Giáo dục và rèn luyện một số kĩ năng sống cho học sinh lớp 1-2

 1 
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 
 1. Tên giải pháp: 
 Giáo dục và rèn luyện một số kĩ năng sống cho học sinh lớp 1-2. 
 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu: 
 Giải pháp được áp dụng vào dạy học lần đầu vào tháng 9 năm 2019. 
 3. Các thông tin cần bảo mật: Không 
 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm. 
 Mặc dù đã được triển khai về vấn đề rèn kỹ năng sống cho học sinh. 
Song một bộ phận giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng 
sống cho học sinh mà còn chú trọng truyền thụ kiến thức ở sách giáo khoa. Hay có 
cả những giáo viên đã chú trọng rèn kỹ năng sống cho học sinh nhưng lại chưa biết 
cách truyền đạt, chưa chịu khó tìm tòi các hình thức và phương pháp tổ chức cho 
các hoạt động này nên làm mất sự hứng thú của học sinh. Bên cạnh đó, tuy 
nhà trường đã trang bị nhiều thiết bị phục vụ cho giảng dạy nhưng các thiết bị 
để học trong các giờ giáo dục ngoài giờ còn hạn chế. 
 Về phía các bậc cha me ̣các em thì luôn nóng vôị trong viêc̣ daỵ con; họ chỉ 
chú trọng đến việc con mình về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm 
toán thì lo lắng một cách thái quá. Nhiều cha mẹ vì quá yêu thương chiều chuôṇ g 
mà bao bọc, làm hết tất cả mọi việc cho trẻ mà không biết rằng điều đó vô 
tình dẫn đến việc trẻ thiếu hụt kỹ năng sống, không biết cách tự phục vụ bản 
thân. 
 Mặt khác, do tâm lý chung của học sinh tiểu học còn ham chơi nên 
việc rèn luyện KNS của các em nếu không có sự giám sát chặt chẽ của gia 
đình thì khó có hiệu quả cao. 
 Đa số các lớp đều có nhiều học sinh dân tộc thiểu số, học sinh nghèo, 
cận nghèo nên chưa đều về chất lượng, một số học sinh còn nhút nhát chưa 
mạnh dạn, tự tin, ít giao tiếp với mọi người, chưa tự chủ trong học tập. 2 
 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp. 
 Rèn luyện KNS cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường 
nhằm giúp các em rèn luyện kĩ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống; thói 
quen và kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học 
sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn 
giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội; Nhà trường cập nhật thông tin về sức 
khỏe thể chất và tinh thần của học sinh; Rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hóa, ý thức 
chung sống thân thiện, giải quyết hợp lý các tình huống mâu thuẫn, xung đột; Có 
thái độ lên án và kiên quyết bài trừ mọi hành vi bạo lực, lạm dụng các hình thức 
trừng phạt học sinh. 
 Với học sinh lớp 1 và 2, đây là giai đoạn đầu tiên hình thành nhân cách cho 
các em, giúp các em có một kĩ năng sống tốt hơn cho tương lai sau này và đây 
cũng là một vấn đề mà xã hội và phụ huynh hết sức quan tâm. Xác định được tầm 
quan trọng đó tôi đã cố gắng nghiên cứu thực hiện đề tài: Giáo dục và rèn luyện 
một số kĩ năng sống cho học sinh lớp 1-2 với mong muốn đem lại cho các em 
những kĩ năng cần thiết ban đầu giúp các em tự tin hơn trong học tập và đời sống 
sinh hoạt hàng ngày. 
 6. Mục đích của giải pháp. 
 Tôi nghiên cứu giải pháp nhằm tìm ra những biện pháp để nâng cao chất 
lượng giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 1, 2. 
 7. Nội dung: 
 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến. 
 a) Nội dung: Giải pháp đã đề ra một số biện pháp để giáo viên áp dụng trong 
việc giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 2. 
 b) Các bước tiến hành thực hiện giải pháp: 
 Từ tình hình thực tiễn trên, tôi đã cố gắng tìm nhiều biện pháp rèn luyện kỹ 
năng sống cho học sinh thông qua các tiết dạy của các môn học, những giờ sinh 
hoạt nhằm đem lại hiệu quả cao. Để thực hiện tốt việc rèn luyện các kỹ năng sống, 
đem lại kết quả cao tôi đã áp dụng một số biện pháp sau: 
 Biện pháp 1. Gần gũi và tạo mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên với 
học sinh, giữa học sinh với học sinh 3 
 Sáu tuổi vào lớp 1 là một ngưỡng quan trọng đối với các em bởi các em 
đang chuyển giao từ lứa tuổi Mầm non lên một bậc cao hơn đó là bậc Tiểu học. 
điều đó cũng có nghĩa là có những sự thay đổi lớn như: Trường mới, lớp mới, cô 
giáo mới, bạn bè mới,... Mọi thứ đều mới mẻ trong mắt các em. Một số em thì tỏ ra 
thích thú ngược lại một số em lại e dè, nhút nhát, cảm thấy lạc lõng,... Chính vì thế 
ngay từ buổi đầu tiên, khi nhận lớp, để tạo sự gần gũi và gắn kết giữa học sinh - 
học sinh, học sinh - giáo viên chủ nhiệm, cần sắp xếp nhiều thời gian cho học sinh 
được giới thiệu về bản thân, động viên khuyến khích các em chia sẻ với nhau về 
những sở thích, ước mơ tương lai cũng như mong muốn của giáo viên với các em. 
Đây là hoạt động giúp cô trò hiểu nhau, đồng thời nên tạo một môi trường học tập 
thân thiện. Nơi “ Trường học thật sự trở thành ngôi nhà thứ hai của các em, các 
thầy cô giáo là những người thân trong gia đình". Sự niềm nở đón học sinh vào 
trường lớp của nhà trường của cô giáo, sự thân thiện của bạn bè và mọi người xung 
quanh ngay từ buổi đầu sẽ là lực hấp dẫn lôi cuốn trẻ. Học sinh có yêu thích đến 
trường có tình cảm với cô giáo thì mới có ý thức học tập và tu dưỡng. Đây cũng là 
một điều kiện theo tôi là rất quan trọng để phát triển khả năng giao tiếp của học 
sinh. Bởi học sinh không thể mạnh dạn, tự tin trong một môi trường mà giáo viên 
luôn gò bó và áp đặt. 
 Tiếp theo trong tuần đầu giáo cho học sinh tự do lựa chọn vị trí ngồi 
của mình để qua đó phần nào nắm được đặc điểm tính cách của các em: mạnh 
dạn hay nhút nhát, thụ động, thích thể hiện hay lãng mạn...Và tiếp tục qua 
những tuần học sau, Giáo viên chú ý quan sát những biểu hiện về thái độ học 
tập, những cử chỉ, hành vi tại vị trí ngồi mà các em chọn để bắt đầu có điều 
chỉnh phù hợp. Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có thể thực hiện 
trong bất cứ lúc nào, giờ học nào. Khi lên đến lớp 2 giáo viên vẫn cần tiếp tục 
cho học sinh vào ổn định ngay nề nếp mà các em đã có ở từ lớp 1. Nhưng cần 
rèn ý thức tự giác cao hơn cho các em như tính tự chủ, mạnh dạn, tự tin, tích 
cực, hăng hái hơn trong học tập và mọi hoạt động khác. 4 
 Biện pháp 2. Giáo dục và rèn kỹ năng sống hiệu quả qua việc tích 
hợp vào các môn học. 
 Vì thời gian đến trường của các em chủ yếu là lĩnh hội kiến thức cho nên 
để học sinh vừa tiếp thu được kiến thức mà vẫn hình thành được những kỹ 
năng sống tôi tiếp tục vận dụng dạy tích hợp vào các môn học, tiết học, nhất 
là các môn như: Tiếng Việt, Đạo đức; Tự nhiên và xã hội; An toàn giao 
thông; Hoạt động tập thể... 
 Như trong giờ Đạo đức bài: “Em là học sinh lớp Một” tôi đưa ra nội dung: 
“Em hãy nói về bản thân em và làm quen với mọi người”. Sau vài lời khuyến khích 
đầu tiên, tôi tổ chức cho các em đứng thành vòng tròn tự giới thiệu về tên và sở 
thích của từng em và làm quen với các bạn xung quanh. Lúc đầu các em rất ái ngại 
không tự tin khi nói về mình nhưng tôi nhắc nhở những điều cần chú ý trong khi 
giao tiếp, cộng thêm một môi trường hoà đồng thân thiện các em thực hiện rất tốt, 
không còn những cái nhìn ái ngại. Thay vào đó là những cánh tay tự tin cùng câu 
nói chắc gọn: “Mình tên là gì, mình học ở đâu, mình thích và không thích điều 
gì....” Các kỹ năng được phát triển từ dễ đến khó. Sau bài học giới thiệu bản thân là 
những bài học như khám phá bản thân, tư duy hiệu quả và đặc biệt kĩ năng làm 
việc đồng đội. Tôi luôn tạo không khí thân thiện, áp dụng việc đổi mới phương 
pháp tạo điều kiện cho các em mạnh dạn, tự lập, tự khẳng định và phát huy mình 
hơn qua việc học nhóm. Hay khi dạy bài "Cảm ơn, xin lỗi " môn Đạo đức, tôi cho 
học sinh chuẩn bị những hộp thư: Cảm ơn, xin lỗi và tổng kết lại vào cuối tiết. Em 
nào nhận được nhiều lời cảm ơn nhất sẽ được tuyên dương. Không những vậy tôi 
tổ chức cho các em trao đổi : 
 - Em nói lời cảm ơn, xin lỗi khi nào? 
 - Bạn đã cảm ơn em về điều gì? Em cảm thấy như thế nào khi được bạn 
cảm ơn, xin lỗi?... 
 Hay học bài “Biết nhận lỗi và sửa lỗi”. Tôi hỏi em nào đã có lỗi mà biết tự 
nhận lỗi và sửa lỗi rồi cô tuyên dường trước lớp nào. Rất nhiều em giơ tay đứng 
lên bày tỏ thật lòng về những lỗi mình đã mắc và hứa sẽ nhận lỗi và sửa lỗi. Qua 
đó các em sẽ bộc lộ những suy nghĩ của mình. Việc rèn kĩ năng sống có hiệu quả 
còn được tôi vận dụng khá nhiều trong trong các môn học thông qua xử lí tình 5 
huống hay các trò chơi học tập có nội dung gần gũi với cuộc sống hằng ngày của 
các em. 
 Như trong môn Tự nhiên và xã hội: 
 Ở bài: "Ăn uống hằng ngày "tôi cho học sinh thảo luận nhóm và lên thực 
đơn cho các bữa ăn trong một ngày: Sáng, trưa, tối dưới sự trợ giúp của giáo viên. 
Sau khi học sinh nhận xét thực đơn của nhau, học sinh sẽ khắc sâu kiến thức về 
một bữa ăn đầy đủ cần đảm bảo các chất ... 
 Mặt khác, trong giờ học để các em tiếp thu bài được dễ hơn, tôi cũng 
thường tổ chức các trò chơi, tạo điều kiện để đông đảo học sinh được tham gia : 
ví dụ chơi hái hoa dân chủ trong giờ ôn tập Tự nhiên và xã hội; chơi đóng kịch 
phân vai trong giờ Đạo đức( luyện tập), chơi ai nhanh hơn hoặc cắm hoa vào lọ 
trong giờ Toán và “ Giọng đọc vàng’’ trong giờ Tập đọc..vv. Những kiến thức cơ 
bản học sinh được học dưới dạng trò chơi, các em thấy hứng thú và tiếp thu kiến 
thức nhanh hơn đồng thời tôi nhận thấy thông qua các trò chơi tính cách của các 
cháu được bộc lộ rõ ràng hơn. Qua đó tôi nhận xét cụ thể về tính cách của từng em 
để có biện pháp giáo dục phù hợp. 
 Việc rèn luyện các kỹ năng này đã tạo ra được thói quen tốt cho bản thân 
mỗi em, các em tham gia một cách chủ động tích cực vào quá trình học tập, tạo 
điều kiện cho các em chia sẻ những kinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn 
đề nào đó. Tôi chỉ gợi mở sau đó cho các em tự nói một cách tự nhiên hoàn toàn 
không gò bó áp đặt. 
 Bên cạnh đó tôi cũng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy 
tính độc lập, sáng tạo của học sinh gắn với thực tiễn, có tài liệu bổ trợ phong phú, 
sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, luôn tạo 
cho các em tính chủ động, tích cực, hứng thú trong học tập; phát huy tính sáng tạo, 
tạo được bầu không khí cởi mở thân thiện của lớp của trường. Trong giờ học, tôi 
tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm bạn, trước tập thể, nhất 
là các em còn hay rụt rè, khả năng giao tiếp kém qua đó góp phần tích lũy KNS 
cho các em. 
 Biện pháp 3. Rèn kỹ năng sống hiệu quả qua các hoạt động giáo dục 
ngoài giờ lên lớp, các hoạt động ngoại khoá. 6 
 Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường ngoài việc 
lồng ghép vào các môn học hàng ngày thì hoạt động ngoài giờ lên lớp là một 
trong những con đường giáo dục có hiệu quả trong việc giáo dục kỹ năng 
sống cho học sinh. 
 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) giúp học sinh củng 
cố, bổ sung những kiến thức đã được học qua các môn học ở trên lớp, phát triển sự 
hiểu biết của học sinh trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ đó làm 
phong phú thêm vốn tri thức của học sinh. Hoạt động này hình thành và phát triển 
ở học sinh các kỹ năng ban đầu, cơ bản, cần thiết phù hợp với sự phát triển chung 
của các em (kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia các hoạt động tập thể, kỹ năng 
nhận thức, ). Giúp học sinh hình thành và phát huy tính chủ thể và tính tích cực, 
tự giác trong việc tham gia vào các hoạt động chính trị xã hội. Trên cơ sở đó, bồi 
dưỡng cho các em thái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, có trách 
nhiệm đối với công việc chung. Điều đó chứng tỏ HĐGDNGLL là cầu nối giữa 
hoạt động giảng dạy và học tập ở trên lớp với giáo dục học sinh ở ngoài lớp thông 
qua các hoạt động lao động, văn nghệ, xã hội, thể dục thể thao Hay nói cụ thể 
hơn đó là sự chuyển hoá giữa giáo dục với tự giáo dục, chuyển hoá những yêu cầu 
về những chuẩn mực hành vi đã được quy định thành hành vi và thói quen tương 
ứng. Muốn cho sự chuyển hoá này diễn ra thì phải thông qua các hoạt động 
học tập, lao động, sinh hoạt tập thể, xã hội, vui chơi giải trí và qua giao lưu 
với bạn bè, với các thầy, cô giáo, với cha mẹ và mọi người xung quanh 
 Học sinh tiểu học là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, sống bằng tình cảm. Vì 
thế, HĐGDNGLL lại càng cần thiết và quan trọng nhằm giúp trẻ làm quen với các 
hoạt động, tích luỹ dần dần những kinh nghiệm thực tiễn của cuộc sống ; đồng 
thời, HĐGDNGLL cũng đáp ứng những nhu cầu, quyền lợi của trẻ. Và đây cũng là 
con đường để giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhân cách. Ngay những 
ngày đầu tiên khi các em vào lớp học, tôi đã phát động các phong trào: qua cách 
ứng xử lễ phép như biết đi thưa về trình, chào hỏi những người lớn tuổi, biết xin lỗi 
khi có khuyết điểm, cảm ơn khi được tặng quà, vui vẻ hoà nhã với bạn bè, lễ phép 
với thầy cô và những người lớn tuổi,... và tổng kết vào các tiết sinh hoạt lớp. Bản 
thân học cách lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân, và dùng lời lẽ mềm mỏng bằng 
những tình cảm, cử chỉ yêu thương của mình khi yêu cầu điều gì đó với học sinh. 7 
 Trong các giờ hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tôi tích cực tổ chức các 
cuộc thi bằng các hình thức như Rung chuông vàng, Đối mặt, vượt chướng ngại 
vật,...; Bên cạnh đó tổ chức cho các em đi quét dọn trường lớp, vệ sinh môi trường 
xung quanh '' Sạch trường, đẹp lớp''. 
 Tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa, “diễn đàn” ở phạm vi lớp khối của mình. 
Mỗi năm học sẽ có một số chủ đề rèn luyện KNS được triển khai. Trong đó nhà 
trường cần phát huy vai trò của tổ chức Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và 
Sao nhi đồng theo các chủ điểm hàng tháng. Thường xuyên tổ chức những buổi 
sinh hoạt ngoại khóa với các cuộc thi như "Kể chuyện Bác Hồ", "An toàn giao 
thông"; “ thi vẽ tranh” trò chơi dân gian, trò chơi vận động, Hướng dẫn các em 
tham gia các hoạt động dọn vệ sinh bảo vệ môi trường, tổ chức các hoạt động 
quyên góp ủng hộ bạn nghèo, phong trào nuôi heo đất... Đưa trò chơi dân gian, hát 
dân ca và các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian vào trường học. Khi học sinh 
tham gia hoạt động vui chơi, thể thao giáo viên chủ nhiệm có thể cùng tham gia 
với học sinh. Chắc chắn các em sẽ rất thích thú, khi ấy các thầy cô giáo thực sự là 
những người bạn lớn và chắc chắn chất lượng sẽ tăng lên rõ rệt. Trong tất cả các 
hoạt động giáo viên chủ nhiệm phải là người luôn sâu đi sát , theo dõi quản lý giúp 
đỡ các em một cách thường xuyên liên tục. 
 Như vậy, thông qua những hoạt động này, tôi muốn rèn luyện cho các em 
học sinh tính đoàn kết tập thể, khả năng làm việc theo nhóm. Đồng thời xây dựng 
tinh thần chia sẻ, ý thức trách nhiệm cho các em. 
 Biện pháp 4. Khích lệ, động viên học sinh kịp thời đúng lúc đúng chỗ. 
 Một điều không thể thiếu để tạo sự hưng phấn, vui vẻ, phấn khởi, giúp các 
em có ý thức cao trong việc rèn luyện các kỹ năng cho bản thân, tôi luôn chú ý đến 
công tác động viên, khích lệ học sinh bởi đặc điểm chung của học sinh tiểu học là 
thích được khen hơn chê đặc biệt là các em học sinh lớp 1-2. Tuy nhiên, nếu ta 
không biết kết hợp tâm lý từng học sinh mà cứ quá khen sẽ không có tác dụng kích 
thích cụ thể: 
 - Đối với những em chậm tiến bộ, thường rụt rè, tự ti, vì vậy tôi luôn luôn 
chú ý nhắc nhở, gọi các em trả lời hoặc khuyến khích các em tham gia trò chơi, 8 
tham gia các hoạt động. Chỉ cần các em có một “tiến bộ nhỏ” là tôi tuyên dương 
ngay, để từ đó các em sẽ cố gắng tiến bộ và mạnh dạn, tự tin hơn. 
 - Đối với những em học khá, giỏi phải có những biểu hiện vượt bậc, có tiến 
bộ rõ rệt tôi mới khen. Hay những hành động đẹp của các em trong lớp, trong cuộc 
sống thường ngày như: Tự giác nhặt giấy kẹo rơi ở sân bỏ vào thùng rác, biết nhắc 
nhở người khác đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy,... tôi cũng tuyên dương và đề nghị 
các bạn khác noi theo. Còn những hành động chưa đúng của các em như đánh 
nhau, chửi bậy,... tôi không dùng biện pháp mắng mỏ hay trừng phạt, mà xử lý 
theo cách cùng các bạn trong lớp giúp em đó nhận ra lỗi của mình, tự mình 
đưa ra cách sửa chữa dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Khi đó một mặt tôi 
nhắc nhở, mặt khác tôi vẫn động viên bởi em đã nhận ra lỗi của mình. Vì đây 
là người thật việc thât, các em khác được nhìn thấy nghe thấy nên dễ dàng 
nhận thấy việc đúng việc sai. Từ đó các em cũng học được những kỹ năng tốt. 
 Về phía phụ huynh, để động viên khuyến khích con cái thì bố mẹ cần nắm 
rõ từng hoàn cảnh cụ thể như: 
 - Khi con đứng trước một kỳ thi quan trọng, bố mẹ không nên chỉ dừng ở 
việc nói mấy lời đại loại như: “Học đi con, con phải cố gắng mà học đi chứ!” Bố 
mẹ nên nhìn nhận sâu sắc hơn về tâm lý, tinh thần của con trẻ. Căn cứ vào hoàn 
cảnh cụ thể, bố mẹ hãy giúp đỡ con hiểu rõ về mục tiêu cần phấn đấu trước mắt. 
Bên cạnh lời nói động viên, điều quan trọng là đề cập trực tiếp với con mục tiêu và 
công việc cụ thể. Như vậy, bố mẹ đã định hướng và đặt nền tảng quan trọng cho 
những phấn đấu, nỗ lực của con cái mình. 
 - Một phương diện khác của việc động viên, khuyến khích con cái là thái 
độ của cha mẹ khi con làm bài chưa tốt, bài thi đạt kết quả chưa cao hoặc gặp một 
thất bại nào đó trong cuộc sống. Trong trường hợp này, bố mẹ không nên trách 
móc hoặc có những hành động gây thêm áp lực cho con. Những lời động viên của 
bố mẹ trong lúc này có tác động rất lớn. Nó là cơ sở củng cố lòng tin, ý chí 
tiến thủ của con trẻ. Nó giúp trẻ lấy lại cân bằng tinh thần, dần rũ bỏ gánh 
nặng tâm lý về thất bại vừa qua.Tiếp sau những lời động viên an ủi, việc quan 
trọng hơn là bố mẹ phải nói chuyện thẳng thắn với con, giúp con phân tích 
một cách cụ thể nguyên nhân của thất bại. Bố mẹ có thể cùng trẻ phân tích 
nguyên nhân. 9 
 Ví dụ như: ''Dù sao thì ta cũng làm bài chưa tốt rồi, bây giờ (bố mẹ) và con 
sẽ cùng nghĩ xem tại sao lại như vậy nhé! 
 Trong bài kiểm tra này, con đã làm sai ở chỗ nào? Chỗ sai này là do 
con không hiểu rõ câu hỏi? Vì không nhớ ra kiến thức đó? Vì tính nhầm? Vì 
làm bài vội vàng quá? '' 
 Bố mẹ nên cùng con cái trò chuyện, bàn luận lại những lý do đã dẫn đến 
thất bại, cố gắng để con tự nói ra, tự nhìn nhận những vấp váp đã gặp phải. Tất cả 
những điều này sẽ giúp trẻ bình tĩnh hơn với thất bại, hiểu rõ hơn bản thân, từ đó 
có phương hướng rõ ràng để sửa chữa và phấn đấu trong những “thử thách” về sau. 
Và cũng đừng chờ đến khi con mình đạt được điểm số cao hoặc đứng đầu một kỳ 
thì mới có một lời khen ngợi. Hãy quan sát và chọn thời điểm để lời khen của bạn 
có hiệu quả nhất với con, thậm chí có khi chỉ là: ''Hôm nay ai cũng mệt mỏi cả, thế 
mà con vẫn ngồi học chăm chỉ cả mấy tiếng đồng hồ!'' 
 Như vậy chính sự khen, chê đúng lúc, kịp thời và đúng đối tượng học 
sinh trong lớp của giáo viên hay của gia đình đã có tác dụng khích lệ học sinh 
trong học tập. 
 Biện pháp 5. Phối kết hợp với nhà trường, phụ huynh học sinh và 
các tổ chức xã hội khác 
 Để giúp học sinh có thể tiếp thu lĩnh hội những kỹ năng sống cho mình một 
cách tốt nhất nếu chỉ dưới sự hướng dẫn, dẫn dắt của giáo viên thì chưa đủ. Bởi 
giáo viên chỉ có thể dạy học sinh ở trường, ở lớp. Còn ở nhà, ở cuộc sống xung 
quanh thì chỉ một phần rất nhỏ không thể bao quát được hết. Nên rất cần đến sự hỗ 
trợ góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Cho nên đây là một trong những 
biện pháp quan trọng giúp các em hình thành và giữ gìn phát huy những kỹ năng 
sống cho bản thân mình cụ thể như sau: 
 * Phối kết hợp với nhà trường: 
 Phối hợp với nhà trường tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách 
thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh. Tổ chức các 
trò chơi dân gian, các hoạt động trải nghiệm, các hoạt động vui chơi giải trí tích 
cực khác phù hợp với lứa tuổi của học sinh. Xây dựng trường, lớp an toàn - xanh - 
sạch - đẹp. Trong đó cần chú trọng tạo môi trường tự nhiên gần gũi với cuộc sống 10 
như trồng vườn cây thuốc nam, các câu khẩu hiệu ở các cây xanh, bồn hoa để 
thông qua đó mà giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ở các em. 
 Nhà trường cần tổ chức tốt các buổi chào cờ đầu tuần. Theo đó mục tiêu 
buổi chào cờ không chỉ là đánh giá xếp loại nền nếp, học tập, các hoạt động giáo 
dục trong tuần qua của giáo viên trực, triển khai kế hoạch tuần tới của Ban giám 
hiệu nhà trường mà cần thay đổi hình thức buổi lễ chào cờ một cách sáng tạo, rèn 
luyện các kỹ năng cho học sinh. Chẳng hạn như để các em được thay mặt lớp trực 
ban đánh giá, nhận xét thêm phần giao lưu với toàn trường qua các tiết mục văn 
nghệ, kể chuyện, câu đố, trò chơi do chính các em đứng ra tổ chức dưới sự giúp 
đỡ và hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm. 
 Tạo môi trường giúp giáo viên và học sinh tăng cường đọc sách, ở sách thư 
viện, sách Bác Hồ, sách Lịch sử, và phân loại sách với nhiều tên gọi khác nhau 
theo chủ đề: ''tủ sách Bác Hồ''; ''tủ sách lịch sử''; ''câu đố vui''; ''những con vật đáng 
yêu''; ''hoa trái bốn mùa''; thiết kế phân chia nhiều ngăn để sách, truyện nhiều 
kích cỡ, vừa tầm để gây hứng thú đọc cho các em. Trang trí sân trường các khẩu 
hiệu nhắc nhở giáo viên, người lớn phải gương mẫu như: ''Yêu thương, tôn trọng 
trẻ, giữ lời hứa với trẻ''; ''Mỗi cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức, tự học, sáng 
tạo'' bằng chính hình ảnh giáo viên và học sinh của trường. 
 Giáo dục và rèn kỹ năng sống hiệu quả cho học sinh còn cần sự giúp đỡ, 
hỗ trợ tận tình của Tổng phụ trách Đội thông qua các HĐGDNGLL, các hoạt động 
ngoại khoá,... Tổng phụ trách Đội phải là người có lòng yêu trẻ và thích làm việc 
với trẻ. Vì chỉ khi yêu thích, quan tâm chăm sóc trẻ thì mới hòa nhập cùng vui 
chơi, sinh hoạt với trẻ, mới hiểu được trẻ cần gì để chia sẻ với trẻ; tạo được sự tôn 
trọng, tin tưởng, gần gũi, quý trọng nơi trẻ; thật sự là một chỗ dựa tinh thần cho trẻ, 
giúp các em có ý thức sâu sắc về lối sống và mục đích của bản thân. Từ đó, thực 
hiện tốt hơn công tác gáo dục KNS cho trẻ. 
 * Phối kết hợp với gia đình: 
 Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi thân yêu nuôi dưỡng cả đời người, 
là môi trường quan trọng giáo dục nếp sống và hình thành nhân cách. Chính Bác 
Hồ, vào năm 1963, đã nêu: “Gia đình, nhà trường và xã hội là phương châm, 
phương tiện và phương pháp giáo dục, nếu không kết hợp được thì không đạt được 
kết quả”. Vì thế, các bậc cha mẹ phải có phương pháp giáo dục phù hợp với con 11 
em mình, có thái độ nghiêm khắc nhưng cũng phải tôn trọng nhân cách của con và 
phải làm gương cho con về mọi mặt. 
 Trong năm học, giáo viên cần chủ động phối hợp chặt chẽ với phụ huynh 
để kịp thời nắm tình hình của các em, trao đổi với phụ huynh những nội dung và 
biện pháp chăm sóc, giáo dục các em tại nhà, bàn bạc cách giải quyết những khó 
khăn gặp phải. Nếu cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết 
cần đánh thức sự tự ý thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản 
thân mình một cách tích cực và đừng bao giờ phá vở suy nghĩ tích cực về bản 
thân trẻ. Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống 
của cuộc sống. 
 Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rất cần 
thiết. Các em được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khác nhau (bộ đồ bếp, 
bộ đồ ăn, bộ đồ uống), sự sạch sẽ, gọn gàng, sự sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn những 
bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ ăn uống từ tốn, không vội vã, không khí cởi mở, 
thoải mái và đầm ấm, những cuộc trao đổi nhẹ nhàng, dễ chịu tất cả những yếu 
tố trên sẽ giúp các em có thói quen tốt để hình thành kĩ năng tự phục vụ và ý nghĩa 
hơn là kỹ năng sống tự lập sau này. 
 Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách chính 
xác thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên luyện tập, mà 
còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp cho trẻ những mâũ 
hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chính cha mẹ và 
những người xung quanh trẻ. Người lớn phải gương mẫu, yêu thương, tôn 
trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ. Bên cạnh đó giáo 
viên, phụ huynh tạo điều kiện cho các em phát triển sở thích, ý thích của 
mình và đảm bảo rằng người lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để các em 
thực hiện ý thích đó: 
 Ví dụ: Như trẻ thích vẽ, ngoài việc cho trẻ học năng khiếu vẽ thì cô giáo, 
cha mẹ có thể cho trẻ thêm bút màu, giấy vẽ và hãy chỉ cho trẻ cách lưu giữ các 
bức tranh để tạo thành một bộ sưu tập tranh vẽ của chính trẻ hoặc triển lãm tranh 
của trẻ ở góc nhỏ trong nhà 
 Ngoài ra, nhà trường cần phối hợp các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà 
trường để cùng góp phần giáo dục KNS cho các em bằng những việc cụ thể phù 12 
hợp với lứa tuổi như: Phối kết hợp với ban chấp hành Đoàn xã, tổ chức ngoại khoá 
vui chơi cắm trại hội diễn văn nghệ hoặc lao động công ích quét dọn đường 
làng ngõ xóm. Phối hợp với Hội Cựu chiến binh xã, mời các cựu chiến binh 
về kể chuyện về anh bộ đội cụ Hồ những tấm gương thiếu nhi dũng cảm, 
những tấm gương anh hùng của các chiến sĩ cách mạng. Phối hợp với Hội 
Phụ nữ và các đoàn thể khác tổ chức các hoạt động ngoại khoá vui chơi, thể 
dục thể thao cho học sinh. 
 c) Kết quả khi thực hiện giải pháp: 
 Năm học 2018 - 2019 tôi đã áp dụng rèn kỹ năng sống cho học sinh bằng 
các biện pháp nêu trên. Sau một năm thực hiện, việc giáo dục và rèn kỹ năng cho 
học sinh ở lớp 1C và 2C đã có nhiều chuyển biến đáng kể: 
 - Các em biết giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ, quần áo, đầu tóc gọn 
gàng hơn khi đến lớp. Biết giữ ấm cho mình, không mặc phong phanh trong 
những ngày giá rét... 
 - Biết giữ gìn vệ sinh chung, không còn tình trạng vứt giấy bừa bãi ra lớp, 
ra sân trường. Không những thế các em còn biết nhắc nhở các bạn khác nhặt giấy 
rác bỏ đúng nơi quy định. Chính vì thế mà lớp tôi luôn là một trong những lớp có 
nề nếp vệ sinh trường lớp sạch sẽ. 
 - Các em biết chia sẻ buồn vui với bạn trong lớp. Biết quan tâm chăm sóc 
khi bạn ốm như: khi bạn đau đầu, đau bụng hay chảy máu do đùa nghịch, các em 
đã biết đưa bạn xuống phòng chờ nằm chăm sóc bạn. Đồng thời thông báo cho cô 
giáo chủ nhiệm biết để cô giúp đở và báo về cho gia đình của bạn. 
 - Tình trạng gây gổ đánh nhau cũng giảm đáng kể. Các em hoà nhã, thân 
thiện, đoàn kết với nhau hơn. Không dừng ở đó, các em còn biết phân biệt đúng sai 
và tự đưa ra cách xử lý giúp bạn, điều mà trước đây không hề có nếu không có sự 
can thiệp của thầy cô giáo. 
 - Đặc biệt các em đã chấp hành nghiêm chỉnh luật an toàn giao thông. 
100% các em trong lớp 1-2 còn nhỏ không đi xe đạp đến trường, khi ngồi sau xe 13 
máy đều nhắc bố mẹ cho đội mũ bảo hiểm và kiên quyết không ngồi sau xe máy 
khi không có mũ bảo hiểm hay khi bố mẹ mình chưa đội mũ bảo hiểm. Đồng thời 
các em còn tuyên truyền với mọi người xung quanh đội mũ bảo hiểm, không vượt 
đèn đỏ, không phóng nhanh vượt ẩu, 
 - Một điều chuyển biến rõ nét ở các em đó là sự tự tin, sự mạnh dạn và biết 
bày tỏ ý kiến của mình. Sự tự tin, mhạnh dạn thể hiện: khi có thầy cô hay các bậc 
phụ huynh đến thăm lớp các em đã mạnh dạn thể hiện mình là chủ nhà, giới thiệu 
Hội đồng Tự quản của lớp, giới thiệu các góc do chính tay các em làm. Hay sẵn 
sàng mời các thầy cô giáo trong Ban Giám hiệu, các thầy cô trong trường giao lưu 
với lớp trong các buổi sinh hoạt ngoại khoá như: vui Trung thu, vui sinh nhật, chúc 
mừng ngày 8/3,... 
 - Đáng mừng hơn nữa là trong buổi họp tôi được các phụ huynh thông báo 
về những kỹ năng sống mà các em đã học được và áp dụng trong cuộc sống hàng 
ngày như: nhiều em lúc ăn cơm còn phải bón, phải ép ăn giờ đã tự giác ăn cơm, 
biết nhường thức ăn cho mọi người trong gia đình... Không những thế các em còn 
biết giúp đỡ bố mẹ dọn cơm, quét nhà, nhặt rau, Khi đi học biết tự sắp xếp sách 
vở, tự mặc quần áo mà không cần sự giúp đỡ của bố mẹ như trước. 
 - Sự tiến bộ về kỹ năng sống của các em cũng kéo theo kết quả học tập của 
các em ngày một cũng nâng cao. Các em tiếp thu bài nhanh hơn, mạnh dạn tự tin 
phát biểu ý kiến hơn trong giờ học. 
 Trên đây là những kết quả mà học sinh lớp tôi đã đạt được sau khi tôi sử 
dụng những biện pháp giáo dục và rèn kỹ năng sống cho các em. Đó sẽ là những 
hành trang giúp các em có những kỹ năng ứng xử, xử lý, phân tích các tình huống 
trong gia đình, trường học và trong cuộc sống. Là tiền đề cho các em phát triển các 
kỹ năng đó lên mức cao hơn ở những lớp sau. 
 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp. 14 
 Giải pháp được áp dụng trong công tác giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống 
cho học sinh lớp 1, 2 nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những kĩ năng 
cần thiết. 
 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp. 
 Giải pháp đã mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác giáo dục và rèn 
luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 1, 2. 
 * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không 
sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả giải pháp 
 HIỆU TRƯỞNG 
 Dương Mạnh Nguyên Hoàng Thị Lan