Vận dụng trò chơi vào môn Toán lớp 5 nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh

 UBND HUYỆN YÊN THẾ 
 TRƯỜNG TIỂU HỌC TAM TIẾN 
 BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI 
 GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN CHU KỲ 2024-2026 
Tên biện pháp: “Vận dụng trò chơi vào môn Toán lớp 5 nhằm tạo hứng 
 thú học tập cho học sinh” 
 Họ và tên: Đỗ Thị Thùy Dương 
 Môn giảng dạy: Văn hóa 
 Trình độ chuyên môn: Đại học 
 Chức vụ: Giáo viên 
 Đơn vị công tác: Trường TH Tam Tiến 
 TÁC GIẢ XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG 
 (Kí, ghi rõ họ tên) (Ký tên, đóng dấu) 
Đỗ Thị Thùy Dương Trần Ngọc Khương 
 Tam Tiến, ngày 23 tháng 4 năm 2025 MỤC LỤC 
 NỘI DUNG Trang 
I: PHẦN MỞ ĐẦU 1 
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2 
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2 
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 2 
4. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2 
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2 
II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2 
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN 2 
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 3 
3. CÁC BIỆN PHÁP 5 
III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 15 
1. KẾT QUẢ 15 
2. ỨNG DỤNG 16 
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 16 
1. KẾT LUẬN 16 
2. KIẾN NGHỊ 16 
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO 17 
 1 
 I. PHẦN MỞ ĐẦU 
 1. Lý do chọn đề tài 
 Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các 
môn học khác trong nhà trường Tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng 
đào tạo nên những con người phát triển toàn diện. 
 Muốn học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng học tốt 
được môn Toán thì mỗi người giáo viên không phải chỉ truyền đạt, giảng giải 
theo các tài liệu đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và 
thiết kế bài giảng một cách rập khuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một 
cách thụ động mà hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề đang được 
mọi người cùng quan tâm. Đổi mới phương pháp dạy học đồng nghĩa với việc 
thay đổi cách dạy, cách học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của 
học sinh trong học tập. Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới giáo dục có nêu rõ: 
“Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển 
những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên 
quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc. Đổi mới phải bảo đảm tính 
hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải 
pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp”. 
Vận dụng các phương pháp giáo dục đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đối tượng 
và hoàn cảnh, ưu tiên cho thực hành, khuyến khích sáng tạo. Cùng với việc đổi 
mới tất cả các môn học khác trong chiến lược phát triển toàn diện, có thể nói áp 
dụng việc đổi mới trong dạy học môn Toán đóng vai trò hết sức quan trọng. 
 Năm học 2024 – 2025 là năm học thực hiện Chương trình Giáo dục phổ 
thông 2018 đối với lớp 5. Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới 
phương pháp dạy học môn Toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích 
cực, chủ động sáng tạo của học sinh. Trò chơi là một phương pháp dạy học 
không phải là mới nữa bởi trong dạy học truyền thống trước đây chúng ta cũng 
đã thường xuyên sử dụng để gây hứng thú cho học sinh. 
 Chính vì những lý do nêu trên kết hợp với kinh nghiệm giảng dạy của bản 
thân trong nhiều năm qua, nhằm giúp học sinh khắc sâu được những kiến thức 
đã học, biết vận dụng vào trong thực tế hằng ngày, tôi mạnh dạn đưa ra các biện 
pháp về “Vận dụng trò chơi vào môn Toán lớp 5 nhằm tạo hứng thú học tập 
cho học sinh” 
 2. Mục đích nghiên cứu 
 - Tìm hiểu hệ thống, phương pháp, nội dụng dạy học môn Toán lớp 5. 2 
 - Tìm hiểu hệ thống bài tập môn Toán 5 có thể thiết kế thành trò chơi. 
 - Tìm hiểu những khó khăn, thuận lợi của học sinh, giáo viên trường Tiểu 
học khi thiết kế và tổ chức trò chơi trong giờ học toán. 
 - Đưa ra một số cách thức tổ chức trò chơi trong môn Toán lớp 5 nhằm tạo 
hứng thú học tập cho học sinh. 
 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 
 - Nghiên cứu những vấn đề chung về thực trạng học tập môn Toán với 
học sinh lớp 5. 
 - Nghiên cứu một số giải pháp tổ chức trò chơi trong môn Toán lớp 5 
nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh. 
 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 
 - Học sinh tại lớp tôi chủ nhiệm. 
 - Các trò chơi học tập có thể vận dụng khi dạy học môn Toán lớp 5 
 5. Phương pháp nghiên cứu 
 Để quá trình nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này đạt hiệu 
quả, tôi đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu sau: 
 - Phương pháp nghiên cứu tài liệu 
 - Phương pháp điều tra, quan sát 
 - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm 
 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 
 1. Cơ sở lý luận 
 Yêu cầu cơ bản về đổi mới phương pháp dạy học môn Toán tập trung vào 
“tổ chức quá trình dạy học theo hướng kiến tạo, trong đó học sinh được tham gia 
tìm tòi, phát hiện, suy luận giải quyết vấn đề. Qua nghiên cứu, tìm hiểu các bộ 
sách giáo khoa môn Toán lớp 5 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tôi 
nhận thấy: Nội dung kiến thức cơ bản không có sự khác biệt nhiều so với 
Chương trình giáo dục phổ thông trước mà sự khác biệt chủ yếu là về cấu trúc, 
sắp xếp lại theo định hướng phát triển năng lực. Đặc biệt, trong bộ sách “Kết nối 
tri thức với cuộc sống”, nhóm tác giả thiết kế các nội dung dạy học theo chủ đề, 
mỗi chủ đề được biên soạn theo bài học thay vì tiết học, cấu trúc mỗi bài thường 
có bốn phần: phần Khám phả giúp học sinh tìm hiểu kiến thức mới, phần Hoạt 
động giúp học sinh thực hành kiến thức ở mức độ đơn giản, phần Trò chơi giúp 
học sinh thực hành, củng cố kiến thức và phần Luyện tập giúp học sinh ôn tập, 
vận dụng, mở rộng kiến thức thông qua hệ thống các bài tập cơ bản và nâng cao. 3 
Với cấu trúc này, giúp giáo viên linh hoạt hơn trong việc tổ chức các hoạt động 
dạy học, tạo cơ hội đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. 
 Với đối tượng học sinh ở bậc Tiểu học, đặc biệt là những lớp đầu cấp, về 
tư duy và nhận thức còn ở mức độ phát triển ban đầu, các kiến thức được đưa 
vào còn khá đơn giản chưa đòi hỏi tư duy trừu tượng ở mức độ cao. Việc hình 
thành kiến thức và rèn luyện các kỹ năng cho học sinh chủ yếu hoá hoạt động 
của học sinh, trong đó giáo viên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn hoạt động cho 
học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề để 
khuyến khích học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, tự phát hiện 
thông qua thực hành, luyện tập, củng cố, mở rộng và phát triển. Hơn nữa, trò 
chơi toán học có thể được khai thác để hỗ trợ các hoạt động trong quá trình dạy 
học Toán: Khởi động; Hình thành kiến thức; Luyện tập, củng cố; Vận dụng toán 
học vào thực tiễn. Trò chơi Toán học góp phần tạo ra không khí vui vẻ, sôi nổi, 
gây hứng thú, giảm đi sự căng thẳng ở các tiết học, thúc đẩy tính tích cực hoạt 
động sáng tạo của học sinh, giờ học diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái. 
 Tuy nhiên, khi lựa chọn, thiết kế và tổ chức trò chơi Toán học cần chú ý 
những yêu cầu sau: 
 - Trò chơi Toán học phải thực hiện được chức năng hỗ trợ dạy học môn 
Toán, đáp ứng mục tiêu dạy học, đặc biệt là yêu cầu trong chương trình môn 
Toán 2018 đối với bậc Tiểu học. Theo đó, giúp học sinh hứng thú, tích cực tham 
gia trò chơi để học Toán. 
 - Trò chơi Toán học được thiết kế phải phù hợp với đặc điểm nhận thức và 
khả năng thực hành của học sinh tiểu học. 
 - Tùy theo độ tuổi, theo lớp, theo thời lượng tiết học mà thiết kế, tổ chức 
các trò chơi phù hợp. 
 - Không lạm dụng trò chơi Toán học làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy học. 
 2. Cơ sở thực tiễn 
 Đầu năm học 2024 - 2025 tôi được phân công dạy chủ nhiệm lớp 5A. 
Trong quá trình dạy học, tôi thấy học sinh chưa hứng thú với việc học toán, chưa 
tập trung tham gia các hoạt động học tập như làm việc cá nhân, làm việc theo 
nhóm 
 * Ưu điểm: 
 - Học sinh có khả năng hiểu bài học và áp dụng kiến thức toán vào các 
vấn đề và bài toán cụ thể 4 
 - Học sinh chú ý đến chi tiết trong các bài toán đã được học và quen 
thuộc, làm bài một cách cẩn thận. 
 - Hoàn thành khá đầy đủ các nhiệm vụ học tập được giao trong tiết học. 
 * Hạn chế 
 - Một số học sinh có thể còn yếu và cần thời gian để phát triển khả năng 
toán học của mình. 
 - Một số học sinh có thể gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng kiến 
thức toán học vào các bài tập thực tế. 
 - Học toán đòi hỏi sự kiên nhẫn và một số học sinh lớp 5 có thể dễ bỏ 
cuộc khi gặp khó khăn. 
 - Một số học sinh cảm thấy toán học là một môn học khô khan và thiếu 
hứng thú. 
 - Một số HS cảm thấy lo lắng hoặc áp lực khi học toán, đặc biệt nếu gặp 
khó khăn trong việc hiểu bài. 
 - Một số em khả năng tập trung hạn chế, có thể tập trung vào một nhiệm 
vụ trong một thời gian ngắn và sau đó mất tập trung nhanh chóng. 
 Do đó các em thường bị áp lực, lo lắng, sợ hãi, bối rối, mệt mỏi, khó 
khăn, thấy một tiết học lâu quá, muốn bớt bài tập đi, rất sợ bị kiểm tra khi đến 
giờ học toán. Việc hứng thú học Toán đối với học sinh rất hạn chế, đa số các em 
sợ môn Toán, coi việc học Toán là một công việc, một môn học nặng nhọc, căng 
thẳng. 
 Sau khi làm khảo sát ở HS, tôi thu nhận được kết quả khảo sát như sau: 
 Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng học sinh lớp 5A 
 HS thích học HS không thích HS cảm thấy 
 Tổng số Sĩ số toán học toán bình thường 
 SL TL (%) SL TL (%) SL TL (%) 
 24 24 4 16,7 12 50 8 33,3 
 Qua khảo sát ở lớp tôi, kết quả cho thấy số học sinh thích học Toán còn 
thấp. Tôi cũng muốn tìm hiểu thêm tâm lý của học sinh khi học Toán, nên tôi 
thực hiện khảo sát ở một lớp 5 khác cùng khối để so sánh kết quả. 
 5 
 Bảng 2: So sánh kết quả của 2 lớp. 
 Kết quả khảo sát đầu năm 
 Số học 
 Lớp HS cảm thấy bình 
 sinh HS không thích học 
 HS thích học Toán thường khi học 
 Toán 
 Toán 
 5A 30 12 40 % 14 46,7% 4 13,3% 
 5B 24 4 16,7% 12 50% 8 33,3% 
 Để khắc phục những khó khăn trên, bản thân tôi nhận thấy cần có biện 
pháp cụ thể để nâng cao hứng thú học toán cho Học sinh lớp 5, khắc phục tình 
trạng học sinh không còn thấy sợ hãi khi học toán. 
 3. Các biện pháp 
 3.1. Biện pháp 1: Đảm bảo nguyên tắc khi sử dụng trò chơi toán học 
 Để đạt hiệu quả trong sử dụng trò chơi học tập dạy - học toán 5 thì việc đa 
dạng hoá trò chơi trong giờ học là vô cùng quan trọng để các em “chơi mà học” 
là điều không dễ dàng. Vì vậy khi thiết kế trò chơi học tập, giáo viên phải nắm 
vững và thực hiện các nguyên tắc chủ yếu sau 
 3.1.1.Thiết kế trò chơi toán học sao cho phù hợp với nội dung từng 
bài học: 
 Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn toán nói chung và môn toán lớp 5 
nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi 
tiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức được trò 
chơi trong dạy toán có hiệu quả thì người giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị 
chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau: 
 + Trò chơi phải mang ý nghĩa giáo dục. 
 + Trò chơi phải nhằm mục đích khởi động cho tiết học hoặc phải nhằm 
mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học 
 + Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh lớp 5, phù hợp với khả năng 
người hướng dẫn, sự chuẩn bị của giáo viên và cơ sở vật chất của nhà trường. 
 + Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú. 
 + Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh. 
 3.1.2.Cấu trúc của trò chơi học tập: 6 
 Từ những nguyên tắc trên, để trò chơi học tập đạt kết quả cao tôi đã xây 
dựng cấu trúc của trò chơi như sau: 
 + Tên trò chơi: Gây được sự hứng thú, tò mò của học sinh. 
 + Mục đích Trò chơi: Nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào. 
Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi. 
 + Đồ dùng, trò chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong trò chơi 
học tập. 
 + Nêu lên luật chơi: Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với 
người chơi, quy định thắng thua của trò chơi. 
 + Số người tham gia chơi: Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi. 
 + Nêu lên cách chơi. 
 + Nếu cần thiết cho học sinh chơi thử. 
 + Phần thưởng cho đội thắng, phạt đội thua thế nào? 
 3.1.3. Cách tổ chức trò chơi: 
 Khi đã xây dựng được nguyên tắc và câu trúc của trò chơi rồi thì việc tổ 
chức trò chơi cho học sinh là vô cùng quan trọng nó quyết định sự thành bại 
trong trò chơi. Vậy cách tổ chức trò chơi học tập trong môn Toán thích hợp là: 
 + Thời gian tiến hành: thường từ 3 - 5 phút 
 + Đầu tiên là giới thiệu trò chơi: 
 + Nêu tên trò chơi. 
 + Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ luật 
chơi. 
 + Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi. 
 + Tiến hành chơi thật. 
 + Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể 
nêu thêm những kiến thức được củng cố qua trò chơi, những sai lầm cần tránh. 
 + Thưởng - phạt: Phân minh, đúng luật chơi, sao cho học sinh thấy 
thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh. 
Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như 
chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò...) Tuyệt đối không được phê 
bình hoặc nói nặng lời mà phải luôn động viên, khích lệ các em. 
 3.2. Biện pháp 2: Thiết kế một số trò chơi Toán học vận dụng trong 
môn Toán 5 
 Đối với bài dạy trên máy chiếu có sức hấp dẫn hơn so với cách dạy thông 
thường. Bởi cách dạy trên máy, GV cung cấp kiến thức cho học sinh qua nhiều 7 
phương tiện phác nhau như: hình ảnh, trò chơi trực quan, Ở thể loại này tôi 
cũng sử dụng một số trò chơi lồng ghép trong bài để tăng sức hấp dẫn của nội 
dung bài học và phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh. Cụ thể tôi đã thiết 
kế một số trò chơi trong bài giảng trình chiếu như sau: 
 3.2.1.Dạng Trò chơi khởi động đầu giờ: 
 * Trò chơi 1: Khởi động: Vòng quay may mắn (Áp dụng được tất cả 
các tiết học) 
 - Mục đích: Đây là loại trò chơi dùng để ôn lại kiến thức cũ, thông qua trò 
chơi này tôi kiểm tra các em những câu hỏi của bài học trước nhưng trên cơ sở 
trò chơi để gây hứng thú cho các em đồng thời phát triển phẩm chất năng lực các 
em. Cách làm như sau:. 
 - Cách chơi: Bắt đầu nội dung bài học tôi ôn kiến thức học sinh bằng cách 
tổ chức trò chơi “Khởi động”. Sau khi giới thiệu trò chơi và cách chơi, tôi tiến 
hành trình chiếu và bấm máy để học sinh quan sát và chờ xem máy tính sẽ gọi 
tên ai trả lời. Khi máy tính dừng lại sẽ xuất hiện tên một học sinh, tôi mời em đó 
đứng dậy trả lời. Tương tự em thứ hai cũng thực hiện cách chơi như vậy. 
 *Trò chơi 2: Trò chơi “gió thổi” 
 Cách chơi: Quản trò giao việc: Em/bạn hãy tưởng tượng mình là một cái 
cây. Tất cả đứng giang tay ra để tạo hàng cây. Gió thổi bên nào các em/bạn 
nghiêng về bên đó. 
 Cả lớp đứng rồi dang tay sang hai bên. 8 
- Quản trò: (Hô) Gió thổi, gió thổi. 
- Cả lớp: Về đâu, về đâu? 
- Quản trò: Bên trái, bên trái. 
- Cả lớp: Nghiêng người sang bên trái. 
- Quản trò: Gió thổi, gió thổi. 
- Cả lớp: Về đâu, về đâu? 
- Quản trò: Bên phải, bên phải. 
- Cả lớp: Nghiêng người sang bên phải. 
- Quản trò hô rồi làm tiếp với các vị trí: trước, sau. 
 Lưu ý: Quản trò lặp lại các vị trí cần luyện tập nhiều lần và tăng tố độ nói 
để học sinh luyện phản xạ nhanh. 
 *Trò chơi 3: Ai nhanh hơn 
 Mục đích: 
- Ôn tập lại kiến thức đã học đồng thời giới thiệu bài mới. 
- Luyện phản ứng nhanh, khả năng quan sát, nhận xét, đánh giá chính xác, tiết 
kiệm thời gian. 
- Rèn tính tự giác, thi đua giữa học sinh. 
 Chuẩn bị: 
- Giáo viên: chuẩn bị hệ thống câu hỏi và đáp án. 
- Học sinh: thẻ đúng , sai. 
 Cách tổ chức: 
- Chia lớp làm 4 đội chơi tương ứng với 4 tổ , cử 4 tổ trưởng làm trọng tài và 
theo dõi chéo, 1 thư ký ghi kết quả. 
- Thời gian: 4 phút 
- Luật chơi: Giáo viên lần lượt giới thiệu từng câu hỏi, yêu cầu để giáo viên đọc 
từng câu hỏi hoàn chỉnh thì học sinh mới được sử dụng thẻ (đúng hoặc sai) để 
trả lời. Em nào vi phạm luật là loại kết quả. Sau khi học sinh trả lời câu hỏi, giáo 
viên đưa đáp án cho câu hỏi luôn để các em đối chiếu kết quả. 
- Cách tính điểm: mỗi câu trả lời đúng được tính 10 điểm/học sinh, trả lời sai trừ 
5 điểm/học sinh. Tổng điểm mỗi đội được ghi lên bảng luôn sau mỗi câu trả lời. 
 Câu hỏi có thể liên quan đến bài học trước đó, nhằm ôn lại bài cũ trước 
khi vào bài mới 
 3.2.2. Dạng trò chơi củng cố bài học 
 * Trò chơi 1: Bóng bay thông thái 9 
 - Mục đích: Đây là trò chơi dùng để củng cố bài học sau khi hoàn thành 
nội dung bài. Đồng thời cũng là để thay đổi không khí căng thẳng trong một tiết 
dạy nên tôi muốn tạo một sự bất ngờ nho nhỏ để lấy lại tinh thần học tập cho các 
em và mong muốn các em ghi nhớ những nội dung chính của bài. 
 - Cách chơi: 
 + Có 4 câu hỏi bên trong. Tiếp theo có 4 quả bóng chưa 4 đáp án. 
 + HS sẽ được chọn 1 câu hỏi bất kì và 1 quả bóng chứa đáp án tương ứng. 
Nếu trả lời đúng bóng bay sẽ tự động hiện đáp án. 
 - Tác dụng: Củng cố kiến thức đã học trỏng bài, phát triển các phẩm chất 
năng lực hoc sinh, tạo không khí thoải mái, thư giãn sau một tiết học căng thẳng. 
 Ví dụ: Khi dạy bài: 19: Phép cộng số thập phân trang 65, 66, 67, tôi tiến 
hành tổ chức cho HS chơi trò chơi “Bóng bay thông thái” 
 Mục đích: Củng cố kiến thức về phép cộng phân số 
 * Trò chơi 2: Hãy nhận ra mình 
 Ví dụ: Bài 10: Khái niệm số thập phân/ SGK trang 32 (Phần củng cố bài) 
 Mục đích: Củng cố về cấu tạo số thập phân, rèn kỹ năng phân tích giá trị 
các chữ số trong số thập phân. Rèn khả năng diễn dạt ngôn ngữ toán học và vận 
dụng kiến thức đã học một cách linh hoạt. 
 Chuẩn bị: GV chuẩn bị những thẻ bài được xâu vào dây đeo để có thể đeo 
vào cổ. 
 Thời gian: khoảng 3-4 phút. 10 
 Cách chơi: Giáo viên chia 3 đội, mỗi đội cho 1 bạn lên bảng và đeo thẻ 
bài ở cổ (quay số về sau lưng, người đeo không biết số của mình). Đại diện 1 
bạn đội đó miêu tả số của bạn đang đeo sao cho bạn đó nhận ra số của mình và 
đọc số đó. Người tả mà nêu luôn số cũng bị phạm quy. Nếu đội nào thực hiện tốt 
thì tặng bạn một tràng pháo tay, còn sai bạn đó sẽ bị phạt nhảy lò cò về chỗ. 
 * Học sinh có thể miêu tả các số như sau: 
- Số bạn đang đeo là số gồm 2 đơn vị, 3 phần trăm. 
- Số bạn đang đeo là số gồm 200 đơn vị, 15 phần nghìn. 
- Số bạn đang đeo là số gồm 18 đơn vị, 1 phần mười, 2 phần trăm và 4 phần 
nghìn. 
 *Trò chơi 3: Hái hoa toán học 
 Áp dụng cho các tiết học: Diện tích, Chu vi hình tròn, diện tích hình tam 
giác, diện tích hình thang, Ôn tập về hình học cuối năm , . 
 Mục đích: Giúp học sinh nhớ lâu các công thức tính chu vi, diện tích các 
hình. Từ đó vận dụng linh hoạt, kết hợp với kỹ năng tính nhẩm để tính chu vi, 
diện tích của hình với số đo cho trước phát triển khả năng diễn dạt rõ ràng, mạch 
lạc. 
 Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một cây cảnh đặt lên bàn giáo viên làm cây 
hoa. Treo sẵn trên cây các bông hoa được cắt bằng giấy màu trong có ghi nội 
dung câu hỏi. (Tuỳ theo nội dung bài học để giáo viên chọn nội dung ghi trong 
hoa) 
 Ví dụ: Khi dạy bài: “Ôn tập hình học” ở cuối năm giáo viên có thể chọn 
nội dung: 
Câu 1: Diện tích tam giác sao ta 
 Chiều cao nhân đáy chia ra hai phần. 
 Câu thơ trên đúng hay sai về cách tính diện tích hình tam giác 
Câu 2 : Nêu quy tắc tính chu vi hình tròn?.... 
Câu 3: Muốn tính diện tích hình tròn ta làm cách nào?... 
 Thời gian chơi: 3 - 5 phút 
 Cách chơi: Chơi thi đua giữa cá nhân. Học sinh xung phong lên hái hoa và 
dọc to, rõ ràng nội dung câu hỏi cho cả lớp cùng nghe sau đó mới trả lời kết quả. 
Nếu bạn hải hoa trả lời chính xác, diễn đạt trôi chảy, gọn gàng, các bạn ở dưới 
lớp vỗ tay thật to để cổ vũ cho bạn. Nếu bạn trả lời đúng kết quả nhưng diễn đạt 
chưa mạch lạc, thì lớp vẫn vỗ tay khuyến khích bạn song nhỏ và ngắn hơn. Nếu 
bạn trả lời sai giáo viên gợi ý vẫn không trả lời được thì phải nhày có cò về chỗ. 11 
 Ngoài những trò chơi trên, việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học 
cũng giúp GV tổ chức được các trò chơi hay bằng những hình ảnh sinh động và 
hấp dẫn như: Rung chuông vàng, Chiếc nón kỳ diệu,... đã tạo cho học sinh sự 
hứng thú hơn rất nhiều trong các giờ học toán. Bên cạnh đó, tôi còn tìm tòi, sáng 
tạo một số trẻ chơi phục vụ cho một số môn học khác. 
 *Trò chơi 4: Trò chơi “Ai trước ai sau” 
 (Áp ụd ng cho các tiết học: So sánh phân số: So sánh số thập phân,....) 
 Mục đích: Giúp học sinh củng cố cách so sánh và sắp xếp các số thập 
phân, phân số theo thứ tự từ bé đến lớn và ngược lại. 
 Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 2 là cờ hiệu (Cờ giấy nhỏ, 2 là có màu khác 
nhau) 
 Học sinh mỗi đội 5 mành bìa (Có kích thước 10 x 15 cm) trong mỗi mảnh 
bìa có ghi các số thập phân, phân số lớn bé khác nhau. (mỗi đội 5 em) 
 Thời gian chơi: 3 phút 
 Cách chơi: Hai đội trường lên nhận bìa của tổ và phát bìa cho mỗi bạn ở 
đội mình. Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận trong 
nhóm với nhau (trong 1, 2 phút). Khi GV hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay 
về hai phía (sang ngang) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội 
một hàng ngang, bắt đầu từ GV. Khi thầy (cô) đưa 2 lá cờ song song về phía 
trước các em tập hợp hàng dọc. Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau như: 
"Tập hợp theo thứ tự từ bé đến lớn": “Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé" sau hai 
ba lần thì thay đổi các biển giữa hai đội. 
 Ban thư ký ghi kết quả và tổng hợp điểm. Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự, 
nhanh, không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, ghi 10 điểm. Xếp chậm, không thẳng 
hàng, mất trật tự trừ 2 điểm. Đội nào xếp sai không ghi điểm. Sau 3 phút kết 
thúc trò chơi đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc. 
 3.3. Biện pháp 3: Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thiết kế trò 
chơi học tập môn toán 5 
 Đối với môn Toán ở bậc Tiểu học thì môn Toán lớp 5 là một trong những 
môn cần có nhiều đồ dùng trực quan đa dạng để dẫn dắt học sinh tiếp thu bài, 
thực hành bài tập nhanh và hiệu quả. 
 Mặc dù bộ đồ dùng dạy toàn đã được cung cấp nhưng còn hạn chế. Bởi vì 
chỉ có một số hình để hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài học. Phần Thực hành 
luyện tập chỉ có một số hình vẽ hoặc tranh ảnh để minh họa cho một số bài. 
Những hình ảnh trực quan còn hạn chế. Nếu những con số, những hình vẽ, 12 
những bài toán được đưa lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh bằng cách đồi 
màu, gạch chân, cắt ghép hình... sẽ có hiệu quả hơn. Đó chính là nguyên nhân 
của việc ứng dụng Công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Toán là cần thiết. 
 Qua những năm đứng lớp, tôi luôn chú trọng làm đồ dùng và sử dụng đồ 
dùng dạy học trực quan (tranh, ảnh, sơ đồ, mô hình, vật mẫu, ) vào các tiết 
dạy. Bài giảng điện tử và các trang thiết bị công nghệ thông tin có thể coi là 
những công cụ dạy học đa năng vì nó có thể thay thế cho hầu hết các công cụ 
dạy học khác từ truyền thống (tranh vẽ, bản đồ, mô hình, ). Hơn nữa, nếu các 
bài giảng điện tử được đầu tư xây dựng cẩn thận thì sẽ đem lại hiệu quả hơn hẳn. 
Tôi đã tìm hiểu, ứng dụng thực tế và sử dụng bài giảng điện tử vào việc giảng 
dạy. 
 *Một số lưu ý khi thiết kế trò chơi trên Powepoint: 
 - Giáo viên phải dành nhiều thời gian cho việc sưu tầm, chuẩn bị chu đáo 
về tài liệu, kiến thức để có được những hình ảnh minh hoạ, âm thanh phục vụ 
cho bàigiảng. Giáo viên phải biết sử dụng thành thạo máy tính và một số phần 
mềm hỗ trợ cho việc soạn bài giảng điện tử như PowerPoint (trình chiếu), 
Mindmap (phần mềm vẽ sơ đồ tư duy). Violet (phần mềm tạo bài tập trắc 
nghiệm, trò chơi, vẽ ) Khi thiết kế bài giảng điện tử (tôi thường trình chiếu 
Power point hoặc Violet) cần chuẩn bị trước kịch bản, tư liệu, sau đó mới bắt 
tay vào soạn giảng. Đặc biệt hiện nay, Công nghệ thông tin ngày càng phát triển, 
trí tuệ nhân tạo (AI) đang là công cụ rất đắc lực cho giáo viên khi thiết kế bài 
giảng của mình. 
 - Nội dung bài giảng điện tử cần cô đọng, súc tích; chỉ nên đưa những 
kiến thức trọng tâm, ý chính của bài vào Slide. Những kiến thức cần nhớ chỉ nên 
chọn hiệu ứng đổi màu hoặc gạch chân, không nên chọn hiệu ứng quá sinh động 
làm cho học sinh chỉ chú ý xem không chú ý đến kiến thức của bài. Không nên 
nhấn mạnh quá nhiều ý trong một slide. 
 - Không lạm dụng công nghệ thông tin nếu chúng không tác động tích cực 
đến quá trình dạy học và sự phát triển của người học 13 
 14 
 Bài học áp dụng trò chơi lồng ghép trong quá trình dạy học 
 Ngoài ra, tôi đã sử dụng một số phần mềm để hỗ trợ tạo bài giảng sinh động. 
Ví dụ: 
 1. Sử dụng trang Web: để chuyển hình ảnh 
minh họa sang video, tạo tình huống hay câu hỏi của trò chơi thành video để HS 
cảm thấy gần gũi sinh động hơn. Thông qua việc ứng dụng công cụ AI chuyển 
hình ảnh sang video, tôi nhận thấy các em hứng thú hơn, thay vì các trò chơi với 
luật chơi và cách chơi được chiếu lên các slide giờ đây các em đã hiểu hơn qua 
video. 
 2. Ứng dụng công nghệ: chuyển văn bản thành giọng nói. 
Với hoạt động này, học sinh sẽ tập trung vào bài học, từ đó chủ động giải quyết 
vấn đề để phát triển năng lực và phẩm chất của mình. 
 3.4. Biện pháp 4: Khuyến khích bằng vật chất. 
 Khi tham gia chơi trò chơi, thay vì trách phạt, chê bai học sinh tôi đã dành 
cho các em những lời khen ngợi chân thành khi các em có sự tiến bộ. Đối với 
những em học toán chưa tốt, bài làm còn mắc lỗi, tôi gợi ý để các em tìm ra lỗi 
sai trong bài làm và sửa lại.Trong mỗi giờ học, tôi luôn cố gắng quan sát và tìm 
ra những điểm mạnh, những tiến bộ dù là nhỏ nhất để động viên, khích lệ các 
em phát huy. Tôi không “ đồng phục” lời khen với tất cả học sinh lớp tôi.Bên 
cạnh đó, để tăng tính thi đua lành mạnh và tránh nhàm chán, tôi thường xuyên 
khuyến khích các em bằng những món quà nhỏ như: (quyển vở ô li, bút, tẩy, bút 15 
chì ..). Cuối mỗi tuần trong giờ sinh hoạt tổng kết số sticker, phần thưởng của 
các đội để tuyên dương trước buổi sinh hoạt lớp. Với những khuyến khích nhỏ 
như vậy các em rất thích tham gia trò chơi, tham gia rất nhiệt tình và đặc biệt rất 
thích học môn Toán. 
 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 
 1. Kết quả 
 Với những trò chơi tương tác tôi đã áp dụng trong những bài dạy bằng bài 
giảng trình chiếu, tôi đã nhận thấy kết quả thay đổi rõ rệt. Thứ nhất, về thái độ 
có nhiều học sinh chăm học bài cũ hơn vì các em sợ vòng quay tên ngẫu nhiên 
sẽ quay đúng tên mình. Khi đưa các trò chơi toán học vào trong lớp học không 
những giúp các em khắc sâu kiến thức mà còn giúp các em phát triển được nhiều 
phẩm chất như tình đoàn kết, thân ái, tính trung thực, tinh thần trách nhiệm và 
đã có sự tiến bộ rõ rệt, thu được kết quả cao trong các tiết học. 
 Về kết quả học tập thì số lượng học sinh hoàn thành tốt cũng cao hơn so 
với đầu năm. Điều này cho thấy việc thiết kế trò chơi tương tác để lồng ghép 
vào trong tiết học Toán là một bước đi đúng hướng 
 Kết quả tôi thu được vào giữa học kì II như sau: 
 Tổng Kết quả 
 Thời gian 
 số Hoàn thành Chưa hoàn 
 kiểm tra Hoàn thành 
 HS tốt thành 
 2
 Giữa học kì I 7 29,2 % 17 70,8 % 0 0 % 
 4 
 2
 Giữa học kì II 10 41,7 % 14 58,3% 0 0 % 
 4 
 Đồng thời tôi cũng đã cho các em làm Bảng khảo sát tinh thần học tập của 
các em bằng phiếu điều tra xem ý kiến của các em HS thế nào khi tham gia các 
tiết học: 
 Học có trò chơi Ý kiến đề xuất 
 TSHS 
 Thích Không thích khác 
 24 24 0 0 
 Sau khi thu thập số liệu khảo sát tôi nhận thấy đa phần học sinh đều thích 
có trò chơi trong tiết học. Không có em nào phản đối hoặc không thích. Nhìn 16 
vào kết quả đạt được giữa học kì II mà tôi đã tổng hợp ở trên so với kết quả 
khảo sát đầu năm thì chỉ số học sinh hoàn thành tốt và hoàn thành đã được nâng 
lên rõ rệt. Điều này cho thấy rằng những biện pháp được khảo nghiệm trong thời 
gian qua có tính khả thi rất cao. Điều này thôi thúc tôi tiếp tục nghiên cứu và sẽ 
có nhiều định hướng tiếp theo trong thời gian tới. 
 2. Ứng dụng 
 - Các biện pháp vận dụng trò chơi vào môn Toán lớp 5 nhằm tạo hứng thú 
học tập cho học sinh lớp tôi chủ nhiệm tại trường đạt hiệu quả và sẽ áp dụng 
vào các lớp chủ nhiệm khác trong nhà trường. 
 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 
 1. Kết luận 
 Trong những đổi mới của giáo dục đào tạo về nội dung, chương trình sách 
giáo khoa thì đổi mới phương pháp dạy học sử dụng công nghệ thông tin, lồng 
ghép các trò chơi vào các tiết học có vị trí đặc biệt quan trọng. Để thực hiện đổi 
mới đó một cách hiệu quả đòi hỏi người giáo viên phải có nhận thức đầy đủ và 
đúng đắn về quan điểm đổi mới phương pháp dạy học của ngành, phải có năng 
lực chuyên môn thực sự, tinh thông nghiệp vụ sư phạm, năng động, sáng tạo, 
dám nghĩ, dám làm, biết phát huy và khai thác triệt để sức mạnh của tập thể sư 
phạm. 
 Khi các trò chơi được áp dụng vào bài học đã tạo được sự phấn khích, hào 
hứng cho trẻ khi tiếp thu bài. Những trò chơi được thiết kế bằng phần mềm 
PowerPoint với âm thanh sống động, hình ảnh rõ nét như thật, màu sắc tươi sáng 
hoàn hảo , với những phần chơi đa dạng, sáng tạo của mỗi trò chơi mang tính 
tương tác cao giữa học sinh và cô giáo, các em được phát triển tư duy, rèn trí 
nhớ có chủ đích và rèn luyện khả năng tập trung chú ý. 
 Học sinh nhanh nhẹn, mạnh dạn, tích cực, hứng thú tham gia vào các hoạt 
động học. Các em được ôn luyện, củng cố kiến thức thông qua hoạt động chơi 
rất phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý của lứa tuổi nên các em đều rất thích thú 
tham gia và các hoạt động mang lại kết quả cao như mong muốn. 
 Bản thân tôi thì chủ động hơn trong việc lựa chọn các trò chơi đưa vào 
dạy thọc phù hợp với phù hợp với chủ đề, với từng môn học mà mình phụ trách. 
 2. Kiến nghị 
 Việc thiết kế và áp dụng trò chơi là để nâng cao chất lượng dạy học. Đó là 
một trong những mục tiêu quan trọng nhất mà nhà trường đề ra. Tuy nhiên, việc 
thiết kế và áp dụng các trò chơi vào hoạt động dạy học đòi hỏi sự năng động 17 
của đội ngũ giáo viên. Do đó, để đẩy mạnh việc sử dụng và phát triển các trò 
chơi trong dạy học ở lứa tuổi tiểu học trong thời gian tới có hiệu quả thì giáo 
viên cần giành nhiều thời gian trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, để việc 
ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục đạt hiệu quả cao nhất. 
 Trên đây là một số biện pháp, mà tôi vận dụng trong quá trình giảng dạy 
thực tế, trong thời gian giảng dạy ở lớp 5 và nhận thấy đã mang lại kết quả cao 
nhưng cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót trong khi thực hiện sáng kiến 
kinh nghiệm. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các của các lãnh đạo cấp 
trên và các anh chị đồng nghiệp để biện pháp giảng dạy của tôi được hoàn thiện 
hơn. 
 V. TÀI LIỆU THAM KHẢO 
 - Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán, ban hành kèm theo Thông 
tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo 
dục và Đào tạo. 
 - Sách giáo khoa Toán lớp 5, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giáo 
dục Việt Nam.