Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút TẢI VỀ ở trên
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN YÊN THẾ TRƯỜNG TIỂU HỌC HƯƠNG VĨ . BIỆN PHÁP “Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học” Họ và tên: HOÀNG THỊ TRANG Đơn vị: Trường Tiểu học Hương Vĩ, xã Hương Vĩ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG NGƯỜI VIẾT HIỆU TRƯỞNG (Ký ghi rõ họ tên) Nguyễn Thị Việt Hoàng Thị Trang Hương Vĩ, tháng 4 năm 2024 1 MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU Trang 1. Lý do chọn đề tài 2 2. Mục đích nghiên cứu 2 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 3 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3 5. Phương pháp nghiên cứu 3 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4 1. Cơ sở lý luận 4 2. Cơ sở thực tiễn 4 2.1. Thực trạng nội dung của vấn đề cần nghiên cứu 4 2.2. Kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân 5 3. Các biện pháp thực hiện 6 3.1. Biện pháp 1. Giúp học sinh nhận biết vai trò quan trọng về 6 việc đọc sách. 3.2. Biện pháp 2. Giáo viên rèn cho học sinh thói quen yêu thích 7 đọc sách 3.3. Biện pháp 3. Duy trì tốt thư viện thân thiện trong lớp. 9 3.4. Biện pháp 4. Tham gia tích cực các ngày hội đọc. 10 3.5. Biện pháp 5. Phối hợp với phụ huynh rèn cho các em thói 12 quen đọc sách ở nhà. III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 13 1. Kết quả 13 2. Ứng dụng của biện pháp 14 IV. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 1. Kết luận 15 2. Kiến nghị 15 V. TÀI LIỆU THAM KHẢO 17 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Sách là kho tàng tri thức mà nhân loại tạo ra, lưu lại và truyền cho thế hệ sau, đó là nguồn tri thức vô cùng quan trọng và vô tận đối với tất cả mọi con người. Việc đọc sách là cách tiếp thu ngôn ngữ, giao tiếp và chia sẻ thông tin, ý tưởng. Sách không chỉ là nguồn kiến thức bất tận của nhân loại, cung cấp tri thức mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống con người. Đọc sách là cách tốt nhất giúp làm giàu vốn hiểu biết, củng cố kiến thức, phát triển tâm hồn để hướng tới những giá trị tốt đẹp. Năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 2B. Trong quá trình hướng dẫn học sinh tham gia đọc sách tại thư viện lớp học, thì tôi cảm thấy còn băn khoăn một số điều sau: Học sinh còn chưa thích đọc sách, số học sinh mượn sách để đọc chưa nhiều. Các em còn nhỏ tuổi chưa nhận thức được về vai trò của việc đọc sách, dẫn đến việc các em chưa hứng thú đọc sách. Và đặc biệt là học sinh chưa có thói quen và kĩ năng đọc sách. Từ đó tôi đã suy nghĩ tìm những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, đề ra được các biện pháp để giúp các em yêu thích đọc sách và biết sử dụng sách có hiệu quả hơn. Qua thực tế quan sát tôi nhận thấy các em còn hạn chế trong việc tự giác đọc sách trong giờ truy bài, giờ ra chơi, trong tiết hoạt động tập thể hoặc trong thời gian rảnh. Thay vào đó đa số các em lại chỉ: chạy nhảy, nói chuyện, nô đùa với nhau trên lớp hoặc xem những chương trình trên truyền hình khi ở nhà. Điều đó khiến các em bỏ qua nguồn kiến thức vô hạn và những điều mới mẻ trong sách. Với học sinh lớp 2, việc rèn cho các em có kĩ năng tự giác đọc sách là vấn đề rất cần thiết. Chính vì vậy, tôi đã suy nghĩ và đã chọn đề tài là: “Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học”. 2. Mục đích nghiên cứu Tạo hứng thú đọc sách cho học sinh lớp 2 để từ đó các em có tình yêu với sách, ham mê đọc sách và có thói quen đọc sách hàng ngày. Giúp học sinh 3 hiểu được vai trò, ý nghĩa của việc đọc sách. Hình thành cho học sinh thói quen chủ động trong việc lĩnh hội tri thức, tìm kiếm các thông tin, kiến thức qua sách, báo, tài liệu, chủ động trong việc học tập của mình. Giúp học sinh tìm được những phút giây giải trí lành mạnh bên những trang sách bổ ích, tránh xa ti vi hay những trò chơi điện tử khiến trẻ căng thẳng và mỏi mắt. Vì vậy, việc xây dựng ý thức, thói quen đọc sách cho học sinh – những chủ nhân tương lai của đất nước càng đặc biệt quan trọng. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Làm rõ cơ sở lý luận để tìm ra những biện pháp giúp học sinh tham gia tích cực và có hiệu quả trong việc đọc sách cho học sinh. Tìm hiểu lí do khiến học sinh không hứng thú, tự giác đọc sách. Điều tra thực trạng của lớp học. Giúp đỡ các em tham gia đọc sách bằng một số biện pháp đã đề ra. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Việc đọc sách rất cần thiết cho mọi lứa tuổi học sinh diễn ra qua nhiều cấp học và lớp học, tôi đã chọn lứa tuổi học sinh lớp 2 và chọn chính lớp 2B trong năm học 2022 – 2023 mà tôi được phân công chủ nhiệm để rèn kĩ năng thói quen yêu thích đọc sách cho các em. 5. Phương pháp nghiên cứu Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm giúp học sinh tham gia tích cực và có hiệu quả trong việc đọc sách cho học sinh lớp 2, thì tôi đã vận dụng các phương pháp sau: - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết. - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. - Phương pháp quan sát. - Phương pháp điều tra. - Phương pháp đàm thoại. - Phương pháp luyện tập thực hành. 4 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Hiện nay, xã hội ngày nay càng phát triển, nhất là thời đại cộng nghệ 4.0, thì việc học tập ngày càng đòi hỏi con người phải chủ động tìm tòi và khám phá tri thức. Khi đọc người đọc huy động trí tưởng tượng của mình để hình dung ra toàn bộ bối cảnh được miêu tả trong sách. Phần lớn các em học sinh học quá nhiều không nên những lúc rãnh rỗi các em lại không còn hứng thú để đọc sách giải trí. Các em có thói quen đọc sách sẽ có hướng giải quyết vấn đề một cách nhẹ nhàng, cư xử, giao tiếp thân thiện lịch sự vì qua thời gian đọc sách sẽ giúp các em phần nào rèn luyện những phẩm chất tốt đẹp nhất. Hiểu được việc tạo cho các em có thói quen đọc sách, báo là việc làm rất cần thiết nhằm giúp các em tiếp thu một kho tàng tri thức của nhân loại, đồng thời qua đó còn giúp các em hình thành nhân cách tốt vì khi các em có thói quen đọc sách các em sẽ giải quyết những vấn đề trong cuộc sống một cách điềm đạm, từ tốn không nóng vội. Tôi đã tìm hiểu nhiều cách giúp học sinh thích đọc sách và tôi thấy một số cách nêu bên dưới đây có thể vận dụng vào thực tế lớp tôi để tôi có thể giúp các em cùng thực hiện đề tài này. 2. Cơ sở thực tiễn 2.1. Thực trạng nội dung của vấn đề cần nghiên cứu Năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp 2B. Lớp tôi có tổng số 32 học sinh. Qua thực tế nhà trường, tôi thấy có những thuận lợi, khó khăn trong quá trình giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học như sau: 2.1.1. Thuận lợi: Phụ huynh học sinh tạo điều kiện thuận lợi trong việc trang bị sách, truyện tranh cho các em. Thư viện lớp học được bố trí ngăn nắp, sạch sẽ, trang trí đẹp mắt. Bên cạnh đó tại thư viện nhà trường cũng có rất nhiều loại sách khác nhau, phù hợp với mọi lứa tuổi học sinh. 5 Trong lớp có một số em có khả năng thuyết trình tốt trước lớp, có thể chia sẻ về nội dung sách cho các bạn cùng nghe. 2.1.2. Khó khăn: Về phía giáo viên: Vẫn còn hạn chế về phương pháp để tạo sự lôi cuốn, hấp dẫn đọc sách đến học sinh. Về phía học sinh: Thời đại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ các em chỉ thích tìm kiếm các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại để xem các chương trình hoặc các em thích thú chơi những món đồ chơi như: bi, thẻ bài,.. hơn là đọc sách. Học sinh lớp 2 vốn từ của các em chưa nhiều, hiểu biết còn hạn chế nên chưa tự biết chọn sách và chưa có phương pháp đọc nên chưa thấy hết được giá trị và tầm quan trọng của sách. Về phía cha mẹ học sinh: Phụ huynh ngày càng bận rộn với công việc của mình chưa quan tâm đến việc đọc sách của con. Đa số phụ huynh đi làm công ty từ sáng cho đến tối, mà tại nhà của các em có kết nối mạng internet sẵn, điều này tạo điều kiện cho các em tự do dùng các thiết bị điện tử nhiều hơn. 2.2. Kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát số lượng học sinh tham gia đọc sách của lớp ngay từ đầu năm học và thu được kết quả như sau: Tổng số Số học sinh ít tham gia đọc Số học sinh tích cực tham học sinh sách gia đọc sách Số lượng Tỉ lệ ( %) Số lượng Tỉ lệ ( %) 32 17 53,1 % 15 46,9 % Qua kết quả điều tra khảo sát, tôi thấy tỉ lệ số học sinh tích cực tham gia đọc sách còn ít. Điều đó cho thấy các em chưa thích đọc sách, chưa thấy được giá trị của sách mang lại, thư viện của lớp còn chưa tạo được hứng thú đọc sách cho học sinh. 6 3. Các biện pháp thực hiện Từ những thực trạng trên sau một thời gian chủ nhiệm và nghiên cứu tôi đã tìm tòi và mạnh dạn vận dụng một số giải pháp mới để giúp học sinh chủ động, tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học. 3.1. Biện pháp 1. Giúp học sinh nhận biết vai trò quan trọng về việc đọc sách. Với lứa tuổi học sinh lớp 2 thì các em còn hạn chế trong việc tự chọn sách cho bản thân mình, các em thường ngại đọc những quyển nhiều chữ mà chỉ chọn những quyển ít chữ và nhiều hình ảnh. Chính vì thế, giáo viên cần tư vấn cho học sinh những loại sách, truyện tranh bổ ích, có nội dung hay và phù hợp với lứa tuổi của các em. Hình ảnh học sinh trình bày cảm nhận về cuốn sách Để giúp các em thấu hiểu được tầm quan trọng cũng như giá trị riêng của mỗi quyển sách, như: rèn luyện được khả năng giao tiếp, khả năng tư duy nhanh, tưởng tượng, sáng tạo, linh hoạt, chính xác, . 7 Ví dụ: Khi các em đọc một quyển sách hướng dẫn cách gấp một chiếc thuyền thì các em có thể phát huy được khả năng tư duy và sáng tạo để gấp được chiếc thuyền đó. Hoặc khi các em đọc một quyển truyện tranh Doremom thì các em cũng sẽ tưởng tượng trong đầu ra những điều xảy ra trong truyện. 3.2. Biện pháp 2. Giáo viên rèn cho học sinh thói quen yêu thích đọc sách. Thiết lập thời gian biểu để học sinh đọc sách, mượn và trả sách một cách hợp lí tại thư viện lớp học. Hình ảnh học sinh lựa chọn truyện đọc vào giờ ra chơi. Không những chỉ đọc sách tại thư viện của lớp học mà còn khuyến khích các em đọc tại thư viện ở nhà trường, thư viện ngoài trời thường xuyên trong giờ ra chơi. Bởi ở đó có sách và truyện đa dạng và phong phú hơn, các em sẽ thoải mái lựa chọn những loại sách yêu thích. 8 Hình ảnh học sinh tích cực đọc sách ở thư viện xanh Khi các em đọc sách xong giáo viên sẽ cho trình bày lại nội dung trong quyển sách vừa đọc hoặc vẽ lại những nhân vật trong câu chuyện, sau đó sẽ trình bày với các bạn. Sau mỗi lần các em trình bày, tôi khuyến khích các em để các em cảm thấy thích thú, cảm thấy tinh thần thoải mái khi đọc sách. 9 Nhằm giúp tăng khả năng giao tiếp trước đám đông, rèn tính chủ động, mạnh dạn, tự tin cho học sinh ngay từ khi còn bé. Khen thưởng cho những học sinh chăm chỉ đọc nhiều và biết giúp đỡ các bạn trong quá trình đọc sách bằng cách tuyên dương trước lớp, tặng những món quà nhỏ có ý nghĩa. 3.3. Biện pháp 3. Duy trì tốt thư viện thân thiện trong lớp. Học sinh chính là những người tạo nên thư viện vui của lớp, chính vì vậy giáo viên cùng học sinh thiết kế và trang trí góc thư viện ở trong lớp học thêm phần sinh động, đẹp mắt tạo sự hứng thú cho học sinh. Sản phẩm được tạo ra từ học sinh sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều. Phát động khuyên góp sách, truyện tới học sinh và phụ huynh học sinh trong lớp để thư viện thêm phần phong phú, đa dạng nội dung và đặc biệt là phải phù hợp với lứa tuổi của học sinh. Tổ chức cho học sinh tham gia đọc sách tại lớp vào giờ truy bài, ra chơi, tiết hoạt động tập thể trong các buổi học. Hình ảnh học sinh đọc sách trong lớp vào giờ ra chơi 10 Thành lập câu lạc bộ thư viện của lớp để các em cùng hướng dẫn các bạn trong lớp giữ gìn, bảo quản sách trong thư viện. Quản lí quá trình mượn và trả sách của các bạn. Từ đó học sinh phát huy được thêm năng lực tự quản, phẩm chất gọn gàng, ngăn nắp. Hình ảnh bạn phụ trách CLB thư viện của lớp đang hướng dẫn các bạn sử dụng sách truyện. 3.4. Biện pháp 4. Tham gia tích cực các ngày hội đọc. Cùng học sinh tham gia ngày hội đọc sách hoặc các hoạt động trải nghiệm do nhà trường tổ chức. Khuyến khích phụ huynh cùng tham gia vào ngày hội để phụ huynh nhận biết được tầm quan trọng của việc đọc sách, từ đó có thể hướng dẫn và khuyến khích con em mình đọc sách khi ở nhà. 11 Hình ảnh học sinh tham gia Ngày hội đọc sách của Nhà trường. 12 3.5. Biện pháp 5. Phối hợp với phụ huynh rèn cho các em thói quen đọc sách ở nhà. Phối hợp với phụ huynh thay vì cho các em tiếp xúc với các thiết bị điện tử thông minh để chơi trò chơi hoặc xem các chương trình trên đó thì phụ huynh nên cho con em mình đọc thêm sách vào thời gian rảnh ở nhà. Động viên các em mượn sách tại thư viện về nhà đọc thường xuyên, đọc cho các thành viên trong gia đình nghe. Hình ảnh phụ huynh học sinh lắng nghe con đọc sách ở nhà. 13 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 1. Kết quả Sau khi áp dụng những cách thực hiện như trên học sinh lớp 2B của tôi đã hứng thú say mê đọc sách hơn, tự giác tìm đến thư viện trong lớp và thư viện ở trường đọc sách. Vốn từ của các em đã được trau dồi thêm rất nhiều, nên các em đã mạnh dạn tự tin trao đổi với bạn bè, thầy cô những nội dung các em đã tìm hiểu thông qua sách, truyện, báo. Học sinh ngày càng tự tin hơn vì trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy khi đề cập đến một vấn đề mà các em hiểu biết thì các em sẽ mạnh dạn hơn trong quá trình giao tiếp. Biết vận dụng những kiến thức đã đọc được trong sách để áp dụng vào các bài học và trong cả thực tế đời sống hàng ngày. Bảng khảo sát sau khi áp dụng biện pháp của lớp 2B, đối với 32 học sinh năm học 2022 - 2023 Số học sinh ít tham gia Số học sinh tích cực Kết quả đọc sách tham gia đọc sách Số lượng Tỉ lệ ( %) Số lượng Tỉ lệ ( %) Trước khi áp 17 53,1 % 15 46,9 % dụng biện pháp Sau khi áp dụng 0 0 32 100 % biện pháp Với kết quả như trên, tôi nhận thấy các em trước còn hạn chế về khả năng giao tiếp, trình bày trước đám đông thì giờ đây đã tiến bộ hơn rất nhiều. Lớp tôi sẽ xây dựng được một thư viện vui với nhiều loại sách và mẫu truyện hay để giúp các em tự chủ động tìm hiểu và tự chủ động rèn bản thân có thói quen đọc sách mà không cần nhắc nhở. Thông qua việc đọc sách cũng sẽ giáo dục đạo đức các em: Tham gia các trò chơi nhẹ nhàng, không chạy đùa nhiều, 14 không nóng vội khi giải quyết vấn đề, biết yêu thương bạn bè và mọi người xung quanh hơn, Hình ảnh học sinh tích cực tham gia hoạt động đọc sách tại lớp. 2. Ứng dụng của biện pháp Trong quá trình áp dụng “ Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học”, tôi đã tìm hiểu, lựa chọn các biện pháp phù hợp, dạy học sinh một số kĩ năng. Giúp các em chủ động, tích cực đọc sách, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở Tiểu học. Đồng thời rút kinh nghiệm cho bản thân và đồng nghiệp trong quá trình dạy học sinh lớp 2 đam mê đọc sách, tích cực đọc sách tại thư viện lớp học. Các biện pháp mà tôi đã trình bày rất dễ thực hiện, áp dụng được cho tất cả những giáo viên đang chủ nhiệm tất cả các lớp bậc tiểu học trong trường và trong toàn huyện. 15 IV. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Trong quá trình áp dụng “ Giúp học sinh tích cực tham gia đọc sách tại thư viện lớp học”, thi tôi nhận thấy: Đọc sách hàng ngày là một thói quen vô cùng quan trọng đối với học sinh đặc biệt là học sinh Tiểu học. Đối với lứa tuổi học sinh Tiểu học, việc rèn thói quen đọc sách hàng ngày chính là rèn cho học sinh khả năng tự học. Các em còn nhỏ, đang trong quá trình hình thành nhân cách nên việc đọc sách không chỉ giúp các em mở rộng kiến thức mà còn giúp các em có một nhân cách tốt. Hơn nữa cấp Tiểu học là cấp học nền tảng. Giáo viên rèn được thói quen đọc sách ngay từ lúc này sẽ giúp các em duy trì và phát triển thói quen đọc sách trong các cấp học tiếp theo và cả cuộc sống sau này. Việc rèn và duy trì thói quen đọc sách hàng ngày cần một quá trình kéo dài và liên tục, vì vậy mỗi người giáo viên cần kiên trì, tìm tòi và sáng tạo để luôn tạo được hứng thú và rèn được thói quen đọc sách hàng ngày cho học sinh. 2. Kiến nghị 2.1. Đối với nhà trường và xã hội Thường xuyên khuyến khích và tổ chức các hoạt động, ngày hội đọc sách trong trường và trong xã hội. Cần kiểm soát chặt chẽ những đầu sách có nội dung đảm bảo chất lượng đến với người đọc. 2.2. Đối với giáo viên Mỗi giáo viên cần tìm hiểu tâm lí của từng em học sinh để định hướng, lực chọn các cuốn sách phù hợp với các em. Ngoài ra, giá viên không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, kĩ năng sư phạm để biết thêm nhiều phương pháp mới để hấp dẫn, tạo cảm hứng cho học sinh đọc sách. 2.3. Đối với học sinh: Hãy đọc sách thường xuyên để phát triển trí tuệ và tâm hồn. Cùng tuyên truyền và đọc sách cùng người thân, bạn bè. 16 2.4. Đối với gia đình: Các bậc phụ huynh cần quan tâm con em mình hơn nữa, mỗi phụ huynh phải thực sự là một tấm gương đọc sách cho con noi theo. Bản thân là một người giáo viên Tiểu học, tôi luôn mong muốn các em học sinh tự rèn được những năng lực và phẩm chất tốt đẹp nhất đề trở thành con ngoan trò giỏi, những chủ nhân tương lai của đất nước. Trên đây là sáng kiến mà tôi đã vận dụng và đã đạt được kết quả như trên, mặc dù đã cố gắng nhưng kinh nghiệm và trình độ của bản thân còn hạn chế nên sáng kiến kinh nghiệm còn nhiều điều thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của Hội đồng xét duyệt nhằm giúp đề tài của tôi hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! 17 V. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Nguyễn Tất Thắng (2004), Đọc hay là nghe – nhìn?, Tạp chí thư viện, số 2. 2. Phạm Văn Tình (2005), Sách và đọc sách xưa và nay, Tạp chí Người đọc sách, số 2 (3-2007). 3. Nguyễn Hữu Viêm (2009), Văn hóa đọc và phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam, Tạp chí thư viện Việt Nam, số 1.
File đính kèm:
giup_hoc_sinh_tich_cuc_tham_gia_doc_sach_tai_thu_vien_lop_ho.pdf
