện những học sinh có dấu hiệu ham mê điện tử, điện thoại, Internet, Thường xuyên có hệ thống câu hỏi gợi mở để giúp các em này bộc lộ khó khăn của bản thân. Chẳng hạn như: Em đã - 14 - hoàn thành những bài tập nào rồi? Bài này em chưa hiểu chỗ nào? Vì sao sáng nay nhìn em không được vui? Em đang lo lắng vấn đề gì vậy? Cô và bạn có thể giúp gì cho em?.... - Tuyên truyền, giáo dục cho các em thấy những tác hại khi mải mê xemcác ứng dụng trên thiết bị điện tử. Cho các em xem các video, hình ảnh, các trang báo có nội dung liên quan.Đồng thời nêu dẫn chứng một số cá nhân chịu hậu quả của việc ham mê game, điện tử đã ảnh hưởng tới việc học tập cũng như sức khỏe của họ. Nêu những tấm gương vượt khó, vươn lên học tập và rèn luyện tốt đặc biệt là những em đã có thời gian mải chơi, nghiện xem phim đã từ bỏ thói quen xấu để vươn lên trong học tập. - Kịp thời động viên, khen thưởng sự tiến bộ dù lànhỏ nhất của các em.Tổ chức đa dạng các hình thức dạy học.Tăng cường hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo, câu lạc bộ Em yêu Toán học, Em yêu Tiếng Việt, hoạt động ngoài giờ Tạo môi trường học tập, tạo hứng thú, lôi cuốn học sinh tham gia.Thay việc cấm các em chơi game, giáo viên giúp các em giải toán, học Tiếng Anh qua mạng, tra cứu từ điển hay tìm hiểu những kiến thức liên quan đến bài học, môn học của các em trên mạng Internet - Giáo viên hội ý với cha mẹ học sinh lập thời gian biểu học tập ở nhà.Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh hoặc những biểu hiện bất thường của các em (nếu có) để nhà trường và gia đình có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Phân tích cho gia đình thấy tác hại của việc sử dụng thiết bị công nghệ thái quá đồng thời trình bày các biện pháp quản lí các em sinh hoạt và học tập. Không nên cấm con mình xem tivi, chơi game, hay truy cập internet vì đây là một trong những kênh giúp trẻ khám phá, chơi đùa, giải trí. Cho con tham gia các hoạt động lành mạnh mà con yêu thích như đọc sách, hoạt động ngoài trời hay làm đồ thủ công thay vì chơi điện tử, động viên, khen thưởng con kịp thời Sự tiến bộ của học sinh về mọi mặt là niềm vui, là sự tin tưởng của phụ huynh đối với giáo viên. Đặc biệt trong cuộc cách mạng 4.0 hiện nay, giáo viên chủ nhiệm cần lắng nghe, kịp thời giúp đỡ, động viên học sinh sử dụng thiết bị điện tử đúng cách, lành mạnh, hợp lý để không ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập mà các em cũng không trở thành những con người lạc hậu, xa rời thực tế. - 15 - III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG Sau một năm áp dụng thử sáng kiến vào quá trình làm công tác chủ nhiệm ở lớp3C, năm học 2022 - 2023 tôi đã thu được một số kết quả sau: - Học sinh đi học với tâm trạng rất thoải mái và hứng khởi. - Khi thầy cô bước vào lớp, các em không có vẻ tự ti, rụt rè. Trái lại nhiều em đến lớp với nụ cười tươi tắn trên môi vào buổi sáng vì biết thế nào cô cũng gây tiếng cười nho nhỏ cho mình. - Giao tiếp giữa cô và trò hoà hợp, thân ái; học sinh nhận thấy cô giáo mình thật gần gũi nhưng không bao giờ bỡn cợt với cô. - Quan sát các em trong giờ chơi tôi thấy các em cư xử với nhau hoà nhã, hiện tượng nói tục, chửi bậy hạn chế rất nhiều và dường như không có. Các em bớt đi những lời nói thô lỗ, cục cằn gay gắt. Đôi khi gây lỗi với bạn, các em thường xuyên nhận ra và tự giải quyết một cách nhanh chóng không làm phiền lòng cô như những ngày đầu nhận lớp. - Một số học sinh, đầu năm học còn ham mê chơi điện tử trên điện thoại, xem tivi quá nhiều,... sau một thời gian, tôi sát sao quan tâm, nhắc nhở và phối hợp cùng cha mẹ các em động viên, giúp đỡ kịp thời thì các em đã từ bỏ thói quen xấu để tập trung vào việc học. Nhờ vậy mà cuối năm học các em đã đạt được kết quả cao. - 100% HS của lớp đều có ý thức chấp hành tốt mọi nội quy, quy định của lớp, của trường. Các em đều biết chia sẻ, giúp đỡ bạn bè; biết kính trọng, vâng lời thầy cô giáo, ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi. - Tập thể lớp tích cực tham gia vào các phong trào thi đua do nhà trường, Liên đội phát động và đạt nhiều thành tích cao trong các cuộc thi do Đội và nhà trường, Phòng giáo dục và các cấp tổ chức. Kết quả cụ thể như sau: * Về nền nếp: Nói tự Ham mê Chưa Đi Hiếu động, TS do chơi điện tử, chú ý Thời gian học hay gây gổ HS trong điện thoại, nghe muộn với bạn lớp tivi... giảng Đầu năm 34 8 8 6 5 10 Cuối HKI 34 3 2 0 0 4 Cuối năm 34 0 0 0 0 1 - 16 - * Chất lượng giáo dục: - Môn học và hoạt động giáo dục: Chưa hoàn Hoàn thành tốt Hoàn thành Môn TSHS thành SL % SL % SL % Tiếng Việt 34 20 58,8 14 41,2 0 0 Toán 34 25 73,5 9 26,5 0 0 Ngoại ngữ 34 19 55,8 15 44,2 0 0 Công nghệ 34 23 67,6 11 32,4 0 0 Đạo đức 34 19 55,8 15 44,2 0 0 Âm nhạc 34 19 55,8 15 44,2 0 0 Mĩ thuật 34 23 67,6 11 32,4 0 0 Hoạt động 34 24 70,5 10 29,5 0 0 trải nghiệm Thể dục 34 24 70,5 10 35,5 0 0 Tin học 34 23 67,6 11 32,4 0 0 - Các phẩm chất Phẩm chất Tốt Đạt Cần cố gắng SL % SL % SL % Yêu nước 19 55,8 15 44,2 0 0 Nhân ái 19 55,8 15 44,2 0 0 Chăm chỉ 19 55,8 15 44,2 0 0 Trung thực 19 55,8 15 44,2 0 0 Trách nhiệm 19 55,8 15 44,2 0 0 - 17 - - Các năng lực Tốt Đạt Cần cố gắng Năng lực SL % SL % SL % Tự chủ và tự học 19 55,8 15 44,2 0 0 Giao tiếp và hợp tác 19 55,8 15 44,2 0 0 Giải quyết vấn đề và sáng tạo 19 55,8 15 44,2 0 0 Ngôn ngữ 19 55,8 15 44,2 0 0 Tính toán 19 55,8 15 44,2 0 0 Khoa học 19 55,8 15 44,2 0 0 Công nghệ 19 55,8 15 44,2 0 0 Tin học 19 55,8 15 44,2 0 0 Thẩm mĩ 19 55,8 15 44,2 0 0 Thể chất 19 55,8 15 44,2 0 0 Kết quả đánh giá - Lên lớp thẳng: 34 học sinh chiểm tỷ lệ 100 % - Khen thưởng: + Học sinh Xuất sắc: Số lượng 19 học sinh chiếm tỷ lệ55,8 % + Học sinh Tiêu biểu hoàn thành tốt trong học tập và rèn luyện: Số lượng 14 họcsinh chiếmtỷ lệ 41,1% * Kết quả các cuộc thi, giao lưu - Giải Nhất trang trí lớp học cấp trường. - Giải Nhất báo tường của khối. - Giải Nhì hội thi văn nghệ chào mừng ngày 20/11. - Giải Nhì cấp trường thi mâm cỗ trung thu. - 100% số học sinh đã chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung, đã ủng hộ tiền, quần áo, sách vở và nhiều đồ dùng khác. - 100% số học sinh tham gia chương trình Kế hoạch nhỏ . Với các giải pháp trên có thể được áp dụng với tất cả các khối lớp trong trường Tiểu học. - 18 - IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Các giải pháp mà đề tài đưa ra áp dụng vào công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học đều được các cấp lãnh đạo địa phương, Ban giám hiệu và giáo viên nhà trường, hội Phụ huynh học sinh đồng tình ủng hộ và đánh giá cao. - Nhận thức của phụ huynh học sinh cũng thay đổi, các bậc phụ huynh hiểu được vai trò, tầm quan trọng của mình trong việc phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học sinh. - Giáo viên tích cực phát huy khả năng của mình trong công tác giáo dục để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của toàn trường ngày một đi lên. Tôi tin rằng nếu các giải pháp này được áp dụng xuyên suốt với đầy đủ điều kiện cần thiết thì chắc chắn công tác chủ nhiệm lớp sẽ đạt hiệu quả cao, góp phần thúc đẩy chất lượng giáo dục ngày một đi lên. Trên đây là một số giải pháp tôi đã thực hiện, một số kinh nghiệm đưa ra không khỏi thiếu sót. Qua đây tôi mong muốn được mọi người tham gia góp ý và xây dựng thêm để giúp tôi có được những bài học kinh nghiệm tốt hơn để áp dụng trong quá trình công tác của bản thân và đặc biệt là đạt hiệu quả cao hơn nữa trong việc làm tốt công tác chủ nhiệm. Tôi xin chân thành cảm ơn!
File đính kèm:
mot_so_giai_phap_de_lam_tot_cong_tac_chu_nhiem_lop_o_truong.pdf
