Giải pháp phát triển kĩ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 4

 1 
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 
 1. Tên giải pháp 
 “Giải pháp phát triển kĩ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 4” 
 2. Ngày giải pháp được áp dụng thử 
 Từ tháng 10 năm 2019 tại trường Tiểu học Tiến Thắng. 
 3. Các thông tin cần bảo mật : không có thông tin cần bảo mật. 
 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm 
 - Tình trạng: Học sinh ở vùng miền núi nên việc tiếp cận với Tiếng Anh khá 
khó khăn, học sinh bắt đầu làm quen với kĩ năng nghe nên chất lượng của cũng 
thấp hơn so với các kỹ năng khác. 
 4.1. Khắc phục khó khăn khi nghe 
 Các em không rõ trọng tâm cần nghe những gì, không theo kịp bài nghe do 
chưa nắm vững được các từ vựng hoặc nghĩ đến các cấu trúc khác trong bài. 
 4.2. Tạo cho các em niềm hứng thú bằng cách “nghe kết hợp với chơi trò chơi” 
 Khả năng tiếp thu và tập trung của các em không đồng đều vì vậy mà khi 
nghe nhiều học sinh không có hứng thú với các ngữ liệu nghe, cảm thấy chán nản. 
 4.3. Lồng ghép kỹ năng nghe và kỹ năng nói để tạo cho các em thói quen 
chủ động 
 Trong quá trình luyện nói học sinh còn e dè, nhút nhát 
 4.4. Sử dụng âm nhạc trong dạy nghe kết hợp với luyện nghe ở nhà 
 Các ngữ liệu trong sách giáo khoa đôi khi khó nhớ với các em và khó để có 
thể thực hành hát hay luyện tập. 
 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp 
 Kĩ năng nghe là một trong bốn kĩ năng quan trọng của việc học Tiếng Anh. 
Tại thời điểm chưa áp dụng biện pháp, tôi nhận thấy rằng các em còn e ngại, rụt 
rè, không hứng thú mỗi khi có bài nghe vì các em không hiểu yêu cầu dẫn đến việc 
chán nản, uể oải không muốn nghe và cũng không biết nghe thế nào. 
 Trên thực tế để có thể học được kĩ năng nghe thì việc nghe phải diễn ra 
thường xuyên với những hình thức và nội dung đa dạng. Từ thực trạng trên tôi 2 
thiết nghĩ cần phải có những giải pháp tích cực hơn trong quá trình giảng dạy để 
học sinh phát triển các kĩ năng, tiếp thu và chủ động học tập 
 6. Mục đích của giải pháp 
 Học sinh lớp 4 trường tôi đã trải qua một năm làm quen với môn Tiếng Anh 
ở lớp 3 nhưng trong quá trình dạy tôi quan sát thấy các em còn rất khó khăn trong 
 việc luyện nghe. Học sinh chưa biết cách nghe dẫn đến chất lượng các bài 
tập luyện nghe chưa cao.Học sinh chưa tự tin, chưa mạnh dạn đưa ra ý kiến của 
mình mặc dù các em đã có câu trả lời nhưng không dám phát biểu vì sợ sai sẽ xấu 
hổ với các bạn. 
 Mục đích giải pháp này đưa ra trước hết để khắc phục khó khăn trong quá 
trình nghe, tạo sự hứng thú với việc nghe Tiếng Anh và chủ động rèn luyện 
phương pháp nghe bằng các phương thức khác nhau 
 7. Nội dung 
 Biện pháp phát triển kĩ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 4 
 7.1. Thuyết minh giải pháp mới 
 7.1.1.Khắc phục khó khăn khi nghe 
 Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong khâu này. Trước hết cần phải 
chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho học sinh trước khi nghe. Giúp học sinh hiểu rõ yêu 
cầu của đề bài. Ví dụ: Listen and tick (nghe và đánh dấu); Listen and number 
(nghe và đánh số); Listen and write (nghe và điền thông tin)... Giới thiệu chủ đề, 
ngữ cảnh, nhân vật, tình huống, nội dung có liên quan đến bài nghe. Trong quá 
trình giới thiệu khai thác xem học sinh đã biết và chưa biết gì về nội dung sẽ nghe, 
gợi trí tò mò, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe. 
 Cho học sinh đoán, nghĩ trước những điều sắp được nghe điều này lôi cuốn 
học sinh vào bài nghe và tạo cho học sinh sự hứng thú vào bài học. 
 Giải thích một số từ và cấu trúc cần thiết. Tuy nhiên không cần giới thiệu 
hết, nên để học sinh chủ động đoán nghĩa của các từ trong ngữ cảnh. Nếu học sinh 
không hiểu được nghĩa của từ sau khi nghe, giáo viên sẽ giải nghĩa bằng định 
nghĩa hoặc cho ví dụ. 
 Soạn ra các yêu cầu, nhiệm vụ và bài tập về nội dung nghe. 
 Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng trực quan, tranh, hình ảnh 
minh họa kèm theo sự hỗ trợ rất tốt cho việc làm rõ ngữ cảnh, gợi ý nội dung sắp 
nghe. Tranh ảnh là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh. Nghe, 
xác định tranh có liên quan, sắp xếp theo thứ tự. 3 
 Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi nghe, trong khi nghe và sau khi 
nghe. Chia quá trình nghe thành từng bước: 
 + Nghe ý chính, rồi trả lời câu hỏi hướng dẫn, so sánh dự đoán. 
 + Nghe chi tiết, hoàn thành bài tập, yêu cầu nghe. 
 + Nghe, kiểm tra đáp án với tốc độ bình thường, không ngừng. 
 Nếu học sinh nghe không rõ thì ở mỗi từ, cấu trúc quan trọng, giáo viên cho 
tạm ngừng và cho các em nghe lại. 
 Khai thác sự khác nhau trong các câu trả lời của các cặp, các nhóm và so 
sánh kết quả, thảo luận sau khi nghe. 
 Đảm bảo chất lượng mẫu nghe tốt. 
 7.1.2 Tạo cho các em học sinh niềm hứng thú bằng cách “nghe kết hợp với 
chơi trò chơi” 
 Trò chơi trong giờ học không những giúp các em lĩnh hội kiến thức, từ ngữ 
mà còn giúp các em củng cố và khắc sâu kiến thức hơn nữa. Thông qua các trò 
chơi, các em sẽ vận dụng ngôn ngữ vào giao tiếp một cách dễ dàng, tạo cho các 
em niềm say mê, hứng thú trong học tập. Khi đưa ra được các trò chơi trong giờ 
học tiếng Anh một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn giờ học môn tiếng 
Anh sẽ này càng hiệu quả, tạo môi trường giao tiếp trong học sinh, giúp các em 
mạnh dạn hơn trong giao tiếp. 
 Trò “Simon says” khi giáo viên nói to các câu mệnh lệnh học sinh chỉ làm 
theo mệnh lệnh nếu giáo viên bắt đầu câu lệnh đó bằng cụm “Simon says”. Ngược 
lại nếu giáo viên không bắt đầu bằng cụm “Simon says” thì học sinh không được 
làm theo. Trò chơi này giúp các em tích lũy vốn từ và kỹ năng phản xạ. 
 Trò “Bingo” giúp học sinh ôn tập nghe và kết nối âm với cách viết của từ. 
Vừa giúp các em tăng phản xạ nhanh nhẹn khi nghe, vừa gây tinh thần thi đua giữa 
các em làm phần nghe hứng thú hơn. 
 Trò “Whispering” giúp các học sinh tăng tinh thần làm việc theo nhóm, 
nâng cao tình đồng đội. Không những vậy còn giúp cho học sinh có suy nghĩ linh 
hoạt, rèn luyện sự phản xạ nhanh nhạy, tạo sự tự tin và không khí trong lớp vui 
tươi thân mật. 4 
 Học sinh tham gia trò chơi Bingo 
 7.1.3. Khi các em đã cảm thấy tự tin khi nghe, tôi “lồng ghép kỹ năng nghe 
và kỹ năng nói” để tạo cho các em thói quen chủ động 
 Kỹ năng nói sẽ bổ trợ cho kỹ năng nghe vì vậy tôi luôn tạo cơ hội để các em 
học sinh có cơ hội được luyện nói nhiều theo nhóm. Việc các em được nói chuyện 
tự nhiên với nhau dưới sự kiểm soát của giáo viên sẽ thúc đẩy sự học hỏi lẫn nhau 
của học sinh. Giúp các em quên đi khoảng cách giữa các bạn học khá giỏi và các 
bạn ở nhóm dưới. Việc giao tiếp với các bạn trong lớp cũng giúp các em có thêm 
những kỹ năng mà các em học hỏi được từ bạn mình. 
 Ví dụ: Tôi đưa ra chủ đề “Các tháng trong năm”, các nhóm cùng viết trong 
cùng một khoảng thời gian nhóm viết được nhiều hơn và đúng hơn sẽ được nhận 
những món quà nhỏ, lời động viên khích lệ kịp thời của giáo viên. Trong quá trình 
thảo luận nhóm giáo viên tránh việc chê học sinh trước nhóm bạn, làm học sinh 
xấu hổ và lần sau ngại tham gia. Nên hướng dẫn học sinh cách học tốt hơn giúp trẻ 
tự tin vào khả năng của chính mình và tự tin khi học. Hoạt động này rèn cho các 
em kỹ năng lắng nghe ý kiến của bạn, phát huy phẩm chất đoàn kết, yêu thương. 
 Học sinh thi đua theo nhóm 5 
 7.1.4. Sử dụng âm nhạc trong dạy nghe kết hợp với luyện nghe ở nhà 
 Những bài hát tiếng Anh có nội dung phù hợp với lứa tuổi, giai điệu vui 
tươi vừa thay đổi không khí vừa giúp các em luyện nghe, ghi nhớ từ vựng và mẫu 
câu, ngoài ra có thể cải biên lời 
 Ví dụ: Thông qua bài hát “Can you swim?” học sinh vừa hát vừa hành động 
theo nhạc nên các em nghe và thuộc các từ vựng hoạt động rất nhanh. Bài “ABC 
song” giúp các em nhớ được bảng chữ cái một cách tự nhiên. Bài “What colour is 
the sky?” giúp các em ghi nhớ các từ vựng và câu hỏi về nhiều màu sắc đã học. 
Bài “Month of the year” giúp học sinh nhớ các tháng trong năm. Điều này sẽ giúp 
các em có thể học bài thoải mái và háo hức mong đợi tiết Tiếng Anh . 
 Học sinh vui vẻ tham gia vào bài hát 
 Tôi cũng cho các em xem các bộ phim hoạt hình có phụ đề tiếng Anh có nội 
dung đơn giản phù hợp và có các đơn vị kiến thức ở đó giúp các em quên sự mệt 
mỏi sau các giờ học dài. 
 Ngoài giờ học trên lớp tôi thường liên lạc với phụ huynh để tạo cơ hội cho 
các em có điều kiện luyện nghe ở nhà giúp các em hoàn thiện kỹ năng hơn nữa. 
 * Kết quả khi thực hiện giải pháp 
 + Các bảng số liệu so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện giải pháp 
 Tổng số HS khối 4 Hoàn thành tốt Hoàn thành khá Chưa hoàn thành 
 (70 HS) SL % SL % SL % 
 Kết quả trước khi 
 thực hiện biện pháp 12 17.1 34 48.6 24 34.3 
 Kết quả sau khi thực 
 hiện biện pháp 24 34.2 40 57.1 6 8.7 6 
 Đây là kết quả bước đầu sau một thời gian ngắn áp dụng biện pháp vào 
giảng dạy. Tôi tin rằng mình sẽ thành công với biện pháp này ở tất cả khối lớp mà 
tôi trực tiếp giảng dạy. Đồng thời sáng tạo ra những biện pháp độc đáo hơn để thu 
hút học sinh học tập, từ đó để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, đặc biệt 
là kỹ năng nghe cho học sinh tiểu học trong năm học này và các năm học tiếp theo. 
 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp 
 Giải pháp trên có thể áp dụng không chỉ riêng cho học sinh khối 4 mà còn có 
thể áp dụng cho toàn bộ học sinh trong trường và toàn bộ các em học sinh trong 
toàn huyện. 
 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp 
 Giải pháp phát triển kĩ năng nghe cho học sinh lớp 4 đã góp phần nâng cao 
chất lượng dạy và học Tiếng Anh của học sinh tại trường Tiểu học Tiến Thắng, 
đây sẽ là nền tảng để các em phát triển thêm một kĩ năng học tập của mình. Nhờ đó 
mà các em có thể tự tin hơn không chỉ trong học tập mà còn trong giao tiếp. 
 * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không 
sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả giải pháp 
 HIỆU TRƯỞNG 
 Dương Mạnh Nguyên Đặng Thị Giang Thanh