Biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học STEM lớp 4
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học STEM lớp 4, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
MỤC LỤC STT Nội dung Trang I. PHẦN MỞ ĐẦU 2 1 Lý do chọn biện pháp 2 2 Mục đích nghiên cứu của biện pháp 3 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3 4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 5 Phương pháp nghiên cứu 3 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4 1 Cơ sở lý luận 4 2 Cơ sở thực tiễn 6 Các biện pháp 3 7 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 23 1 Kết quả 23 2 Ứng dụng 24 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 25 1 Kết luận 25 2 Kiến nghị 25 Các tài liệu tham khảo 26 2 NỘI DUNG BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC STEM LỚP 4 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài “Biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học STEM lớp 4.” Chương trình GDPT 2018 đối với giáo dục tiểu học thay đổi mục tiêu dạy học từ "truyền thụ kiến thức" sang dạy học "phát triển năng lực" đòi hỏi học sinh phải tự học nhiều hơn; có nhiều nhiệm vụ hơn yêu cầu vận dụng kiến thức vào cuộc sống. STEM là hình thức giáo dục tích hợp liên môn, trong đó các bài học được xây dựng theo chủ đề, nhằm lồng ghép kiến thức khoa học, công nghệ và toán học, hướng đến sự vận dụng kỹ thuật trong việc giải quyết các vấn đề cụ thể. Hiện nay, để giúp các em tránh cảm giác gò bó, căng thẳng ở giai đoạn chuyển cấp, STEM được đưa vào chương trình giảng dạy ở nhiều trường Tiểu học giúp các em vừa học vừa giải trí qua việc tích hợp lý thuyết với thực hành sáng tạo liên quan tới bài học. Thay vì học theo cách truyền thống, giáo dục STEM cho học sinh học các môn được tích hợp thành một bài học ứng dụng đa môn. Tuy nhiên, giáo dục STEM đang phải đối mặt với những khó khăn, rào cản làm hạn chế chất lượng dạy và học tại các trường. Với sự đặc biệt của việc áp dụng phương pháp dạy học tích hợp, giáo dục STEM ở cấp tiểu học không chỉ nhấn mạnh vào việc truyền đạt kiến thức mà còn tập trung vào việc phát triển khả năng và năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn cho học sinh. Điều này đã tạo ra một làn sóng tích cực trong sự quan tâm của phụ huynh, và nhanh chóng, phương pháp giáo dục STEM đã được triển khai tại nhiều trường học tại Việt Nam. Sở GD&ĐT cũng đã nêu rõ rõ trong mục đổi mới hình thức dạy học cần: Đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học. Ngoài việc tổ chức cho học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập ở trên lớp, cần coi trọng giao nhiệm vụ và hướng dẫn học sinh học tập ở nhà, ở ngoài nhà trường; tăng cường các hoạt động trải nghiệm; tổ chức dạy học gắn liền với di sản văn hóa, với các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ở địa phương; sử dụng các hình thức dạy học trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông. Xây dựng và tổ chức thực hiện các chủ đề tích hợp liên môn, nhất là những chủ đề xây dựng theo tinh thần giáo dục tích hợp khoa học - công nghệ - kỹ thuật - toán (STEM) trong việc thực hiện CT GDPT ở những môn học liên quan. Khuyến khích mỗi nhóm chuyên môn xây dựng một chủ đề giáo dục STEM. 3 Giáo dục STEM ở tiểu học không chỉ là việc truyền đạt kiến thức khoa học, toán học, kỹ thuật, và công nghệ, mà còn là cầu nối quan trọng giữa kiến thức liên môn và khả năng ứng dụng để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt, tính mở của Chương trình GDPT mới cho phép một số nội dung giáo dục STEM có thể được xây dựng thông qua nội dung giáo dục của địa phương, kế hoạch giáo dục của nhà trường và những hoạt động giáo dục được xã hội hoá. Hoạt động giáo dục STEM được triển khai ngay trong quá trình dạy học các môn học thuộc lĩnh vực STEM theo hướng tiếp cận liên môn. Các chủ đề STEM, bài học STEM, hoạt động STEM bám sát chương trình của các môn học thành phần, không làm phát sinh thêm thời gian học tập. Năm qua tôi đã vận dụng, lồng ghép STEM mang lại hiệu quả khả quan. Từ thực tế giảng dạy STEM ở trường, đáp ứng yêu cầu định hướng dạy và học theo mô hình STEM của học sinh để tìm ra những biện pháp tối ưu nhất góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, tôi chọn và viết sáng kiến về: Biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học STEM lớp 4 2. Mục đích nghiên cứu - Chia sẻ kinh nghiệm về việc thúc đẩy và áp dụng phương pháp giảng dạy STEM trong quá trình giảng dạy cho học sinh lớp 4. - Hỗ trợ giáo viên và nhà trường trong việc phát triển chiến lược giảng dạy hiệu quả, nâng cao chất lượng giáo dục, và khuyến khích sự hứng thú của học sinh đối với những lĩnh vực STEM. - Xây dựng một mô hình phương pháp dạy STEM hiệu quả cho việc dạy học ở cấp lớp 4, có thể được áp dụng rộng rãi trong hệ thống giáo dục. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tìm hiểu thực trạng việc dạy học STEM khối lớp 4 ở trường Tiểu học. - Tổng kết những kinh nghiệm của đồng nghiệp, của bản thân, đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả trong việc dạy học STEM khối lớp 4 ở trường Tiểu học. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu - Đề tài được nghiên cứu và áp dụng trong học sinh lớp 4, trường Tiểu học nơi tôi công tác. - Phương pháp dạy học STEM trong giảng dạy lớp 4 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra, quan sát. - Phương pháp tổng hợp, so sánh. 4 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Giáo dục STEM (STEM education) là một cách tiếp cận liên ngành trong quá trình học, trong đó các khái niệm học thuật mang tính nguyên tắc được lồng ghép với các bài học trong thế giới thực, ở đó các bạn học sinh được áp dụng kiến thức và kỹ năng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học vào trong các bối cảnh cụ thể, giúp kết nối giữa trường học, cộng đồng, nơi làm việc và các tổ chức toàn cầu, được truyền đạt đan xen và kết dính lẫn nhau cho học sinh trên cơ sở học thông qua thực hành và hướng đến giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ngoài ra, giáo dục STEM còn chú trọng trang bị cho học sinh những kỹ năng mềm cần thiết cho sự thành công trong công việc sau này như kỹ năng cộng tác, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tư duy phản biện Trong Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, giáo dục STEM vừa mang nghĩa thúc đẩy giáo dục các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học vừa thể hiện phương pháp tiếp cận liên môn, phát triển năng lực và phẩm chất người học. Trong Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, giáo dục STEM đã được chú trọng thông qua các biểu hiện: + Chương trình giáo dục phổ thông mới có đầy đủ các môn học STEM. Đó là các môn toán, khoa học tự nhiên, công nghệ, tin học. Việc hình thành nhóm môn Công nghệ và Nghệ thuật ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp cùng với quy định chọn 5 môn học trong 3 nhóm sẽ đảm bảo mọi học sinh đều được học các môn học STEM + Vị trí, vai trò của giáo dục tin học và giáo dục công nghệ trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được nâng cao rõ rệt. Điều này không chỉ thể hiện rõ tư tưởng giáo dục STEM mà còn là sự điểu chỉnh kịp thời của giáo dục phổ thông trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; + Có các chủ đề STEM trong chương trình môn học tích hợp ở giai đoạn giáo dục cơ bản như các môn Toán, Khoa học, Tin học và Công nghệ (ở tiểu học). + Tính mở của chương trình cho phép một số nội dung giáo dục STEM có thể được xây dựng thông qua chương trình địa phương, kế hoạch giáo dục nhà trường; qua những chương trình, hoạt động STEM được triển khai, tổ chức thông qua hoạt động xã hội hóa giáo dục. Các tiêu chí xây dựng chủ đề/ bài học STEM Tiêu chí 1: Chủ đề bài học STEM tập trung vào các vấn đề của thực tiễn Trong các bài học STEM, học sinh được đặt vào các vấn đề thực tiễn xã hội, kinh tế, môi trường và yêu cầu tìm các giải pháp. 5 Tiêu chí 2: Cấu trúc bài học STEM kết hợp tiến trình khoa học và quy trình thiết kế kĩ thuật Tiến trình bài học STEM cung cấp một cách thức linh hoạt đưa học sinh từ việc xác định một vấn đề – hoặc một yêu cầu thiết kế – đến sáng tạo và phát triển một giải pháp. Tiêu chí 3: Phương pháp dạy học bài học STEM đưa học sinh vào hoạt động tìm tòi và khám phá, định hướng hành động, trải nghiệm và sản phẩm Quá trình tìm tòi khám phá được thể hiện trong các hoạt động của chủ đề STEM. Học sinh sẽ thực hiện các quan sát, tìm tòi, khám phá để xây dựng, kiểm chứng các quy luật, qua đó, học được kiến thức nền đồng thời rèn luyện các kĩ năng tiến trình như: Quan sát, đưa ra dự đoán, tiến hành thí nghiệm, đo đạc, thu thập số liệu, phân tích số liệu Quá trình tìm tòi khám phá còn giúp học sinh kiểm chứng các giải pháp khác nhau để tối ưu hoá sản phẩm. Trong các bài học STEM, hoạt động học của học sinh được thực hiện theo hướng mở có “khuôn khổ” về các điều kiện mà học sinh được sử dụng (chẳng hạn các vật liệu khả dụng). Hoạt động học của học sinh là hoạt động được chuyển giao và hợp tác; các quyết định về giải pháp giải quyết vấn đề là của chính học sinh. Học sinh thực hiện các hoạt động trao đổi thông tin để chia sẻ ý tưởng và tái thiết kế nguyên mẫu của mình nếu cần. Học sinh tự điều chỉnh các ý tưởng của mình và thiết kế hoạt động tìm tòi, khám phá của bản thân. Tiêu chí 4: Hình thức tổ chức bài học STEM lôi cuốn học sinh vào hoạt động nhóm kiến tạo Giúp học sinh làm việc trong một nhóm kiến tạo là một việc khó khăn, đòi hỏi tất cả giáo viên STEM ở trường làm việc cùng nhau để áp dụng phương thức dạy học theo nhóm, sử dụng cùng một ngôn ngữ, tiến trình và yêu cầu về sản phẩm học tập mà học sinh phải hoàn thành. Làm việc nhóm trong thực hiện các hoạt động của bài học STEM là cơ sở phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh. Tiêu chí 5: Nội dung bài học STEM áp dụng chủ yếu từ nội dung khoa học và toán mà học sinh đã và đang học Trong các bài học STEM, giáo viên cần kết nối và tích hợp một cách có mục đích nội dung từ các chương trình khoa học, công nghệ, tin học và toán. Lập kế hoạch để hợp tác với các giáo viên toán, công nghệ, tin học và khoa học khác để hiểu rõ nội hàm của việc làm thế nào để các mục tiêu khoa học có thể tích hợp trong một bài học đã cho. Từ đó, học sinh dần thấy rằng khoa học, công nghệ, tin học và toán không phải là các môn học độc lập, mà chúng liên kết với nhau để 6 giải quyết các vần đề. Điều đó có liên quan đến việc học toán, công nghệ, tin học và khoa học của học sinh. Tiêu chí 6: Tiến trình bài học STEM tính đến có nhiều đáp án đúng và coi sự thất bại như là một phần cần thiết trong học tập Một câu hỏi nghiên cứu đặt ra, có thể đề xuất nhiều giả thuyết khoa học; một vấn đề cần giải quyết, có thể đề xuất nhiều phương án, và lựa chọn phương án tối ưu. Trong các giả thuyết khoa học, chỉ có một giả thuyết đúng. Ngược lại, các phương án giải quyết vấn đề đều khả thi, chỉ khác nhau ở mức độ tối ưu khi giải quyết vấn đề. Tiêu chí này cho thấy vai trò quan trọng của năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong dạy học STEM. Trong chương trình lớp 4, các môn học đóng vai trò là thành tố của giáo dục STEM gồm: môn Toán 175 tiết, môn Công nghệ 35 tiết, môn Tin học 35 tiết, môn Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật) 70 tiết, môn Khoa học 70 tiết. Vì vậy việc lựa chọn chủ đề STEM và bài học STEM nhằm vận dụng hiệu quả tối ưu nhất của phương pháp này là điều vô cùng quan trọng đối với giáo viên. 2. Cơ sở thực tiễn 2.1. Thực trạng Trong năm học 2023 – 2024 , tôi được phân công giảng dạy lớp 4 tại Trường Tiểu học nơi tôi công tác và nhận thấy một số đặc điểm như sau: 2.1 Thuận lợi: - Hầu hết các em đi học đúng độ tuổi quy định. - Trang thiết bị phục vụ giảng dạy đầy đủ: mỗi lớp được trang bị 01 ti vi. - Giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến lớp, có tinh thần trách nhiệm cao. - Được sự giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Ban giám Hiệu nhà trường, tổ công đoàn, tổ chuyên môn nhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên an tâm công tác. 2.2 Khó khăn + Năm học 2023 – 2024 là năm học đầu tiên bản thân giáo viên và học sinh được làm quen với hình thức dạy học STEM. Chính vì vậy việc nắm được các kĩ thuật dạy học STEM còn chưa thành thạo. HS còn bỡ ngỡ khi làm quen với hình thức học tập mới. + Các ý tưởng của HS chưa rõ ràng, học sinh chủ yếu lệ thuộc vào sách giáo khoa, ít tư duy. + Không thắc mắc hay đòi hỏi giáo viên phải giải thích cặn kẽ những vấn để mà mình chưa hiểu rõ. + Không khí của lớp rất buồn tẻ, trầm lắng hoặc ít sôi nổi khi học sinh không thực hiện được yêu cầu của giáo viên. 7 + HS chưa chủ động trong quá trình làm sản phẩm, các sản phẩm STEM của HS tương đối giống nhau, chưa mang tính sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ vào quá trình làm sản phẩm gần như không có. Do đó các bản thân giáo viên và HS cũng chưa phát huy được tính tích cực khi học tập theo hình thức này nên đem lại hiệu quả chưa cao. 3. Các biện pháp 3.1. Giải pháp 1: Xác định chủ đề và xây dựng bài học có sản phẩm STEM Xác định chủ đề và bài học có sản phẩm STEM ở lớp 4 đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường học tập tích cực và đầy đủ ứng dụng. Khi chú trọng vào việc lựa chọn chủ đề hấp dẫn và có ý nghĩa, giáo viên có thể kích thích sự tò mò và đam mê học thuật của học sinh. Chủ đề được chọn nên liên quan đến thế giới thực, tạo cơ hội cho học sinh áp dụng kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau vào quá trình giải quyết vấn đề. Bài học có sản phẩm STEM mang lại ưu điểm là học sinh không chỉ tiếp xúc với lý thuyết mà còn thực hiện các dự án và tạo ra sản phẩm có ý nghĩa. Việc này không chỉ phát triển kỹ năng toán học, khoa học, công nghệ, và kỹ thuật mà còn tăng cường kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp, và tư duy sáng tạo. Ngay từ đầu năm học, các đồng chí trong khối 4 đã họp và thảo luận để xây dựng các chủ đề tích hợp STEM được phân chia như sau: KẾ HOẠCH DẠY HỌC BÀI HỌC STEM - LỚP 4 Địa chỉ tích Thời Th Điều Địa hợp điểm ời kiện điể lượ thực m ST Tên chủ ng hiện Yêu cầu cần đạt T đề Môn Tên bài chủ được đạo tích hợp 1 Bài học Toán Toá Bài 8: Tuần 4 Lớp Ti vi, Stem: - Nhận biết được góc n Góc 4 tiết học máy tính, Góc biến nhọn, góc tù, góc bẹt nhọn, (H phiếu hình góc tù, KI) học tập, - Giải quyết được một góc bẹt giấy số vấn đề liên quan bìa,... đến đo góc, vẽ hình, 8 lắp ghép, tạo lập hình gắn với một số hình phẳng đã học. - Sử dụng được thước đo góc để đo các góc: 60 ; 90 ; 120 ; 180 . Mĩ thuật - Tạo được sản phẩm có sự tương phản của hình, khối dạng cơ bản. - Phối hợp được một số kĩ năng: cắt, vẽ, ghép, trong thực hành, sáng tạo. - Tạo được sản phẩm có sự biến thể từ hình, khối cơ bản. Công nghệ (lớp 3) - Lựa chọn được vật liệu làm đồ dùng học tập đúng yêu cầu. 2 Bài học Công nghệ Côn Bài 3: Tuần 2 Lớp Ti vi, Stem: g 7 tiết học máy tính, - Trình bày được đặc Vật liệu Chậu nghệ (H phiếu điểm một số loại chậu và dụng cây thân KI) học tập, trồng hoa, cây cảnh thiện với cụ trồng chậu, - Nêu được một số loại môi hoa, cây cây... giá thể dùng để trồng trường cảnh hoa, cây cảnh trong trong chậu. chậu - Tóm tắt được nội Bài 5: dung các bước trồng Trồng hoa, 9 hoa, cây cảnh trong cây chậu. cảnh - Mô tả được cách sử trong chậu dụng và sử dụng được được một số dụng cụ để thực hiện được việc trồng hoa, cây cảnh trong chậu. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. - Làm đồ thủ công bằng vật liệu sưu tầm, tái sử dụng. - Biết giới thiệu quá trình hoặc thao tác thực hành tạo ra sản phẩm, thể hiện học hỏi kinh nghiệm và tôn trọng chia sẻ của bạn bè. 3 Bài học Khoa học Kh Bài Tuần 3 Lớp Ti vi, Stem: - Thực hiện được thí oa 11. 8 tiết học máy tính, Rạp nghiệm xác định vật học Ánh (H phiếu chiếu sáng K I) học tập, cho ánh sáng truyền bóng và sự giấy bìa, qua và vật cản sáng. truyền giấy nến - Vận dụng được kiến ánh đèn thức về tính chất cho sáng hay không cho ánh sáng truyền qua của các vật để giải thích 10 một số hiện tượng tự nhiên. - Thực hiện được thí nghiệm để tìm hiểu nguyên nhân có bóng của vật và sự thay đổi của bóng khi vị trí của vật hoặc của nguồn sáng thay đổi. - Vận dụng được trong thực tế, ở mức độ đơn giản kiến thức về bóng của vật. Toán - Thực hiện được việc vẽ đường thẳng vuông góc, đường thẳng song song bằng thước thẳng và ê ke. - Thực hiện được việc đo, vẽ, lắp ghép, tạo lập một số hình phẳng. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. 4 Bài học Khoa học Kh Bài 13. Tuần 2 Lớp Ti vi, Stem: - Đề xuất được cách oa Vật dẫn 14 tiết học máy tính, Túi giữ làm thí nghiệm để tìm học nhiệt tốt (H phiếu nhiệt đa hay dẫn KI) học tập, hiểu tính dẫn nhiệt của năng nhiệt giấy bìa, vật (dẫn nhiệt tốt hay kém giấy bạc, dẫn nhiệt kém). vải.... 11 - Vận dụng được kiến thức về vật dẫn nhiệt tốt hoặc kém để giải thích một số hiện tượng tự nhiên; để giải quyết một số vấn đề đơn giản trong cuộc sống. Toán - Thực hiện được việc đo, vẽ, lắp ghép, tạo lập một số hình phẳng và hình khối đã học. - Giải quyết được một số vấn đề liên quan đến vẽ hình, tạo lập hình gắn với một số hình phẳng và hình khối đã học. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. - Làm đồ thủ công bằng vật liệu sưu tầm, tái sử dụng 5 Bài học Toán To Bài Tuần 4 Lớp Ti vi, án 28: 14 tiết học máy tính, Stem: - Thực hiện được việc Thực (H phiếu Làm vẽ đường thẳng vuông hành K I) học tập, góc, đường thẳng thiệp 3D và trải giấy song song bằng thước nghiệ màu,... thẳng và êke. m vẽ 12 - Thực hiện được việc hai đo, vẽ, lắp ghép, tạo đườn lập một số hình phẳng g thẳng và hình khối đã học. vuông - Giải quyết được một góc số vấn đề liên quan Bài đến vẽ hình, tạo lập 30: hình gắn với một số Thực hình phẳng và hình hành khối đã học. và trải Mĩ thuật nghiệ m vẽ - Vận dụng được độ hai đậm nhạt, nóng lạnh đườn của màu trong thực g hành, sáng tạo. (Sáng thẳng tạo và ứng dụng thẩm song mĩ) song - Chấm, nét, hình, khối, màu sắc, đậm nhạt, chất cảm, không gian. (Yếu tố tạo hình) - Thực hành tạo sản phẩm mĩ thuật 3D - Xây dựng được câu chuyện/giới thiệu được sản phẩm mĩ thuật. 6 Bài học Khoa học Kh Bài Tuần 2tiế Lớp Ti vi, Stem: - Trình bày được sự oa 24. 24 t học máy tính, Thực cần thiết phải ăn phối học Chế (H phiếu đơn cân độ ăn K học tập, hợp nhiều loại thức bằng, uống II) giấy bìa,, ăn, ăn nhiều rau, hoa lành cân tháp dinh bằng dưỡng,.. 13 mạnh quả và uống đủ nước cho em mỗi ngày. - Nêu được ở mức độ đơn giản về chế độ ăn uống cân bằng. - Nhận xét được bữa ăn có cân bằng, lành mạnh không dựa vào sơ đồ tháp dinh dưỡng của trẻ em và đối chiếu với thực tế bữa ăn trong ngày ở nhà hoặc ở trường. Toán - Tính toán. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. - Biết giới thiệu quá trình hoặc thao tác thực hành tạo ra sản phẩm, thể hiện học hỏi kinh nghiệm và tôn trọng chia sẻ của bạn bè. 7 Bài học Khoa học Khoa Bài 29. Tuần 3 Lớp Ti vi, Stem: - Trình bày được mối học Chuỗi 31 tiết học máy tính, Chuỗi liên hệ giữa các sinh thức ăn (H phiếu thức ăn trong tự KII) học tập, vật trong tự nhiên trong tự nhiên giấy thông qua chuỗi thức nhiên màu, ăn. 14 - Nêu được ví dụ về tháp dinh chuỗi thức ăn. dưỡng,.. - Sử dụng được sơ đồ đơn giản để mô tả sinh vật này là thức ăn của sinh vật khác trong tự nhiên. - Trình bày được vai trò quan trọng của thực vật đối với việc cung cấp thức ăn cho con người và động vật. - Thực hiện được một số việc làm giữ cân bằng chuỗi thức ăn trong tự nhiên và vận động gia đình cùng thực hiện Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. - Biết giới thiệu quá trình hoặc thao tác thực hành tạo ra sản phẩm, thể hiện học hỏi kinh nghiệm và tôn trọng chia sẻ của bạn bè.v 8 Bài học Công nghệ Cô Bài 9. Tuần 2 Lớp Ti vi, Stem: ng Lắp 22 tiết học máy tính, 15 Lắp - Kể tên, nhận biết ngh ghép (H phiếu ghép rô được các chi tiết của ệ mô KII học tập, bốt bộ lắp ghép mô hình hình ) bộ đồ robot dùng,... kĩ thuật. - Lựa chọn và sử dụng được một số dụng cụ và chi tiết để lắp ghép được một số mô hình kĩ thuật đơn giản. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. 9 Bài học Công nghệ Cô Bài 11. Tuần 2 Lớp Ti vi, Stem: ng 26 tiết học máy tính, - Nhận biết và sử dụng Làm Làm ngh (H phiếu được một số đồ chơi đèn diều giấy ệ KII học tập, dân gian phù hợp với lồng ) bộ đồ lứa tuổi. dùng,... - Làm được đồ chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi theo hướng dẫn (nêu được các bộ phận của diều giấy, thiết kế và làm được diều giấy theo thiết kế) Toán học - Thực hành đo, vẽ, lắp ghép, tạo hình gắn với một số hình phẳng và hình khối đã học 16 (Hình phẳng và hình khối). - Thực hiện được việc vẽ đường thẳng vuông góc, đường thẳng song song bằng thước thẳng và êke. - Tính toán chi phí cho một đồ chơi dân gian tự làm. Mĩ thuật - Xác định được mục đích, đối tượng sáng tạo cho sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm. - Biết giới thiệu quá trình hoặc thao tác thực hành tạo ra sản phẩm, thể hiện học hỏi kinh nghiệm và tôn trọng chia sẻ của bạn bè. 10 HĐTN 4 Lớp Ti vi, Khoa học Cô Tuần Tuần Stem: - Vận dụng được kiến ng 28 28 tiết học máy tính, Đèn phiếu thức về tính chất cho ngh dạy (H lồng học tập, ánh sáng truyền qua ệ vào KII trung giấy bìa, hay không cho ánh môn ) thu Công pin, bóng sáng truyền qua của nghệ đèn,.. các vật để giải thích sau được một số hiện khi tượng tự nhiên và ứng học dụng thực tế. xong Công nghệ Bài 17 - Làm được đồ chơi 11: dân gian phù hợp với Làm lứa tuổi theo hướng đèn lồng dẫn. Mĩ thuật - Phối hợp được một số kĩ năng: cắt, dán, xếp, gắn, vẽ,... trong thực hành, sáng tạo. Sau khi xác định chủ đề STEM, tôi tiến hành xây dựng bài học STEM lồng ghép các hoạt động trải nghiệm nhằm tạo hứng thú cho học sinh. Lấy mục đích từ quan điểm dạy học “lấy người học làm trung tâm”, việc để học sinh tự thực hành, trải nghiệm sẽ giúp các em hình thành được năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong quá trình thực hiện sản phẩm STEM. Ví dụ khi dạy học Nội dung chủ đề ánh sáng trong môn Khoa học về nguyên nhân có bóng của vật và sự thay đổi củabóng khi vị trí của vật hoặc của nguồn sáng thay đổi, vai trò của ánh sáng với sự sống,... các ứng dụng làm rạp chiếu bóng, nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng tới chất lượng cây trồng, tôi đã cho HS tự thực hiện làm rạp chiếu bóng tại lớp học và thực hiện trồng cây (yêu cầu ở trong phòng không cho ánh sáng chiếu vào và trồng cây ngoài trời) để so sánh sự khác nhau giữa hai điều kiện ánh sáng 18 (HS tự thực hiện làm rạp chiếu bóng tại lớp học ) 3.2 Giải pháp 2: Lựa chọn những Câu chuyện STEM gây hứng thú, gần gũi đối với học sinh. Với mỗi bài học STEM, tôi luôn lựa chọn những câu chuyện STEM gây húng thú, kích thích tính tò mò của HS nhưng cũng gần gũi, dễ tiếp cận với các em. Ví dụ: Với bài đèn lồng trung thu, tối lựa chọn câu chuyện STEM chính là hình ảnh các em tổ chức Tết Trung thu ở lớp. Từ đó dẫn dắt các em đến với bài học. 19 3.3 Giải pháp 3: Tổ chức các cuộc thi nhỏ và các dự án Nghệ Thuật Khoa Học trong lớp học nhằm nâng cao sự hứng thú trong việc thực hiện mô hình STEM của học sinh Cuộc thi và dự án Nghệ thuật Khoa học tạo điều kiện cho học sinh thể hiện sự sáng tạo của mình thông qua việc thiết kế và xây dựng các mô hình STEM. Điều này khuyến khích tư duy độc đáo và khả năng tìm kiếm giải pháp sáng tạo. Việc thực hiện mô hình STEM thông qua cuộc thi và dự án giúp học sinh kết nối kiến thức học thuật với thực tế. HS nhận ra ứng dụng của môn khoa học trong cuộc sống hàng ngày. Từ những hiệu quả trên tôi đã tiến hành dạy học bằng phương pháp STEM và tổ chức cuộc thi “ NHÀ KHOA HỌC TÀI BA” – cuộc thi về sản phẩm STEM cho học sinh theo các bước như sau: Bước 1: Xác định chủ đề cuộc thi: - Chọn một chủ đề hấp dẫn và linh hoạt, như "Âm thanh," "Năng Lượng Tái Tạo," hoặc "Ánh sáng." Đảm bảo rằng chủ đề thúc đẩy sự sáng tạo và kích thích tò mò. Bước 2: Hướng dẫn rõ ràng: - Tôi cung cấp hướng dẫn rõ ràng và chi tiết về yêu cầu cuộc thi, cũng như các tiêu chí đánh giá. Điều này giúp học sinh hiểu rõ mục tiêu và kỳ vọng. - Tôi khuyến khích việc sử dụng vật liệu tái chế và tự nhiên để xây dựng mô hình. Điều này không chỉ thúc đẩy ý thức môi trường mà còn giúp học sinh tìm hiểu về sự sáng tạo với nguồn tài nguyên giới hạn. 20 - Đặt thời gian hạn chế cho cuộc thi để khuyến khích sự sáng tạo và giữ cho hoạt động sôi động. Việc giới hạn thời gian cũng thúc đẩy quá trình quyết định và thực hiện. Bước 3: Tạo nhóm và phân chia nhiệm vụ: - Tôi khuyến khích các em việc làm việc nhóm để thúc đẩy tinh thần đồng đội. Phân chia nhiệm vụ dựa trên sở thích và kỹ năng của từng học sinh, đồng thời đảm bảo sự đóng góp từ mọi thành viên. Bước 4: Tổ chức buổi triển lãm sản phẩm STEM - Đặt ra một phần trình bày hoặc triển lãm để học sinh có cơ hội chia sẻ công trình của họ với cả lớp và có phản hồi từ đồng học. Ban Giám Khảo: - Mời giáo viên khác, phụ huynh hoặc cả học sinh khác để làm ban giám khảo. Điều này giúp tạo ra sự đa dạng trong quan điểm và đánh giá. Trong quá trình tổ chức cuộc thi trưng bày sản phẩm STEM về chủ đề đặt ra, tôi nhận thấy rằng đây là cơ hội giúp các em rèn năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm, biết đưa ra ý kiến cá nhân, học hỏi và tôn trọng ý kiến của người khác. Các em cũng rất hào hứng tham gia hoàn thiện sản phẩm đúng thời gian quy định để trưng bày cho cả lớp cùng tham khảo. Đối với việc xây dựng Dự án nghệ thuật Khoa học ứng dụng STEM, tôi tiến hành như sau: Bước 1: Chọn chủ đề và mục tiêu Chọn chủ đề hấp dẫn: Chọn một chủ đề liên quan đến khoa học và kỹ thuật, như năng lượng tái tạo, hay chuỗi thức ăn. đảm bảo rằng chủ đề là hấp dẫn và phù hợp với sự hiểu biết của học sinh lớp 4. Xác định mục tiêu:
File đính kèm:
bien_phap_nang_cao_hieu_qua_day_hoc_stem_lop_4.pdf
